Hun debuutalbum uit 1971 komt opnieuw uit. 15 feitjes die je (misschien) nog niet weet over muziektrots Solution uit Groningen

Solution, in de bezetting in 1974. Van links naar rechts Guus Willemse, Tom Barlage, Hans Waterman, Chiel Pos en Willem Ennes. Foto: Groninger Archieven/Persfotobureau D. van der Veen

Nooit meer schopte een band uit Groningen het zo ver als Solution. Morgen komt het debuutalbum uit 1971 opnieuw uit. Wat weet jij van deze Groninger muziektrots?

De groep bestond tussen 1970 en 1983, stond zo’n vier jaar onder contract bij het label van Elton John en toerde van Huize Maas in Groningen tot de Londense Speakeasy en zelfs tot in Turkije. Tijd voor vijftien feiten over Solution die je (misschien) nog niet wist.

1. De eerste zanger zong later de tune van Goede Tijden Slechte Tijden in .

In het muziekcircuit van de jaren 60 speelt de voorloper van Solution, The Keys. De band ontstaat op het Groninger Heymanslyceum en covert nummers van onder meer Ray Charles en Georgie Fame. Naast saxofonist Tom Barlage zijn bassist Ad Kooi, trompettist Frits Lagerwerff, saxofonist/fluitist Appie Alberts en pianist (en latere VPRO-coryfee) Rik Zaal leden van het eerste uur. Zaal wordt na enige tijd vervangen door Willem Ennes. Zanger is Louis de Vries: hij zingt ruim twintig jaar later samen met Lisa Boray de tune in van de tv-soap Goede Tijden, Slechte Tijden .

2. Een debuut-lp met een opvallende hoes .

Begin 1968 doopt The Keys zich om tot Soulution. Oud Cuby & the Bizzards-drummer Hans Waterman ziet de groep spelen in Mutua Fides, de sociëteit van de Groningse studentenvereniging Vindicat. Na afloop wordt hij gevraagd om bij de groep te komen. Met hem en de nieuwe bassist Peter van der Sande noemt de band zich vanaf 1970 Solution. De dosis soul neemt af, terwijl geheel volgens de tijdgeest invloeden van Soft Machine, Frank Zappa en de bebop-jazz van John Coltrane hoorbaar zijn.

Het kwartet neemt in mei 1971 in drie dagen tijd de eerste elpee op in de Bovema Studio’s in Haarlem van platenmaatschappij EMI. Op de hoes prijkt een foto met de groepsleden die onder een boom kijken naar een kleuter op een driewieler. Dat is het zoontje van EMI-plugger Janos Barendsen. De foto is trouwens niet in Groningen gemaakt, maar in Spaarnwoude, op een steenworp afstand van de studio.

3. De gemiste kans in Oentsjerk .

Het debuutalbum is nog niet uit of Van der Sande wordt vervangen door de Utrechtse bassist Guus Willemse. Eén van de eerste optredens met hem vindt plaats op 15 juli 1971 in Oentsjerk. Daar speelt ook The James Gang. De gitarist van die Amerikaanse band broedt op een nieuwe groep, ziet Willemse en Waterman spelen en nodigt hen uit om naar Amerika te komen. Beiden bedanken; ze hebben het prima naar hun zin in Solution.

Pas later ontdekken Guus en Hans dat ze een aanbod van niemand minder dan Joe Walsh hebben afgeslagen. Die zou in de daaropvolgende jaren eerst met zijn eigen groep Barnstorm en later met The Eagles de wereld veroveren. ,,Zo kun je zomaar bepaalde kansen in het leven missen”, verzucht Waterman later in zijn autobiografie Drumsolo .

4. De carrière van Anton Corbijn begon met negen foto’s van Solution op de Grote Markt .

De amper 17 jaar oude Anton Corbijn verhuist in de loop van 1972 vanuit het dorp Strijen (bij Rotterdam) naar Groningen. Corbijn heeft dan al Solution-saxofonist Barlage voor de schoolkrant geïnterviewd. Op 28 augustus van dat jaar speelt de groep op de Grote Markt. Corbijn wil foto’s maken, maar is te verlegen. Toch overwint hij zijn schuchterheid. Hij leent de camera van zijn vader, drukt tijdens het middagoptreden negen keer op het knopje en stuurt er vijf op naar het blad Muziek Parade . De redactie plaatst er drie in de lezersrubriek.

De foto’s van Solution blijken Corbijns Eureka-moment te zijn. ,,Opeens had ik een doel in het leven, en wat voor één. Fotograaf zijn bij concerten was dé manier om bij die opwindende wereld te horen”, vertelt hij in zijn boek 1-2-3-4 . Binnen tien jaar groeit hij wereldwijd uit tot een belangrijk en invloedrijk popfotograaf (zoals hofleverancier voor Muziekkrant OOR ) en maker van videoclips (van Depeche Mode tot Golden Earring).

