Bert Uil stelt geliefde Appie en Geeske op non-actief

Bert Uil (71) uit Winschoten stuurt Appie en Geeske Stainhoes met pensioen, de bij velen geliefde hoofdpersonen uit zijn 'Grunneger' verhalenbundels. Na de recent uitgekomen titel 'Da's aandere kovvie', slaat de voormalige zetter van de Winschoter Courant en het Groninger Dagblad een nieuwe weg in. Hoewel zijn bundels met Groninger verhalen al jaren bestsellers zijn in het streektaalgenre, wil hij nu een Nederlandstalige roman schrijven.

Bert Uil (71) uit Winschoten stuurt Appie en Geeske Stainhoes met pensioen, de bij velen geliefde hoofdpersonen uit zijn 'Grunneger' verhalenbundels. Na de recent uitgekomen titel 'Da's aandere kovvie', slaat de voormalige zetter van de Winschoter Courant en het Groninger Dagblad een nieuwe weg in. Hoewel zijn bundels met Groninger verhalen al jaren bestsellers zijn in het streektaalgenre, wil hij nu een Nederlandstalige roman schrijven.

'Ik wil de mensen niet overvoeren met Groninger verhalen over Appie en Geeske Stainhoes", zegt de Winschoter auteur Bert Uil. Drie bundels pende hij al vol met de herkenbare ervaringen van het stel. Daarvoor introduceerde hij het echtpaar in t Lopt voak aans. Na Woarhaid en kovvie (2007) en Kovvie stait kloar (2008) genieten de fans van Uil nu volop van Da's aandere kovvie. En ook deze bundel vliegt de boekwinkels uit. De eerste druk van zo'n 1500 exemplaren is inmiddels vrijwel uitverkocht.

De belevenissen van het typisch Groninger echtpaar Stainhoes vonden vanaf het begin gretig aftrek. De bundel uit 2007 is inmiddels al toe aan de vijfde druk en het boek uit 2008 is nu aan de derde druk toe. Voor streektaalbegrippen is Uil een bestsellerauteur. Een wonder is dat niet.

Tal van Groningers kijken als het ware in de spiegel als zij de verhalen van Uil lezen. Verhalen die met name voor iets oudere lezers niet alleen herkenbaar, maar ook vermakelijk en hartverwarmend zijn. En waarbij de liefhebbers – zoals het Oost-Groninger PvdA-Tweede Kamerlid Harm Evert Waalkens bij de presentatie van Da's aandere kovvie zei – zich kunnen verkneukeln over de wederwoardegheden van Appie en Geeske en hun vrunden Mans en Grietje.

De Winschoter auteur heeft zo realistisch over zijn hoofdrolspelers geschreven dat menigeen denkt dat het stel echt bestaat. Zo kwam er eens een telefoontje van de redactie van het tv-programma Man bijt hond. "Ze vruigen of t echtpoar Stainhoes werkelk beston. As dat zo was den wollen ze groag t adres van t stel om der n programma over te moaken", onthult Uil.

Ontroerd is hij over een ontmoeting met een man die vertelde dat zijn vader op diens sterfbed had gezegd dat hij het heel erg vond dat hij na zijn overlijden de verhalen van Appie en Geeske niet meer zou kunnen lezen. Daar wordt Uil stil van. Dat geldt ook voor wat een broeder uit een verpleeghuis hem toevertrouwde. Hij las al jaren elke vrijdagmiddag een blinde vrouw voor uit de verhalenbundels. Uil: "De vraauw dut dat zo goud dat ze der weer n poar doagen tegen kin en vertelt aan heur kinder en klaainkinder de verhoalen deur. Dat dut mie ook goud kin ik joe zeggen."

Hoewel de laatste bundel Da's aandere kovvie heet, hoeft de lezer niet te vrezen dat de verhalen over Appie en Geeske in dit boek anders zijn dan die in de eerdere uitgaven. Ook nu zijn ainvoud, humor en daipere gevuilens (die door gebruik van het Grunnegers een extra lading krijgen) belangrijke ingrediënten. En natuurlijk bondigheid: woarom drij woorden vergraimen as t mit aine ook kin.

Bovendien bieden de Grunneger verhalen van Uil mensen deur de gebörgenhaid van aigen omgeven, aigen dialect, gewoontes en gebroeken volgens Waalkens houvast in een steeds groter wordende wereld. Hij vindt het van groot belang dat de regionale identiteit en de streektaal levend worden gehouden door pennenvruchten als de verhalenbundels van Uil, die een breed publiek aanspreken.

In zijn laatste boek worstelen Appie en Geeske onder meer met de voor hen complexe zegeningen van een nijmoodseghaid als de mobiele telefoon. Zo verzucht Appie, nadat hij het mobieltje in de winkel van de trilfunctie heeft laten overzetten naar Eine kleine Nachtmusik als ringtone: "Haar ik t apperoat mor op trilstand stoan loaten. Ik wor gek van haile doagen noar Mozart zien meziek te luustern. t Ding holdt der ja nooit mit op. Mor dat lag meer aan Geeske (haar fanatieke ge-sms, red.) den aan t apperoat." Zeg nou zelf, veel herkenbaarder kan het toch niet worden …

'Loden letters' heet de Nederlandstalige roman waar Bert Uil nu aan werkt. Hij wil alleen kwijt dat het 'iets met een krant te maken heeft en dat er iemand boventallig wordt verklaard, die daardoor een nieuwe weg moet inslaan'. Uil boekte eerder veel succes met het Nederlandstalige boek 'Tanja'. Daarin tekende hij het levensverhaal op van een Russisch meisje, dat in de oorlog via Auschwitz en een vliegtuigfabriek in Bremen (waar ze haar man Rieko Veen leerde kennen) in Oude Pekela terechtkwam. Uil schreef 'Tanja' vlak nadat hij met de vut ging. Er werden tot dusver zo'n 13.000 exemplaren van verkocht.

'Da's aandere kovvie, nieuwe verhalen over Appie en Geeske' telt 160 pagina's en kost 14,50 euro. Het is een uitgave van Noordboek. Zie voor meer informatie: www.noordboek.nl .

Je kunt deze onderwerpen volgen
Archief