Opinie: Verplicht inenten geen goed idee

Verplicht inenten van kinderen is strijdig met de Grondwet en praktisch moeilijk uitvoerbaar. Onafhankelijke voorlichting is zinvoller.

Hoe kan het eigenlijk dat steeds meer ouders aarzelen bij het inenten van hun kinderen? Waarom worden de oproepen tot steeds meer inenten steeds minder vertrouwd? Is dit te verklaren en kan iets aan dit gevoel gedaan worden? Ik denk van wel.

Bescherming

In plaats van dreigen met maatregelen tegen ongehoorzame ouders en kinderen, lijkt het mij verstandiger dat de rijksoverheid naar zichzelf kijkt en doet wat ze moet doen: de burgers beschermen tegen de belangen van de farmaceutische industrie en grootaandeelhouders.

Kunstgras

De recente politieke en journalistieke geschiedenis laat helaas zien dat dit niet altijd is gebeurd. Denk bijvoorbeeld aan de wisselende adviezen en conclusies door de jaren heen van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) over rubbergranulaat op kunstgras. Of de veranderlijke beoordeling van onkruidbestrijdingsmiddelen. Er rijzen daardoor vragen over de bescherming door de overheid, die de regering zelf adequaat moet beantwoorden. Eerlijk en onafhankelijk voorlichten, beschermen en motiveren. Dat is de plicht van iedere overheid.

Grondwet

Het verplicht inenten van kinderen kan en mag niet. Artikel 11 van de Grondwet is daar duidelijk over, en iedere overheidsdienaar zweert trouw aan die Grondwet. De onaantastbaarheid van het eigen lichaam staat voorop. Gedwongen behandeling mag alleen maar bij acuut levensgevaar voor jezelf of anderen. En daarvan is bij het niet inenten tegen de bof, mazelen of rode hond geen sprake.

Vrijheid

De opvatting dat de overheid een burger mag dwingen wanneer een persoonlijke vrijheid of keuze ‘schade toebrengt aan de ander’, of ‘de vrijheid van de ander in gevaar komt’, is geen richtinggevend principe en is – hoe verleidelijk ook – onbruikbaar in de huidige discussie over inenting. Het zijn gelegenheidsargumenten. Om dit aan te tonen vul je gewoon een andere vrijheid in, die anderen kan hinderen of schade berokkent.

Bijvoorbeeld de alom gewaardeerde persoonlijke vrijheid van autorijden brengt overduidelijk schade toe aan anderen. Honderden doden en duizenden gewonden. Toch zal vrijwel niemand een verbod op autorijden gaan betogen. Ander voorbeeld. Vrije journalistiek wordt in vele landen gezien als gevaarlijk voor anderen. Toch vinden wij het in ons land gelukkig een gruwel om vrije journalistiek door de overheid te laten beperken.

Nauwkeurigheid

Vrijheid is niet absoluut, maar wel ondeelbaar, en bovenal niet gratis. De vrijheid die we anderen gunnen, is eveneens onze eigen vrijheid. Daarom is nauwkeurigheid gewenst in de omschrijving van vrijheid en dwang, en is het beter om multi-interpretabele woorden zoals ‘schade’ en ‘gevaar’ te vermijden. Het eerder opgevoerde begrip ‘acuut levensgevaar’ geeft al ruimte genoeg voor dialoog en debat.

Consequentie

Overigens: hoe had u zich dat voorgesteld, die verplichte inenting? Kinderen uit de ouderlijke macht ontzetten, goed vasthouden en een injectie toedienen? Dat is de ultieme consequentie van wettelijke verplichting. Laten we dat maar niet doen. Gaat ook niet gebeuren.

En een subtiel indirect verplichten, zoals het stoppen met kinderopvang voor weigerouders, zal alleen maar leiden tot meer gedoe en minder inenting. Dan zien we kinderopvang voor geweigerden tegemoet. Lijkt me niet goed voor de gezondheid van onze kinderen.

Beschermen, onafhankelijk voorlichten en motiveren zijn de enige opties. En zo hoort het in een land waar vrijheid ook over de vrijheid van de ander gaat.

Jan Atze Nicolai is bestuurslid van Stichting voor de Zorgeconomie en politicus voor GroenLinks.

Toon reacties

Word wakker met het belangrijkste nieuws uit het Noorden met onze ochtend-nieuwsupdate.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven

Lees hier ons privacy statement.