De openbare repetitie van Oom Wanja in de Groningse Stadsschouwburg liep uit op een waterballet. Foto: Knelis.

NNT repeteert in Groningse Stadsschouwburg: Corona heeft ook 'Oom Wanja' in zijn greep

De openbare repetitie van Oom Wanja in de Groningse Stadsschouwburg liep uit op een waterballet. Foto: Knelis.

Het Noord Nederlands Toneel opende maandagavond het nieuwe theaterseizoen in de Groningse Stadsschouwburg met een openbare repetitie van Oom Wanja . Geheel coronaproof, al was het virus zeer aanwezig.

„O, wat heerlijk ruim”, roept een bezoeker uit bij binnenkomst in de grote zaal. ,,En heel gezellig zo, met al dat groen”, beaamt haar theatergenoot. In de Groningse Stadsschouwburg kun je in het nieuwe seizoen lekker onderuitgezakt in je stoel de benen strekken, nu vanwege corona het aantal rijen is gehalveerd. In de overgebleven rijen staat tussen elk tweetal stoelen een anderhalvemetertafeltje, met een nepplantje erop.

‘Het voelt vast veiliger dan in de supermarkt’

,,De zaal ziet er heel mooi uit”, constateert even later ook Guy Weizman, de artistiek leider van het Noord Nederlands Toneel. Vanaf het podium heet hij het publiek welkom bij de openbare repetitie van Oom Wanja . ,,Het voelt vast veiliger dan in de supermarkt.” De stemming is goed, de aanleiding belabberd. Corona is ook vanavond allesbepalend. ,,We kunnen deze voorstelling spelen met alle negen acteurs, maar als het nodig is ook met acht, zeven of zes”, zegt Weizman. ,,Desnoods zelfs met een. En er komt een digitale versie.”

Dat Weizman maandagavond op het podium staat en niet regisseur Liliane Brakema, komt ook al door de pandemie. Brakema maakt corona volente vanaf 3 oktober met Oom Wanja haar grote-zaaldebuut als regisseur, maar moet dit voorproefje aan zich voorbij laten gaan. Haar oma is overleden, aan corona, en maandagmiddag was de uitvaart. Ze spreekt het publiek toe met een vooraf opgenomen videoboodschap en vertelt dat ze voor Oom Wanja van Tsjechov heeft gekozen omdat het stuk zo ‘angstaanjagend actueel’ is.

Doorgaan, ook als het dak instort

,,Ik dacht: dat moet nu op het toneel”, vertelt Brakema vanaf het witte doek. ,,En toen kwam corona, waardoor deze voorstelling nog actueler werd. Dit stuk past zo mooi bij deze tijd.” Die tijd - nu en in Oom Wanja - is een tijd van crises, van grote veranderingen en van krampachtig vastklampen aan oude verhalen. Doorgaan alsof er niks aan de hand is, terwijl de wereld zoals we die kennen op instorten staat, door corona en door de klimaatcrisis. Waarbij Brakema ook doelt op doorgaan met theatermaken, ondanks alles.

Het dak lekt niet voor niets ongenadig in Oom Wanja. Overal op het podium valt water naar beneden, maar de acteurs spelen gewoon door. Maandagavond, tijdens de openbare repetitie, werd alleen het derde bedrijf gespeeld. Dat eindigde in een waterballet, met oom Wanja (Ali-Ben Horsting) in zwembroek. ,,Er is in dit bedrijf al zoveel water gevallen, hoe zit dat in de andere drie bedrijven”, wil een toeschouwer weten, in het nagesprek met de acteurs. ,,Dat is voor ons ook nog uitzoeken”, luidt het antwoord.

Maandenlang in lockdown

Vorige week maandag zijn ze begonnen met de repetities voor het derde bedrijf, vertellen ze. Deze maandag is de eerste keer dat ze het doorspelen in de grote zaal. ,,We proberen vanavond wat dingen uit”, zegt Bram van der Heijden (dokter Astrov). ,,Die proloog, met al die wachtende acteurs, duurt heel lang, zoals u gemerkt heeft.” Het in elkaar flansen van een decor door de acteurs nam inderdaad wat tijd in beslag. „Het idee is dat we ons hebben opgesloten in de schouwburg”, legt Anna Raadsveld (Sonja) uit. ,,We zijn maandenlang in lockdown gegaan en dan is er opeens publiek en kunnen we beginnen.”

Er zitten twee lagen in het stuk, vertelt Van der Heijden. In het toneelstuk heb je de personages die wanhopig door willen blijven leven zoals vroeger, terwijl alle hoop op een beter leven is vergaan. ,,En de tweede laag zijn de acteurs die tegen de klippen op dit stuk willen spelen.” Raadsveld: ,,We moeten doorgaan, ook als het dak instort of als iemand zijn tekst kwijtraakt.” Dat gebeurt niet toevallig in een dialoog over het leegroven van de natuur. Van der Heijden: ,,We zoeken naar een dubbele werkelijkheid.”

‘Twee keer een snotneus’

Het derde bedrijf maakt nieuwsgierig naar het eindresultaat. Maar het is vooral het nagesprek met de acteurs dat dit soort openbare repetities zo leuk maakt. Je krijgt een inkijkje in het maakproces. En dat de regisseur er nu niet bij is, voegt een dimensie toe. ,,Het stuk wordt zo wat eerder dan anders meer van de acteurs”, zegt Martijn Nieuwerf (professor Serebrjakov). ,,Dat wordt het op tournee uiteindelijk ook, als de regisseur er niet elke avond bij is.”

Die tournee is van 3 oktober tot en met 12 december . Als corona geen stok tussen de spaken steekt. ,,Het is heel vervreemdend”, vertelt Bien De Moor (Maria). ,,Ik had vorige week twee keer een snotneus en werd naar huis gestuurd om me te laten testen. Gelukkig was de test negatief. Als ik positief was getest was deze avond niet doorgegaan.” In deze tijd kan elke avond de laatste zijn.

menu