De BOBcast: op naar de 80ste verjaardag van ‘het raadsel Dylan’

Bob Dylan op 25 mei 1966 in de Olympia Music Hall in Parijs. Foto: Stringer/AFP

Ze hebben meer dan iets met Bob Dylan: Matthijs van Nieuwkerk, Huub van der Lubbe, Cato van Dijck, Iris Koppe, Tim Knol en Lucky Fonz III. Ze vertellen erover in de BOBcast , een VPRO-podcast op weg naar de 80ste verjaardag van ‘His Royal Bobness’.

De fascinatie gaat ver. Matthijs van Nieuwkerk puzzelt over een foto van Bob Dylan achter een schaakbord, want de opstelling van de stukken, daar klopt niks van en de oud- DWDD -presentator vraagt zich af of Dylan gelukkig is. Zie daar de ‘lichte vorm van waanzin’ die fans bevangt als het over de Amerikaanse singer-songwriter gaat.

Als Dylan iets is, dan is het een raadsel, zeggen VPRO-programmamakers Lars Hulshof en Chris Kijne in de BOBcast , een 26-delige tweewekelijkse podcastserie over de zoektocht naar de man die veel is: dichter, zanger, muzikant, opstandige wedergeboren christen van Joodse komaf, Nobelprijswinnaar en noem maar op.

Als God het wil

De reeks begon op 24 mei 2020 en eindigt 24 mei 2021, als Bob Dylan 80 jaar wordt. Het doel: alles te bespreken wat er te bespreken valt over ‘een van de grootste kunstenaars van de laatste halve eeuw’. Met teksten, muziek, reportages, telkens een hoofdgast en ‘als God het wil’, neemt Bob zelf ook nog de telefoon op.

Een keur aan Bobheads komt voorbij. Naast Van Nieuwkerk onder anderen De Dijk-voorman Huub van der Lubbe, zanger Tim Knol, schrijfster Iris Koppe, Rob Mutsaerts, hulpbisschop van Den Bosch, Cato van Dijck van de band My Baby en in de elfde aflevering van 25 oktober singer-songwriter Lucky Fonz III. Ook voor mensen die geen aficionado zijn leuk om naar te luisteren, al is het de vraag of Dylan wordt ‘gevonden’.

Het genie Dylan

Huub van der Lubbe denkt van niet. Hij heeft aardig wat boeken over de man, maar: ,,Je kan er tien lezen, je kan er twintig lezen en het zijn allemaal hooggeleerde heren die eh… de meest fabelachtige theorieën hebben over het genie Dylan, of ze zeggen: het is helemaal geen genie, hij heeft alles bij mekaar gejat. (…) Je kan ze allemaal lezen en je wordt geen spat wijzer. (…) Het is allemaal én waar en niet waar.’’

Ook Van der Lubbe is een bewonderaar. Van Dylan de liedjesmaker. Hoewel critici de nummers simpel noemen, met slechts drie akkoorden, soms vier. ,,Krijg het maar voor mekaar… zulke indringende, beklijvende liedjes maken met zo weinig materiaal, dat is… nou, dat is… wat mij betreft de grote kunst.’’

Like a Rolling Stone

De meesten raken op jonge leeftijd verslaafd. Priester Rob Mutsaers krijgt van Hulshof en Kijne niet de vraag wanneer Jezus in zijn leven kwam, maar Bob Dylan. Dat bleek op 14-jarige leeftijd toen hij werd ‘weggeblazen’ door Like a Rolling Stone : ,,Ik zei na vijf seconden: ‘Zet maar af, ik neem hem mee’.’’

Iris Koppe zat als 12-jarig meisje in de fase Spice Girls, Backstreet Boys en De Leeuwenkoning , toen haar moeder het album Blonde on Blonde opzette: ,,Ik dacht: wat is dit voor iets briljants? Zo geweldig.’’ Ze werd op slag verliefd, op de man, op zijn muziek en haar negen maanden oude dochtertje hoort voor het slapengaan via een speeldoosje Blowin’ in the wind .

Een hoop ellende

Tuurlijk, Bob Dylan heeft, aldus Mutsaers, ‘een hoop ellende’ uitgebracht, sloeg aan het croonen, terwijl daar een goede stem voor nodig is, het is bepaald geen ‘mensenmens’ en optredens zijn soms niet om aan te zien en te horen en toch.

Lucky Fonz III noemt The Bootleg Series Volumes 1-3 . ,,Toen ik die cd in handen kreeg, dacht ik van: wow… het zijn nummers die gewoon nooit zijn uitgebracht. (…) Ja, dat vind ik wel gaaf, dat je gewoon een soort ‘Best Of’ kan spelen, een soort ‘Greatest Hits’, maar dan van dingen die nooit zijn uitgebracht. Dat is wel echt tekenend voor eh… ja… zijn kwaliteit, zeg maar.’’

Ieder zijn eigen Bob

Hij kenschetst Dylan als ‘iemand die telkens iets anders wordt’. Eenieder ziet er ook weer wat anders in. Een gevolg van de ‘egoloosheid’ van het werk. Hijzelf is daarin niet aanwezig en dat genereert een ‘abstractie waar je zelf in kan gaan zitten’. Immers, als fans over Bob Dylan praten hebben ze het eigenlijk over zichzelf: ,,Het gaat altijd over henzelf. (…) Ieder zijn eigen Bob ja.’’

Te beluisteren via: https://www.vpro.nl/programmas/bobcast

menu