Opinie: Groningen een rookvrije stad?

Het invoeren van een algemeen geldend rookverbod in Groningen is praktisch ingewikkeld. Toch zou de stad daaraan moeten beginnen. Het stellen van een sociale norm moet zwaarder wegen dan het probleem van handhaving.

Rookverboden heb je in allerlei soorten en maten. We zijn inmiddels gewend aan een rookverbod in restaurants, cafés en openbare gebouwen. Groningen wil echter een stap verder gaan en de eerste rookvrije stad van Nederland worden. Een aantal speeltuinen en scholen zijn inmiddels rookvrij, in het hoger onderwijs wordt roken ontmoedigd en vanaf dit jaar mag er bij de entree van een aantal publieke gebouwen niet meer worden gerookt.

Zien roken, doet roken

Vanuit gezondheidsperspectief is een rookvrije stad belangrijk. Onderzoek toont aan dat er een verband is tussen de introductie van rookverboden en de gezondheid van pasgeboren baby’s. Daarnaast weten we dat meeroken bijna net zo slecht is voor de gezondheid als roken, al geldt dit met name wanneer mensen binnenskamers blootgesteld worden aan deze rook. Elke niet-gerookte sigaret zal meehelpen de buitenlucht schoon te houden. Bovendien is het prettig om niet door een haag van sigarettenrook te lopen voor je een ziekenhuis of een school betreedt. Dit geldt met name voor jongeren, voor wie heel duidelijk geldt: ‘zien roken, doet roken’.

Hoever willen we gaan met rookverboden? De belangen en rechten van kinderen spelen hierbij een belangrijke rol. De beslissing van kinderen en jongeren om te gaan roken wil je zo veel mogelijk uitstellen. Immers, een kwart van de jongeren rookt de eerste sigaret al voor de leeftijd van 13 jaar en slechts 5 procent van de rokers begint na de leeftijd van 24 jaar. Het introduceren van rookverboden op plaatsen waar kinderen en jongeren samenkomen, zoals speeltuinen, schoolpleinen en sportclubs, heeft in dat licht voorrang. Rookvrije zones rond gebouwen en rookvrije straten zijn een volgende stap in het gezonder maken van onze leefomgeving. Interessant genoeg zijn ze in het Verenigd Koninkrijk en Italië al een stap verder en zijn er voorzichtig positieve ervaringen met de invoering van een rookverbod in de auto indien er een kind aan boord is.

Draagvlak

Dit betekent niet dat rookverboden zomaar ingevoerd kunnen worden. We dienen rekening te houden met het draagvlak binnen de maatschappij. Een rookverbod maakt immers inbreuk op het recht op zelfbeschikking en de bewegingsvrijheid van de roker. Hoever wil je die beknotten? Een rookverbod rond openbare gebouwen lijkt haalbaar, doch rookvrije straten zijn wellicht toekomstmuziek.

Een veelgehoord bezwaar tegen de Groningse plannen betreft de handhaving. De geplande rookverboden zouden nutteloos zijn omdat formele handhaving van deze maatregelen niet praktisch uitvoerbaar is. Handhavingsdeskundigen zijn het er echter over eens dat de sociale norm belangrijker is dan de formele handhaving. Als men het erover eens is dat roken bij de ingang van een ziekenhuis niet langer acceptabel is, dan zal men elkaar daarop aanspreken.

Rookverboden en andere tabaksmaatregelen zijn een effectief middel om de samenleving gezonder te maken. Laten we er dus met z’n allen voor zorgen dat toekomstige generaties Groningers de kans krijgen om gezonder op te groeien!

Professor Brigit Toebes is werkzaam als gezondheidsjurist bij de Rechtenfaculteit van de RUG; dr. Machteld Hylkema is werkzaam als longonderzoeker bij het UMCG.

Toon reacties

Word wakker met het belangrijkste nieuws uit het Noorden met onze ochtend-nieuwsupdate.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven

Lees hier ons privacy statement.