Bewustzijn hacken, en dat verbeelden op Noorderzon

Hoe is het om andermans bewustzijn te hacken? Geert van der Velde, de man achter popgroep The Black Atlantic, maakt er een voorstelling over: Somnium.

Try-outs zijn altijd ergens goed voor. Daags na de eerste uitvoering voor publiek, in Joure, is Geert van der Velde druk in overleg met zijn mensen. ,,Dat er nu publiek bij zit, is de factor die we nog niet eerder hebben kunnen testen. We zijn nu heel hard aan het nadenken: welke elementen in de show werken, welke minder?” Over de try-out is hij redelijk tevreden. ,,We hebben gedaan wat we wilden doen. Of het allemaal al even goed was, dat staat te bezien.”

Ambitie

Het is me ook een ambitie, die Van der Velde, uit Nij Beets, met Somnium wil neerzetten. We kennen hem van de singer-songwriter-achtige Friese popgroep The Black Atlantic. Maar vorig jaar spreidde hij al zijn vleugels uit als filmmaker, met de documentaire Hjir over verschillende Friese popgroepen (waaronder die van hemzelf). En nu dit: een multimediashow met dans (Stephanie van der Wiel, choreografie van Piet Rogie), videoprojectie (Sevrijn Langen) en muziek (gemaakt met Johan Kooi), uitgeserveerd per koptelefoon. In een opblaasbare tent, te bereiken door een tunnel.

Een lichtelijk vervreemdende ervaring misschien, maar dat is niet voor niets. De inzet is ook ambitieus: hoe zou het zijn om, met de technologische middelen van nu of wie weet de toekomst, het bewustzijn van een ander te hacken? ,,Als een soort droomtoerist”, zegt Van der Velde. ,,Hoe moet je dat verbeelden? De abstractie van iemands onderbewustzijn? Om dat te laten zien, moet je eigenlijk alle context weghalen. Vandaar die opblaasbare tent, die tunnel, die koptelefoons.

Murakami

Van der Velde raakte geïnspireerd door films waarin druk ingebroken wordt in bewustzijn en dromen: Inception en Interstellar , beide van Christopher Nolan, The Matrix. En de boeken van Haruki Murakami – ,,waarin droom en werkelijkheid in elkaar overvloeien, ik had nog nooit zoiets gelezen” – en Jorge Luis Borges – ,,met zijn heel eigen ordeningssysteem”. Waar nog bij komt dat hij vijf jaar filosofie studeerde in Groningen, weliswaar zonder afsluitend papiertje. ,,Ik heb in die tijd wel veel gelezen en met mensen gesproken. Ik heb altijd vragen gesteld over dit onderwerp, en die probeer ik in deze voorstelling te vangen.”

Dat is één invalshoek voor Somnium (Latijn voor ‘droom’, ,,dat vond ik een mooi woord”). Nog een motivatie lag in de wens om eens iets anders te doen dan een concert in de context van een club, met hardop pratende bezoekers en al. ,,Dat ook, ja”, gniffelt Van der Velde, ,,dat is natuurlijk ook wat lastiger, met die koptelefoons. Dan kun je veel meer spelen met geluid, met het stereo-beeld bijvoorbeeld. En met zo’n koptelefoon op, zo’n tent in, door zo’n tunnel: je hebt geen idee waar je terechtkomt. Ja, het is voor mij ook een leerproces. Maar het smaakt wel naar meer.” En nog steeds onder de vlag van The Black Atlantic. ,,Laten we zeggen dat ik die identiteit aan het oprekken ben.”

Somnium , Noorderzon, 25-28 augustus, daarna tournee.

menu