‘Als je ontruimt, waar blijven de kinderen dan?’

Een migrant versleept een tankje met drinkwater in het vluchtelingenkamp bij Calais. De rechter stak dinsdag een stokje voor de onmiddellijke ontruiming van het kamp.

Amir (32) en Mariam (29) strompelen door de modder. Ze hebben allebei een muts tot over hun oren getrokken tegen de snijdende wind. En hun baby, Rosie, is helemaal ingepakt. Een muts, een capuchon, een sjaal en een deken moeten het piepkleine meisje beschermen tegen de kou.

,,Ze is drie maanden geleden geboren, in onze tent in het kamp hier’’, vertelt Amir. ,,Maar ze werd meteen ziek. Kinkhoest. Toen heeft ze twee weken in het ziekenhuis gelegen. Nu is ze gelukkig weer terug bij ons, in onze tent.’’

Het gezin uit Iran loopt langs de krotten van het vluchtelingenkamp van Calais, glibbert dan een modderig binnenplaatsje op en doet een deur open van een huisje, gemaakt van houten planken en dekzeil. Binnen is het warm, een kacheltje staat te snorren. Er klinkt zachte muziek. Op de tafels liggen broodjes, koekjes en cakejes. En op de stoelen zitten zo’n twintig vaders en moeders met hun kinderen. De ouders praten, de peuters storten zich op het speelgoed.

'Hier hebben ze rust'

,,Dit is onze school, ja’’, lacht de Franse onderwijzeres Nathalie Janssens (‘Ja, ik heb Nederlandse voorouders’). ,,We zijn hier met tien vrijwilligers en ’s ochtends en ’s middags geven we les aan zo’n vijftien tot twintig kinderen die in het kamp wonen. Frans, Engels en rekenen onder meer. We doen ook spelletjes met de allerkleinsten.’’

De kinderen hier zijn vier tot twaalf jaar oud. Er liggen pennen en schriften en schoolboeken voor ze. ,,Lesgeven is belangrijk. Maar misschien is het minstens zo belangrijk dat je deze vluchtelingenkinderen eventjes hun jeugd teruggeeft, al is het maar een paar uur per dag. Hier hebben ze rust en kunnen ze samen spelen’’, zegt Nathalie.

De school ligt in het zuidelijke deel van het vluchtelingenkamp van Calais. En dat deel wil de Franse overheid ontruimen, inclusief de school. Over de modderpaden en tussen de tenten, caravans en huisjes rijden auto’s en bestelbusjes met hulpverleners af en aan. ,,We hebben van alles bij ons, van luiers tot eten en van maandverband tot stookhout’’, zeggen Hans en Kim uit Rotterdam, die met een gevulde Volvo stationcar naar Noord-Frankrijk zijn gereisd.

Geen goed alternatief

De Nederlanders delen de spullen uit in de vluchtelingenkampen bij Calais en Duinkerken. ,,Ik weet ook wel dat het geen oplossing is’’, zegt Hans. ,,Maar je wilt toch iets doen?’’

Volgens de Franse regering is deels ontruimen een begin van een oplossing. De autoriteiten zeggen dat het aantal gewelddadige incidenten in en rond het kamp de laatste weken enorm is toegenomen. De migranten die moeten vertrekken, kunnen verhuizen naar de wooncontainers aan de rand van het kamp, of worden naar een opvangcentrum elders in Frankrijk gebracht.

Hulporganisaties willen dat voorkomen en zijn naar de rechter gestapt. Ze vinden dat de migranten geen goed alternatief wordt geboden. Vrijwel alle bewoners van het kamp willen vanuit Calais naar Engeland reizen. De bussen die klaarstonden om mensen naar andere Franse opvangcentra te brengen, bleven dan ook meestal leeg.

'De situatie is onmenselijk'

Dinsdagochtend kwam de rechter persoonlijk poolshoogte nemen op de immense vlakte met krotten. Zij zou nog dezelfde dag beslissen of een ontruiming mag doorgaan of niet. ’s Middags werd bekend dat ze voorlopig nog geen besluit kan of wil nemen - waarmee de evacuatie is uitgesteld.

Het lijkt erop dat de situatie van de kinderen in het kamp een belangrijke rol speelt in de overweging van de rechter. Volgens tellingen van hulpverleners wonen in het te ontruimen deel 440 minderjarige kinderen. De lokale overheid zegt dat er meer dan driehonderd kinderen in het kamp wonen zonder enige familie of ouders.

,,De situatie is onmenselijk’’, constateerde de Franse kinderombudsman Geneviève Avenard maandag, na er ook een bezoek te hebben gebracht. ,,Ik heb hier kinderen ontmoet, jonger dan tien en alleen, zonder vader of moeder. Die lopen hier de hele dag door de modder en in de kou. Die kinderen moet je eerst goede opvang bieden en daarna kan je pas ontruimen.’’

Afgelopen weekend kwam zelfs de Britse filmster Jude Law op bezoek in het vluchtelingenkamp. ,,Het is choquerend. Voor deze kinderen moet een oplossing worden bedacht.’’ Hij riep de Britse premier Cameron op om alle alleenstaande minderjarigen op te nemen die al familie hebben in Engeland. ,,Die kinderen leven hier in verschrikkelijke omstandigheden’’, zei Law. ,,Ze hebben hulp nodig. Als je dat kamp zomaar gaat ontruimen, wat gebeurt er dan met die kinderen, waar blijven ze dan?’’

menu