Opinie: Subsidie op elektrisch rijden werkt averechts

Subsidies voor elektrische auto’s hebben CO2-reductie als doel, maar de overheid zal juist het tegenovergestelde bereiken.

Als uitvoering wordt gegeven aan het klimaatakkoord zal de energierekening stijgen, terwijl anderzijds veel subsidiegeld beschikbaar komt voor elektrische auto’s. Het is de vraag of dat een verantwoorde keus is.

Kleine, goedkope elektrische auto’s zijn voorlopig niet op de markt door de prijs en het gewicht van de batterijen. Daarnaast ziet het er niet naar uit dat binnen tien jaar onze stroom overwegend groen zal zijn. Daardoor lijkt grootschalige subsidiëring van elektrisch rijden even voorbarig als contraproductief.

Aansporing

Aan laadpalen ziet men zelden een auto van bescheiden omvang. Het elektrisch tanken gebeurt meestal door bovenmodale modellen met een oververtegenwoordiging van SUV’s. Dat is logisch. De eerdere bezwaren tegen zware auto’s heeft de overheid immers weggenomen. Door gunstige regelingen vallen de aanschaf van elektrische auto’s en het verbruik bij elektrisch rijden reuze mee. Dat is een aansporing om over te stappen op een nog wat groter model.

Ongunstig

Dat dit ongunstig uitpakt voor het klimaat, is duidelijk. Een beetje SUV stoot bij het productieproces meer CO2 uit dan een kleine benzineauto na 100.000 km rijden. Bij klimaatplannen wordt de uitstoot tijdens de fabricage van auto’s voor het gemak genegeerd. Die vindt weliswaar grotendeels buiten Nederland plaats, maar daar heeft het klimaat uiteraard geen boodschap aan.

Fossiele laadpalen

Voor Nederland telt wel dat een elektrische SUV ook bij het rijden meer CO2 uitstoot dan een kleine benzineauto. Uit een laadpaal komt immers geen groene stroom. Elk stopcontact in Nederland levert dezelfde elektriciteit, ruwweg voor 10 procent groen en voor 90 procent fossiel, in min of meer gelijke delen steenkool, olie en gas. Het is de bedoeling de komende jaren meer groene stroom te produceren, maar het zou al een fraaie prestatie zijn als dat percentage komende vijf jaar de 20 haalt.

Vervuiling

TNO heeft berekend dat een auto op fossiel opgewekte elektriciteit toch wat minder CO2 uitstoot dan een vergelijkbare benzineauto. Maar die winst is te klein om een aanzienlijk verschil in gewicht te compenseren. Een gemiddelde elektrische SUV levert bij het rijden zodoende meer CO2-vervuiling op dan een Citroën C1 op benzine.

Trend

Volgens het klimaatakkoord gaat de zuinige Citroën extra betalen voor subsidie aan die energie slurpende elektrische SUV. Die subsidie leidt ertoe dat veel kopers kiezen voor een nog wat groter model. Steeds grotere auto’s is immers de trend, en die trend is mede in gang gezet door elektrische auto’s. Hierdoor werd rijden in een grote wagen immers opeens hoogst verantwoord.

Onevenredig

Niet alleen de eigenaren van goedkope auto’s betalen de prijs, huishoudens betalen fors mee. Die verbruiken maar 14 procent van de in Nederland opgewekte energie, maar worden onevenredig zwaar aangeslagen voor de noodzakelijke transitie. Huisverwarming wordt duurder, maar het gas waarop een elektrische auto voor ongeveer een derde rijdt, wordt voordelig aangeboden door de laadpaal. Vooralsnog blijft die auto een privilege van de bovenmodale inkomens.

Openbaar vervoer

We moeten naar de toekomst. Elektrisch rijden past daarin, mits beperkt tot de kleinste verkrijgbare modellen. Dat zijn nu nog altijd auto’s met een bovenmodaal gewicht en prijs. Bovendien staat niet vast dat de schone toekomst bij elektrisch rijden ligt. Volgens sommigen biedt waterstof meer kans en anderen dromen ervan CO2 om te zetten in ethanol. Miljarden subsidie besteden aan privaat vervoer is eigenlijk waanzin. Het betekent een krachtige impuls voor uitbreiding van het wagenpark, terwijl alleen krimp zoden aan de dijk zet.

Het overheidsbeleid valt niet te verkopen aan mensen zonder auto, die wel volop aan de subsidie meebetalen. Grootschalige subsidie hoort naar het openbaar vervoer te gaan. Voortzetten van dit voor het klimaat schadelijke beleid is gestoeld op verkeerde aannames.

Wolter Blankert sr. is sociaal geograaf en redacteur van ‘Maatschappij en Politiek’, een vakblad voor maatschappijleer.

Toon reacties

Word wakker met het belangrijkste nieuws uit het Noorden met onze ochtend-nieuwsupdate.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven

Lees hier ons privacy statement.