Hoe zijn wij de langste mensen geworden?

Nederland is een land van reuzen en de Groningers spannen helemaal de kroon. Onderzoek in de database van LifeLines moet uitwijzen hoe dat zo is gekomen.

Nederland is een land van reuzen en de Groningers spannen helemaal de kroon. Onderzoek in de database van LifeLines moet uitwijzen hoe dat zo is gekomen.

De Nederlandse man was begin 19de eeuw gemiddeld 1,67 meter lang. Halverwege die eeuw trad er ten gevolge van hongersnoden, epidemieën en armoede een dip in. De gemiddelde lichaamslengte daalde naar 1,64, alleen de Fransen waren kleiner, maar daarna zetten de mannen een ongelooflijke groeispurt in. De afgelopen honderdvijftig jaar zijn we gemiddeld bijna 20 centimeter langer geworden. De achtergrond hiervan is lang een mysterie gebleven.

Wij Nederlanders zijn nu het grootste volk ter wereld. Vrouwen zijn gemiddeld 1,71 meter groot, mannen 1,84 meter. En inwoners van Noord-Nederland zijn nog een tikkeltje langer. Groningers zelfs gemiddeld 1,5 centimeter langer dan inwoners van Zuid-Holland.

Voeding

Hoe dat komt? Veel melk, kaas en vlees eten, werd lang gedacht. Maar de van oorsprong ook uit onze contreien afkomstige Gert Stulp van de London School of Hygiene and Tropical Medicine kon niet geloven dat gezonde voeding de enige verklaring was. ,,Ook in de ons omringende landen zijn ze beter gaan eten. Er moest nog iets anders meespelen.''

Stulp ging spitten in het bestand van LifeLines, het grote bevolkingsonderzoek van het UMC Groningen, waar meer dan 167.000 inwoners van Noord-Nederland vrijwillig aan meedoen.

Succes in de liefde

Daaruit bleek dat lange mannen in Nederland gemiddeld succesvoller zijn in de liefde. Lange mannen krijgen gemiddeld meer kinderen dan mannen met een gemiddelde lengte. De meest vruchtbare mannen bleken 7 centimeter groter dan het gemiddelde. Statistisch hadden ze gemiddeld 0,24 meer kinderen dan de minst vruchtbare mannen, die ongeveer 14 centimeter kleiner waren dan de gemiddelde lengte.

Stulp onderzocht niet hoe dat komt. ,,Het kan een culturele norm zijn. In Nederland hechten we kennelijk meer belang aan lichaamslengte dan in andere landen.''

Doordat lange mannen gemiddeld meer kinderen krijgen en de overlevingskans voor kinderen van lange ouders iets hoger ligt, worden de genen van lange mensen beter doorgegeven.

Sociale gelijkheid

Wat ook meespeelt is de sociale gelijkheid. In 1850 waren mannen in de Verenigde Staten nog de langste ter wereld. Sindsdien groeide de gemiddelde Amerikaanse man slechts 6 centimeter terwijl de Nederlander liefst 20 centimeter de lucht in schoot. Volgens Stulp hangt dat vast samen met de verzorgingsstaat. ,,Arme mensen zijn vaker ziek en dat gaat sterk ten koste van de groei. In de negentiende eeuw was Amerika het land met de meeste sociale gelijkheid. Nu is dat Nederland.'' De consultatiebureaus in Nederland helpen ook mee. Van kinderen wordt altijd de lengte en het gewicht gemeten en bij kleine kinderen wordt al snel aangeraden meer voeding te geven. ,,In Engeland grappen ze dat wij onze nummer 1-positie als langste mens niet willen opgeven.''

Groeistop

Hoe lang houden we onze koppositie als 's werelds langste volk vol? Onderzoek uit 2010 toonde aan dat we voor het eerst in 160 jaar zijn uitgegroeid. Mannen en vrouwen tot 21 jaar zijn zelfs een fractie kleiner dan in de jaren 90. Een mogelijke oorzaak zou kunnen zijn dat Nederlanders hun optimale lengte hebbben bereikt.

menu