Schelpen in alle soorten en maten.

Museumtest: Miramar Zeemuseum maakt de plastic soep inzichtelijk en roept op tot actie

Schelpen in alle soorten en maten. Foto: Corné Sparidaens

Het Noorden telt tientallen bijzondere musea, klein en groot. Cultuurredacteuren leggen een aantal ervan langs de meetlat. Wat valt op? Wat valt tegen? Hoe doen ze het? Vandaag Miramar Zeemuseum in Vledder.

loading  

Check je schoonmaak- en toiletartikelen op www.beatthemicrobead.org en huiver. Plastic is overal. De expositie Plastic soep in Miramar Zeemuseum is even helder als confronterend. Er is inmiddels 8,3 miljard ton plastic geproduceerd. Het afbraakproces duurt vele jaren. Wereldwijd is 4,6 miljard ton plastic afval in omloop: omgerekend naar de oppervlakte van Nederland komt dat neer op een laag plastic van bijna zes meter dik. En elk jaar komt zo’n 9 miljoen ton plastic in zee terecht, meer dan een vuilniswagen vol per minuut.

loading  

‘Het onderwerp raakt mensen enorm’

De informatie over plastic die Aline Joustra in Vledder bijeenbracht is even schokkend als concreet. Plastic soep vormt haar afstudeerproject aan de Hogeschool Van Hall Larenstein in Leeuwarden. Ze maakte de wisselexpositie in samenwerking met vrijwilligers van het museum en de Plastic Soup Foundation. ,,Het lukt mij niet meer om een dopje van een plastic fles op straat te laten liggen, nu ik weet dat het 200 jaar duurt voor het is afgebroken”, zegt Cinda Heijman. ,,Aan de reacties van bezoekers merk je dat het onderwerp mensen enorm raakt.”

loading  

Heijman is museumcoördinator van Miramar Zeemuseum, dat geheel draait op vrijwilligers. ,,Ik woon hiernaast en coördineer alle activiteiten.” Ze krijgt een onkostenvergoeding en doet het naast haar gewone baan. ,,We hebben 26 vrijwilligers. Er zijn veel mensen in Vledder en omgeving die het museum een warm hart toedragen.” En dat terwijl de de regio een hoge museumdichtheid kent: Museum Valse Kunst, het Oermuseum in Diever, en 500 meter verderop, in Frederiksoord, staat Museum De Proefkolonie. ,,Allemaal heel verschillend”, zegt Heijman. ,,Ze concurreren niet met elkaar.”

‘Alle scholen doen mee’

Gemiddeld trekt Miramar Zeemuseum 5000 bezoekers per jaar, maar dit jaar worden het er ondanks corona waarschijnlijk meer. ,,Het is drukker dan normaal”, vertelt Heijman. ,,Soms wel 100 bezoekers per dag. Je merkt dat er meer toeristen op vakantie zijn in Drenthe, deze zomer.” En dan komen er in het najaar ook nog eens 3000 leerlingen, speciaal voor de Plastic soep -expositie. ,,Alle scholen in de gemeente Westerveld doen mee, van groep 1 tot en met groep 8.” Belangrijk voor de bewustwording en daarmee geheel in de geest van Jeanne Warners (1899-1986), die in 1965 met haar zeemuseum van Oosterbeek naar Vledder verhuisde.

loading  

‘Een democratisch museum’ noemt de excentrieke verzamelaar Miramar (‘aanschouw de zee’) in de mini-documentaire, die in het filmzaaltje wordt gedraaid. ‘Politiek scheidt, maar natuur bindt’, is een andere uitspraak van ‘juffrouw Warners’ (ze stond erop zo genoemd te worden), die per vrachtschip de wereldzeeën bevoer en meer dan 80 landen bezocht. Altijd had ze twee hutkoffers mee voor de schelpen en andere zeeobjecten die ze ter plekke vond of aanschafte. Miramar Zeemuseum vertelt haar verhaal en toont een deel van haar bijzondere collectie.

‘Iedereen heeft wel iets met schelpen’

Overal in Miramar Zeemuseum zijn schelpen: op het strandje in de museumtuin kunnen kinderen ze opgraven en ermee spelen. In de knutselruimte kunnen ze er met klei kunstwerken van maken. ,,Iedereen heeft wel iets met schelpen”, zegt Heijman. Ze krijgen in Vledder regelmatig flinke collecties aangeboden. ,,Daar zitten veel schelpen bij zonder verkoopwaarde. Die gebruiken we voor het strandje en voor educatieve projecten.” De bijzondere schelpen, bij voorkeur met vindplaats en -datum, worden in de museumwinkel verkocht en vormen een welkome inkomstenbron. ,,Er zijn verzamelaars die elk jaar wel een keer langskomen.”

loading  

 

In de Warners’ Wunderkammer liggen in fraaie, oude vitrines de belangrijkste, zeldzaamste en mooiste schelpen die juffrouw Warners verzamelde, met handgeschreven kaartjes en haar getypte toelichtingen. Maar ze verzamelde veel meer dan schelpen alleen: opgezette vogels, gedroogde vissen, zeeslangen op sterk water, krabben, sponzen, inktvissen, zeesterren, koraal, schelpensieraden – noem maar op. Alles wat met de zee te maken heeft, is in Miramar te vinden. En steeds weer word je geconfronteerd met de vervuiling van al dat moois door de plastic soep, want de eigen collectie en wisselexpostitie worden ingenieus met elkaar verweven.

‘De Zee klotst voort in eindelooze deining’

In het museumcafé kunnen bezoekers na bezichtiging op een kaartje hun wensen schrijven en in een visnet hangen. ‘Ik wil graag een robot die al het plastic opruimt’, schreef Noortje. In dezelfde ruimte kun je nog even De blauwe dame doorbladeren, het boek dat J.D. van der Tuin schreef over juffrouw Warners. Er staan mooie verhalen in van en over deze markante dame, die van een van haar reizen zelfs een aapje meenam dat ze als huisdier hield. Ook die bosmeerkat, Kabouter genaamd, liet ze na zijn dood opzetten en is in het museum te zien.

loading  

In het boek (te koop in de museumwinkel) staat ook een foto van juffrouw Warners’ grafsteen, waarop een tekst van Willem Kloos staat: ‘…en de Zee klotst voort in eindelooze deining…’ Zo lang de maan om de aarde draait, zal dat inderdaad het geval zijn. Maar om de zee levend te houden, zullen we toch echt wat aan al dat plastic moeten doen, zo wordt in Vledder duidelijk. En het liefst nu, meteen.

Vledder – Miramar Zeemuseum: Vledderweg 25, di t/m vr 11-17 uur, zo 13-17, Plastic soep is te zien t/m 1 november 2021. miramar-zeemuseum.nl
 

menu