5. Nog een gemiste kans: die ene belangrijke hit .

Je kan er genoeg woordgrappen over maken. Hit and miss . Een hitsingle voor het grijpen, maar toch de boot missen. Het overkomt Solution. De collega-muzikanten van Focus horen ergens in 1971 het nummer Divergence , met saxofonist Tom Barlage in de hoofdrol. Een gedragen instrumentale rockballad die alle potentie van een hit in zich heeft.

Focus gebruikt Divergence als onderdeel van het lange stuk Eruption en doopt het – met een knipoog naar de schrijver – Tommy . Gevolg: een top 40-hit en jarenlang vaste prik tijdens internationale Focus-optredens. Solution neemt Divergence eind 1972 opnieuw op in de Island Studio in Londen, met de dan nieuwe bassist Jaap van Eik. Maar dat is mosterd na de maaltijd. Divergence is Tommy en Tommy is van Focus.

6. Maar dan opeens veel mazzel: Solution tekent bij het label van Elton John .

En dan dient zich in november 1974 vrij onverwachts de kans aan voor een internationale doorbraak.

Tijdens een optreden in de Groningse jazzclub De Koffer, waar de VARA opnames maakt voor het tv-programma Nederpopzien , komt bandbemiddelaar Ralph van der Waard van Gulik ineens binnenlopen met Gus Dudgeon, de producer van Elton John.

Solution haalt alles uit de kast om hem te overtuigen en een contract te scoren bij Rocket, het label dat Dudgeon dan net met onder anderen Elton John is gestart. Het lukt, tot grote vreugde van de Groningers. ,,Opeens lag een werelddoorbraak in het vizier, we leken op de drempel te staan van eeuwige roem”, aldus Waterman in zijn autobiografie Drumsolo .

7. Chappaqua: als eerbetoon .

Solution neemt voor het label Rocket twee albums in Engeland op, Cordon Bleu en Fully Interlocking , en maakt van 1975 tot 1978 heel wat vlieguren tussen Eelde en Londen. Fully Interlocking is opgenomen in The Mill, de studio die Dudgeon met zijn bij Rocket verdiende geld heeft laten bouwen. Dat vierde album bevat de bijna-hit Empty Faces , waarvoor Willemse zich tekstueel laat inspireren door het leven van superster Elton John.

Cordon Bleu opent met Chappaqua , genoemd naar het jongerencentrum aan de Zoutstraat in Groningen . De groep speelt het stuk al sinds 1972, maar geeft het pas die titel nadat het jongerencentrum in de oudjaarsnacht 1972-1973 afbrandt. Als eerbetoon aan een belangrijke culturele plek in ‘hun’ Groningen.

8. Wat hebben Solution en Vandenberg met elkaar gemeen?

Op zakelijk vlak blijkt Rocket een grote luchtbel. De Solution-platen zijn slecht verkrijgbaar, terwijl de studio van Dudgeon eind jaren 70 op de fles gaat. Hij verkoopt de tent aan Led Zeppelin-gitarist Jimmy Page. Die doopt de studio om tot Sol Studios. Daar maakt in 1982 de Nederlandse band Vandenberg opnames voor hun eerste album, inclusief de hit Burning Heart . Zo nemen twee Nederlandse bands die korte tijd internationaal succes beleven binnen vijf jaar op in dezelfde studio.

9. De ontmoeting met Elton John .

Als Elton John in 1977 in de Earls’ Court Arena in Londen speelt, zijn de leden van Solution als VIP te gast. Aan het einde van het optreden ontmoeten ze John backstage. Die vertelt aan de Groningers dat hij Cordon Bleu vaak in z’n auto draait. Maar als de drie turven hoge pianist vraagt wat ze van het concert vinden, antwoordt de impulsieve Willemse ‘too loud’. Die opmerking blijft nog jarenlang een running gag bij studio-opnames van Elton en Gus Dudgeon.

10. Een tournee door Turkije .

In het kader van culturele uitwisseling reist Solution in de lente van 1979 af naar Turkije voor een handjevol optredens, onder meer in Istanboel. Onder het publiek bevinden zich vooral medewerkers van de Nederlandse ambassade. Daarna vliegt de groep door naar Scandinavië en Duitsland, waar ze letterlijk en figuurlijk meer voeten aan de grond heeft, maar toch niet definitief doorbreekt. En vanwege de passieve opstelling van Rocket is de aandacht voor de groep tanende.

11. Met Jim Capaldi opnemen boven op de gasbel van Slochteren .

Na het Rocket-debacle zint Solution op een doorstart. Dicht bij huis, op het Groninger platteland. In de fonkelnieuwe Studio Spitsbergen, bovenop de gasbel van Slochteren. Met It’s Only Just Begun scoort de groep in 1980 – eindelijk! – een kleine hit. Vervolgens wordt voor hun zesde album Todd Rundgren als producer gepolst, maar die heeft geen tijd.

