Een meerderheid van de Nederlanders is voor het reguleren van de wietteelt. KEES VAN DE VEEN

Opinie: Reguleer wietteelt voor coffeeshops

Een meerderheid van de Nederlanders is voor het reguleren van de wietteelt. KEES VAN DE VEEN

Rechters reguleren softdrugs in reactie op de gekkigheid van een systeem waarin je wiet wel mag verkopen, maar niet telen. De politiek blijft achter.

De rechterlijke macht is het Nederlandse drugsbeleid beu. Onlangs kwam een politierechter in Amsterdam weer tot een zogeheten rechterlijk pardon: de verdachte werd wel schuldig bevonden omdat bij hem veel wiet was aangetroffen, maar de rechter legde de veroordeelde geen straf op, omdat duidelijk was dat de wiet bestemd was voor zijn coffeeshops. En die coffeeshops, die mogen in het Nederlandse systeem gewoon bestaan, zolang maar niemand weet waar de wiet die ze verkopen vandaan komt. De rechter wees politiek Den Haag op de realiteit: ‘Bestuurders van diverse gemeenten wijzen zonder oponthoud op de wenselijkheid en de noodzaak van regulering.’

Het is inmiddels een trend: strafrechters zien zich in wietzaken genoodzaakt naar het middel van een rechterlijk pardon te grijpen. De derde macht beantwoordt zo de gekkigheid van een systeem waarin je wiet wel mag verkopen, maar niet mag telen.

Niemand is er ooit in geslaagd een niet-Nederlander uit te leggen waarom we dit halve gedoogbeleid hebben. In deze rechterlijke uitspraken is de teneur hetzelfde: rechters vinden het hypocriet om wiettelers die zich aan de regels houden, alle denkbare veiligheidsmaatregelen nemen en belasting afdragen, te straffen. Ze lopen daarmee voor op de politiek. Niet alleen in Nederland is de rechtspraak in beweging. Steeds meer conservatieve politici in Amerika en Engeland zien drugs niet langer als een zaak voor politie en justitie, maar meer als een zaak die met gezondheidszorg te maken heeft.

Zorgplicht

Andersom speelde gezondheid ook de hoofdrol bij de vervolging van de man die twee jaar geleden witte heroïne verkocht op straat in Amsterdam. Doordat de klanten dachten cocaïne te kopen, vielen vier dodelijke slachtoffers. De officier van justitie rekende het de man die witte heroïne verkocht zwaar aan dat hij het dodelijke spul niet had getest. Kortom: als je al illegale waar verkoopt, zorg dan in elk geval dat het is getest om onnodige slachtoffers te voorkomen.

Deze aanklager stopte niet met nadenken op het moment dat drugshandel en drugsgebruik werden geconstateerd. Drugs verkopen is illegaal, maar áls je dan drugs verkoopt heb je ook een zorgplicht voor wat je een ander laat gebruiken.

Het is de taak van de overheid alle chemische rotzooi te weren

Dit is precies de zorgplicht voor gezondheid waar D66 al jaren op wijst. Het is niet de taak van de overheid om alle drugs op één hoop te gooien en te verbieden; dat is te kortzichtig. Het is wel de taak van de overheid om alle chemische rotzooi te weren en mensen zo goed mogelijk voor te lichten over het gebruik, de gevolgen en de gevaren. D66 komt daarom dit jaar met een initiatiefwet om cannabisteelt voor coffeeshops te reguleren. De wiet die dan verkocht wordt, is getest, gecontroleerd en gericht op verantwoord gebruik.

Ingehaald door Amerika

Te midden van die ontwikkelingen kent politiek Den Haag al vijf jaar totale stilstand. Hoewel de PvdA een ander geluid laat horen in debatten, lukt het de partij niet om tijdens de kabinetsdeelname ook maar iets te bereiken op dit dossier. Minister Ard van der Steur (VVD) heeft de obsessie van zijn voorganger Ivo Opstelten overgenomen om als beschermheer van law & order te boek te willen staan. Zo komt er als het aan Van der Steur ligt nooit gereguleerde wietteelt. Dat standpunt heeft steeds ernstiger gevolgen voor de volksgezondheid.

Steeds meer Amerikaanse staten, Uruguay en sinds kort ook Canada, hebben Nederland al ingehaald door wietteelt helemaal te legaliseren. Rechters geven steeds meer ruimte aan brave wiettelers die zich aan alle regels houden en een meerderheid van de Nederlanders is voor reguleren of legaliseren. Lokale politici van alle kleuren willen vooruit. Nu alleen het kabinet nog.
 

Jan Paternotte is fractievoorzitter van D66 in Amsterdam, Vera Bergkamp is Tweede Kamerlid voor D66.

menu