Een Oekraïens buitenverblijf van 100 miljoen euro

Het is het topje van de ijsberg, het uit corruptie gefinancierde pronk-paleis in Novi Petrivtsi. Het buitenverblijf van oud-president Viktor Janoekovitsj van De Oekraïne was afgesloten van de buitenwereld, maar is nu voor een paar euro voor iedereen te bezichtigen.

Naar schatting is er voor een dikke 100 miljoen euro vertimmerd aan het buitenverblijf Mezjyhirja van oud-president Viktor Janoekovitsj. Oekraïners kunnen zich nu voor 7 euro – een enorm bedrag voor wie nog geen 150 euro per maand verdient – vergapen aan dit privé-Versailles. Bezoeker Bogdan (‘liever geen achternaam’) loopt verbijsterd rond in dit uit corruptie gefinancierde pronkpaleis in Novi Petrivtsi. Dit is het topje van de ijsberg, weet hij. Het buitenverblijf ligt verstopt achter hoge muren. In de tijd dat Janoekovitsj president was (2010-2014), was de brede laan erheen afgesloten door de politie.

loading  

Toen de tweede revolutie op het Majdanplein in Kiev eind 2013 losging, beschuldigde de in het nauw gedreven president, een vriend van Vladimir Poetin, de pro-Europese demonstranten van een fascistische staatsgreep. Maar zijn verweer werd totaal ongeloofwaardig nadat tegenstanders de poorten van zijn buitenhuis hadden geopend. Dat de zakkenvullerij door het regime niet misselijk was, wist iedereen wel, maar hier had zelfs grootgraaier en in zijn jeugd tweemaal wegens gewelddadige beroving veroordeelde Viktor Janoekovitsj zichzelf toch wel magistraal overtroffen.

Armoede

Bezoekster Julia Bandar, de psychologe houdt zich groot als ze vertelt over de armoede in haar stad Lviv, over vrienden die zijn gevallen op het Majdanplein waar ze catering verzorgde voor de anti-Russische demonstranten. En dan nu deze schande: een paleis vol vogelkooitjes met eenzaam fluitende kanaries, een slaapkamer ter waarde van 10 miljoen dollar, een iets goedkoper vertrek voor de maîtresse van de president. Indoor bowlingbanen, een tennishal, een zilveren kroonluchter die tegenviel en voor 2 miljoen in Moskou werd verguld, een witte Steinway zoals ook de Libische dictator Kadaffi er eentje bestelde, een collectie antieke Russische limousines. Om maar te zwijgen van de vazen beplakt met slangenhuid, de particuliere golfbaan, het verwarmde winterverblijf voor de eenden, ondergrondse gangen, een privélegertje voor de deur. In de tuin een complete dierentuin van allerlei variëteiten struisvogels, pauwen, kalkoenen, herten en zwijnen. De baas van het land hoorde zijn menukaart graag kakelen of knorren. Viktor Janoekovitsj was kortom het type schurk waar je James Bond op af stuurt.

,,Die stoel daar kost meer dan mijn appartement’’, zegt Julia nadat ze de gids het bedrag van 50.000 dollar heeft horen noemen. ,,Dit is stuitende weelde’’, zegt een boze geëmigreerde Oekraïner uit de Boeko-wina-streek die even terug is. Zijn Canadese vrouw gaat demonstratief als een diva op de vergulde trapleuning liggen. Iedereen moet even lachen. Hoe Janoekovitsj het flikte is bekend. Ondernemende vriendjes van de president, de oligarchen, betaalden zijn verkiezingscampagne en waren gul voor bewezen diensten. Vervolgens mochten ze voor honderden miljoenen ondergewaardeerde staatsbedrijven voor een prikje opkopen. Zo werd een voormalige straatschoffie met politieke ambities in recordtijd multimiljonair.

Het doet Oekraïense bezoekers zichtbaar pijn hier rond te lopen. Het enige goede is dat alles aan de kaak wordt gesteld in dit tot Museum van Corruptie herdoopte buitenhuis. Nog niet zo lang geleden zou niemand zich daaraan hebben gewaagd. De kliek rond Janoekovitsj heeft wapperende vuisten. Stapje voor stapje wordt het beter, hopen paleisbezoekers hardop. ,,Is het niet voor mij dan voor mijn kinderen’’, zegt Julia. Dat is nog lang niet snel genoeg voor het Internationaal Monetair Fonds (IMF) dat Oekraïne al tijden onder curatele heeft gesteld. Als er niet harder aan economische hervormingen en aan de bestrijding van corruptie wordt gewerkt, stopt de noodhulp.

Kantoorbedrijf

Dit is dus de top van de ijsberg. Bogdan vertelt dat zijn vader een kantoorbedrijf wilde beginnen maar het na drie jaar opgaf omdat hij de ambtenaren eindeloos smeergeld moest betalen om de juiste stempels voor steeds wisselende vergunningen te krijgen. Op een dag klopte zelfs de politie bij hem aan. De agenten eisten tankgeld voor hun dienstauto waarmee ze vooral particuliere klusjes hadden gereden. Niet betalen betekende dat ze nog eens wat vergunningen zouden controleren. ,,En dan vonden ze natuurlijk altijd wel wat.’’

‘Stop de corruptie, Oekraïne zonder corruptie, omkopen is een misdaad’. De tekst prijkt op vele borden op het vliegveld van Kiev. Eronder het nummer van een kliklijn. Die lijn moet het druk hebben. De chauffeur van de aftandse Skybus rekent probleemloos het dubbele van de ritprijs. Maar dan gebeurt er iets opmerkelijks: een Oekraïense man met bril, baard en petje spreekt de chauffeur erop aan. Met tegenzin geeft die dan toch maar het juiste wisselgeld. De bebrilde Oekraïner groet en legt bij het uitstappen uit dat hij er wat van zei omdat ‘dit soort dingen slecht is voor onze reputatie’. Het ging slechts om 4 euro zelfverrijking, maar toch.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Buitenland
menu