Dan komt Jim Capaldi in beeld. Hij gaat het nieuwe Solution-album produceren, waarop pop en funk de muzikale hoofdrollen zullen spelen. De voormalige Traffic-drummer strijkt in de loop van 1981 tijdelijk neer in Groningen, loopt af en toe platenzaak Evelyn Novacek in Hoogezand binnen en weet tijdens de opnamesessies in Spitsbergen een flinke stempel op het nieuwe materiaal te drukken. Evil Love zingt hij zelf in – ,,omdat het gewoon goed klonk”, volgens Willemse – terwijl Capaldi op Bad Breaks de drumstokken van Waterman overneemt. Dat alles staat overigens niet op de hoes van Runaway vermeld.

Het avontuur met Jim Capaldi geeft de groep geen nieuwe impulsen. Op 21 oktober 1982 meldt Nieuwsblad van het Noorden dat Solution ermee stopt. Alle ambities zijn verdampt en de bandleden zijn met andere projecten bezig, waarbij Ennes en Barlage succes oogsten met hun productiewerk voor onder meer de Time Bandits.

12. Het laatste optreden in Groningen .

De afscheidstournee brengt de groep op 5 februari 1983 nog eenmaal naar ‘hun’ stad, voor een nachtconcert in de kleine zaal van de Oosterpoort. Die is dan – naast De Koffer, Chappaqua, Zaal Apollo, Huize Maas en het openluchtpodium in het Sterrebos – inmiddels verworden tot de huiskamer van de groep.

De allerlaatste noten van Solution klinken eind februari van dat jaar in het Amsterdamse Paradiso, terwijl een paar weken later tijdens een ingelast optreden bij Countdown Café van Veronica nog een toetje volgt. Vanaf dat moment kan Solution de boeken in als de groep die Groningen in de jaren 70 op de kaart zette en naast Focus, Kayak, Alquin en Supersister tot de vaderlandse topacts behoorde.

13. Even slikken: Paul de Leeuw zong 100 Words in het Nederlands .

Nooit werd het liedje een hit, maar het door Guus Willemse geschreven 100 Words groeit door de jaren heen wel uit tot een evergreen. En dan zingt Paul de Leeuw het Solution-nummer opeens tijdens een aflevering van zijn tv-programma De Schreeuw van de Leeuw . In het Nederlands, vertaald door Coot van Doesburgh. Ook belandt Honderd Woorden in 1991 op De Leeuws cd Voor U, Majesteit .

Tot afgrijzen van Willemse, die zijn gal over de cover spuwt in een artikel op de website Ondergewaardeerde Liedjes. ‘Een belachelijk slechte vertaling en een auteursrechtelijke misstap van mijn toenmalige uitgever, die de vertaalster een percentage van mijn deel van de auteursrechten meende te moeten geven. Ergo, een componist zou een embargo moeten kunnen uitspreken over een cover als deze niet aan de minimale kwaliteitseisen voldoet.’

14. De eenmalige reünieconcerten .

Aan het begin van de 21ste eeuw waagt de ene na de andere Nederlandse groep zich aan een serieuze reünie. Doe Maar, Kayak, Alquin, Supersister, Gruppo Sportivo. Solution wacht tot maart 2006. Dan geeft de band twee uitverkochte en eenmalige reünieconcerten in Club Panama in Amsterdam. De eerste avond is voor familie, vrienden en bekenden. De tweede voor een volgepakte zaal met fans uit binnen- en buitenland. Al met al zo’n 1500 bezoekers.

Helaas wordt alleen de eerste avond gefilmd. De uiteindelijke dvd laat een nogal statisch optreden zien. En dat terwijl 24 uur later – dankzij het enthousiasme van de fans – alle remmen losgaan en oude tijden pas echt herleven. Toch weer een gemiste kans. En Solution komt daarna nooit meer bij elkaar. Willem Ennes overlijdt op 6 september 2012 op 64-jarige leeftijd. Hij sterft in de armen van zijn tweede vrouw Astrid Joosten.

15. Solution gesampled door Erykah Badu .

De erfenis van Solution bestaat uit zes albums, één dvd en een handvol verzamelalbums op vinyl en cd. De meeste zijn al jaren niet meer verkrijgbaar en met name de cd’s groeien wereldwijd uit tot collectors’ items, zo blijkt uit de verzamelaarssite Discogs.

Het oeuvre van de groep ontbreekt nog bij streamingdiensten als Spotify, Apple Music en Tidal. Maar daar wordt volgens Willemse en Waterman aan gewerkt.

Wel maakt een nieuwe generatie kennis met de muziek van de Groningers: soulzangeres Erykah Badu sampelt een stukje uit Theme in haar nummer Soldier . Waarmee de cirkel met de soul helemaal rond is.

De heruitgave van de debuut-lp van Solution verschijnt 9 april op oranje gekleurd vinyl bij Music On Vinyl, in een gelimiteerde oplage van 500 stuks.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Cultuur