Bekoord door de bloemen van Baudelaire

Charles Baudelaire, ca. 1862. Foto Etienne Carjat

Charles Baudelaire is 150 jaar dood. Kees Godefrooij en veertig andere dichters herdenken hem met een dichtbundel en een kleine tournee.

Het tweetalige Als engel, maar met roofdierenogen bevat gedichten uit Les fleurs du mal , het 160 jaar geleden verschenen meesterwerk van Baudelaire. Daarnaast zijn in de uitgave antwoordgedichten opgenomen van Nederlanders en Vlamingen onder wie Menno Wigman, Peter Holvoet-Hanssen, Koenraad Goudeseune en Willem Thies.

Zaterdag wordt de bloemlezing gepresenteerd in boekhandel Van der Velde aan het A-kerkhof in Groningen. Dat gebeurt met voordrachten door Gerard Scharn, Erika de Stercke, Kasper Peters, Miguel Santos, Jolies Heij, Edith de Gilde, Anneke Wasscher en Jos van Hest. Laatstgenoemde is tevens presentator. ,,Valt er een dichter uit, dan fungeer ik als stoplap”, zegt initiatiefnemer Godefrooij.

Laatbloeier

De liefde voor Baudelaire (1821 - 1867) ontstond bij Godefrooij zo’n 20 jaar geleden toen hij aan de Open Universiteit cultuurwetenschappen studeerde. ,,Ik was toen 45 jaar. Wat poëzie betreft, ben ik een laatbloeier. Voor die tijd kende ik alleen de volslagen oninteressante bundel Lees nog eens een gedicht van Vroom & Dreesman. Na het lezen van Baudelaire wilde ik ook zelf gedichten schrijven.”

Wat hem aansprak in het werk van de Franse dichter, laat zich lastig samenvatten. ,,Ik denk zijn boosheid en woede, maar ook de kracht en virtuositeit waarmee hij dat gevoel op papier heeft gekregen. Het is alsof Baudelaire met een stok om zich heen slaat. Een vergelijkbare dichter kom je in de Nederlandse poëzie niet tegen.”

Stadsleven

Dichters die hem bewonderen, zijn er te over. Het kostte geen moeite mensen te vinden die aan het project wilde meewerken. Het selecteren was een kwestie van uitnodigingen rondmailen. ,,Ik heb dichters benaderd met wie ik en mijn uitgeverij Spleen eerder hebben gewerkt en ik heb op regionale spreiding proberen te letten. Op één dichter na, zegde iedereen medewerking toe.”

Dat het werk van Baudelaire nog steeds tot de verbeelding spreekt, verwondert Godefrooij niets. ,,Hij is de eerste moderne dichter. Zijn gedichten gaan over het stadsleven. Wat vóór Baudelaire werd geschreven, gaat over een heel andere thematiek. En dan is er nog zijn kijk op schoonheid. Baudelaire vergeleek zijn liefje met een rottend kadaver. Hij slaagde er in schoonheid te zien in het verval.”

Vrijheid

De bejubelde techniek van Baudelaire schrok niemand af, constateerde Godefrooij. ,,Nu moet ik wel zeggen, dat de benaderde dichters alle vrijheid hebben gekregen. Ze waren niet verplicht om zich in een strak korset te laten snoeren. Ze mochten ook met vrije verzen komen. Baudelaire proberen te evenaren, heeft geen enkele zin.”

Het vinden van financiers voor Als engel, maar met roofdierenogen bleek lastig. ,,Ik begon bij de Franse ambassade in Den Haag en klopte daarna bij een aantal Franse instituten in Nederland aan. Overal was het: nee, nee en nog eens nee. De Fransen bezuinigen enorm op cultuur. Uiteindelijk kreeg ik beet bij de Alliance Francaise in Antwerpen.”

Als dank is Godefrooij in die stad zijn Baudelaire-tournee begonnen. Groningen is na Amsterdam de derde stop. Daarna volgen nog Rotterdam, Parijs en Gent.

menu