Opinie: Nieuwe Mijnbouwwet is onverantwoord

De veiligheid van omwonenden is in de aangenomen Wet minimalisering gaswinning niet langer boven de leveringszekerheid gesteld. Dat is onverantwoord, betoogt CDA-Eerste Kamerlid Pia Lokin-Sassen op persoonlijke titel.

De Mijnbouwwet gebood tot dusver dat de NAM bij de gaswinning rekening moest houden met de veiligheid van omwonenden, dus ook in het Groningenveld. De NAM én het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) hadden dan ook ieder zelfstandig de bevoegdheid in te grijpen wanneer dat noodzakelijk was.

Volgens de nieuwe Mijnbouwwet is het uiteindelijk de minister die met betrekking tot het Groningenveld – het veld dat bij uitstek aardbevingsgevoelig is! – beslist hoeveel laagcalorisch gas daaruit mag worden gewonnen volgens het criterium: ‘niet meer dan nodig’. Daarbij wordt in de nieuwe wet niet langer alléén rekening gehouden met de veiligheid der omwonenden, maar introduceert de wet een tweede ‘veiligheidsbegrip’, namelijk de ‘leveringszekerheid’. Het is de minister en de minister alléén die deze veiligheidsbelangen afweegt bij zijn beslissing over de hoeveelheid te winnen gas.

In de nieuwe wet is voor het Groningenveld zowel aan de NAM als aan het SodM de bevoegdheid tot ingrijpen in de gaswinning ontnomen. De NAM krijgt van de minister nog slechts de plicht opgelegd om een bepaalde hoeveelheid gas te winnen: als zij zich daaraan houdt en dit correct doet, kan ze niet langer strafrechtelijk worden vervolgd. Zij heeft, anders gezegd, strafrechtelijke immuniteit. Het SodM mag nog slechts gevraagd en ongevraagd advies geven aan de minister, maar heeft ook geen bevoegdheid meer tot ingrijpen (lees: tijdelijk stopzetten) in de gaswinning in geval de veiligheid van omwonenden gevaar loopt.

Om tot vermindering van de gaswinning uit het Groningenveld over te gaan, moet er onder meer versneld van laagcalorisch gas op hoogcalorisch gas worden omgeschakeld.

Bij succesvolle ombouw van industriële grootverbruikers van laagcalorisch naar hoogcalorisch gas wordt de gaswinning met 4,5 miljard normaal kubieke meter per jaar verminderd. Omschakeling van laagcalorisch naar hoogcalorisch gas is relatief eenvoudig en kan snel tot stand komen. Toch heeft de minister in de Wet minimalisering gaswinning een dergelijke omschakeling voor de grootverbruikers niet verplicht gesteld.

Vast staat inmiddels dat in het Groningenveld – nog afgezien van scholen, kerken en ziekenhuizen die niet zijn meegenomen in de onderzoeken – tenminste 1500 en mogelijk veel meer gebouwen niet voldoen aan de in Nederland geldende 10-5 norm van veiligheid (risico van 1 dode of gewonde op 100.000 mensen). Ook is duidelijk dat deze onveilige toestand de komende jaren in het Groningenveld nog zal voortduren. Op dit ogenblik is er namelijk nog geen concreet vooruitzicht op het ter hand nemen van de versterkingsoperatie van de genoemde onveilige gebouwen. Een wetsvoorstel daartoe moet nog worden ingediend. Momenteel vindt een inventarisatie plaats van de eerste 1500 gebouwen die als onveilig zijn aangemerkt. Vervolgens moet per gebouw concreet worden bepaald op welke wijze het moet worden versterkt. Daarna moeten van gemeentewege de nodige vergunningen worden verstrekt om deze uit te voeren: dat zal dus nog jaren duren.

De aangenomen Wet minimalisering gaswinning, waarin de veiligheid van de omwonenden in het Groningenveld – het veld dat bij uitstek aardbevingsgevoelig is en onveilige gebouwen herbergt! – niet langer boven de leveringszekerheid wordt gesteld, is naar mijn oordeel dan ook onverantwoord.

Toon reacties

Word wakker met het belangrijkste nieuws uit het Noorden met onze ochtend-nieuwsupdate.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven

Lees hier ons privacy statement.