‘Opgelicht?!’ stort zich op vals Ploeg-werk

Het gerechtshof bepaalde eerder dat schilderij Reitdiep niet van de hand van Jan Altink is. Foto: Jan Willem van Vliet

Het AVROTROS-programma Opgelicht?! duikt dinsdagavond in de lawine aan vervalsingen die in omloop zijn van schilderijen van De Ploeg.

De omroep begint een website waarop een groot deel van de Zwaneveld-collectie wordt getoond. Die collectie, bestaande uit 550 schilderijen zogenaamd gemaakt door kunstenaars van de Groningse kunstkring De Ploeg, is voor pakweg 95 procent vals verklaard. Wat overigens niet wil zeggen dat die resterende 5 procent wel deugt. ,,Met die website kunnen mensen controleren of ze een vals Ploeg-schilderij boven de haard hebben hangen’’, zegt Marco Kamphuis, maker van de Opgelicht?! -aflevering.

Verborgen camera

Kamphuis toog met een verborgen camera naar het Twents Veilinghuis in Enschede en kocht daar voor 120 euro een schilderij van een zittende, naakte vrouw. ,,Op de achterkant zit een stempel van het atelier van Johan Dijkstra. De handtekening voorop is onduidelijk gemaakt. We konden het schilderij vergelijken met een foto ervan uit de Zwaneveld-collectie: exact hetzelfde schilderij, inclusief dezelfde beschadiging-en, alleen was op het ‘origineel’ de handtekening van Dijkstra nog prima leesbaar.’’

De Ploeg-vervalsingen staan garant voor de langst lopende juridische strijd op kunstgebied in Nederland. Deze krant schreef dikwijls over de strijd die de Groninger Johan Meijering voerde tegen kunstenaar Cor van Loenen uit Beilen, van wie vaststaat dat hij vals werk heeft vervaardigd. Meijering dacht ooit een schuld aan Henk Koop af te handelen met Ploeg-schilderijen die niet deugden, bleek bij taxatie. In deze geschiedenis verhandelde de familie Zwaneveld, gefortuneerd door de gokindustrie, in een belastingtruc onderhands haar Ploeg-verzameling van gedacht 1,7 miljoen euro aan wegenlijntrekker Franz Jansen, waarna alles vals bleek.

‘Gênant haast’

Programmamaker Kamphuis ging met zijn Twentse ‘aanwinst’ langs bij Han Steenbruggen, voorheen De Ploeg-kenner bij het Groninger Museum en nu directeur van Belvédère in Oranjewoud. ,,Gênant haast. Steenbruggen lachte zich rot. Zo slecht vond hij het.’’ Ook de Groningse galeriehouder Richard ter Borg komt aan het woord, net als Meijering en Cor van Loenen zelf en kapper Henk Drost uit Emmen die in ‘Ploeg’-werk deed.

menu