Arjan Visser waagt zich in zijn vijfde boek aan een drama in zijn eigen familie. Foto: Mats van Soolingen.

‘Er zullen familieleden boos worden'

Arjan Visser waagt zich in zijn vijfde boek aan een drama in zijn eigen familie. Foto: Mats van Soolingen.

Arjan Visser schreef de roman,

God sta me bij want ik ben onschuldig

Journalist, schrijver, broer en zoon

Af en toe was het een worsteling voor Arjan Visser (55), schrijver en journalist, om een boek te schrijven waarin zijn familiegeschiedenis een rol speelde. ,,Ik was tegelijk journalist, schrijver, broer en zoon. Als broer had ik mededogen met mijn zus. Als journalist zag ik een sappig verhaal en als schrijver wilde ik het grotere verhaal opschrijven, dat van mijn zus, mijn vader en Fina.”

Visser vertrok naar Spanje om daar zijn vijfde roman te schrijven, een boek over zes broers die een voor een het leven zouden laten. Maar terwijl hij daar was, belandde zijn zus in een Spaanse cel vanwege drugshandel. Het idee ontstond om een reportage voor Vrij Nederland te schrijven over het lot van zijn zus, maar tijdens zijn verblijf in Spanje kwamen er allerlei herinneringen boven.

Verborgen familiegeschiedenis

Hij dacht aan zijn overleden vader, die voor de sinaasappelhandel in de jaren zestig en zeventig vaak naar Spanje ging, en hun vakanties aan de Playa de Gandia. En aan Fina, het Spaanse meisje dat een tijdje bij hen in Nederland woonde en een paar jaar later werd vermoord. Er vloeide een totaal andere roman uit.

Terwijl hij op bezoek was bij zijn zus in de gevangenis dwaalden zijn gedachtes af naar een oude krant die hij als dertienjarige had gezien. Verstopt in een kast met de foto van de gewurgde Fina. Waarom spraken ze daar thuis niet over? ,,Mijn moeder gebruikte het argument: jullie waren te jong, Maar ik was al dertien.”

Toen hij aan zijn moeder vroeg wat er veertig jaar geleden met Fina gebeurd was, beloofde zij die krant voor hem op te zoeken, maar in plaats daarvan gooide ze die weg. ,,Toen sloeg mijn fantasie op hol. Daar moest toch iets achter zitten?” Ook bleek zijn vader geld te hebben overgemaakt naar Fina en haar moeder. Hoe zat dat?

Vissers vader werd door iedereen beschreven als een man die altijd het goede wilde doen. Maar wat waren zijn motieven? Zijn zus vertrok naar Spanje om te handelen in tropische vogeltjes. Klopte dat wel? ,,De een stopt weg en de ander zoekt het uit.”

Zijn schrijfstijl veranderde toen hij besloot geen reportage meer te maken over zijn zus, maar een roman. ,,Ik kon mijn familie waar nodig afschermen en mijn zus in bescherming nemen. Vertellen wie ze is en hoe ze zo gekomen is. Een reportage is lastiger, ik mocht nu figuren neerzetten. Toen ik mijn zus een andere naam gaf, schreef dat meteen een stuk makkelijker.”

,,Ik speel met herinneringen"

Het is volgens Visser lastig vast te stellen waar de scheidslijn tussen fictie en waarheid ligt. ,,Ik speel met herinneringen. Ik schuif met tijd en locatie hier en daar.” Maar ook herinneringen zijn gekleurd. Zo schrijft hij in het boek: ‘Ik haal mijn herinneringen zo vaak tevoorschijn dat ze verkreukeld en onbetrouwbaar zijn geworden. Het zijn inmiddels herinneringen aan herinneringen.’ Visser: ,,Als je mijn moeder zou interviewen, zou je een heel ander verhaal krijgen.”

Hij neemt in de roman geen blad voor de mond. Eerlijk wordt er geschreven over de drugshandel van zijn zus, de mislukte carrière van zijn vader en mogelijk overspel. Was het niet egoïstisch om zijn familie voor de literatuur te gebruiken? ,,Dat vind ik niet. Ik dacht niet: hoera, ik heb een verhaal. Ik worstelde daarmee.”

Hoe zal de familie reageren? ,,Sommige familieleden zullen erg boos worden. Familieleden met wie ik een goede relatie heb, zullen zeggen: dat heb je mooi gedaan.” Zijn zus en moeder hebben het verhaal al gelezen. ,,Mijn moeder hoopte dat mensen wel het verschil tussen fictie en waarheid kunnen onderscheiden. Ik kan me voorstellen dat het voor haar lastig is geweest om te lezen hoe ik mijn vader, haar man, heb beschreven.”

En dat oorspronkelijke verhaal over de zes broers? ,,Daar ben ik nu mee bezig. Maar niet in Spanje. Daar heb ik voorlopig niets te zoeken.”

Arjan Visser, God sta me bij want ik ben onschuldig , Atlas Contact, 269 blz., 19,95 euro.

menu