Journalist en scenarist Frank von Hebel .

Stripheld Kapitein Rob vaart weer uit dankzij DVHN-journalist Frank von Hebel uit Groningen en striptekenaar Fred de Heij

Journalist en scenarist Frank von Hebel . Foto Jaspar Moulijn

Vijfenzeventig jaar na zijn entree in de krant verschijnt een nieuw avontuur van stripheld Kapitein Rob. De laatste reis van De Vrijheid is bedoeld als eerbetoon aan tekenaar Pieter Kuhn.

Dirkjan , De rechter , S1ngle , Elsje – onze dagbladen publiceren sinds jaar en dag strips waarin het om de grap draait. Ooit was dat anders, ooit vertelden krantenstrips met tekeningen en tekst een verhaal en namen ze lezer en kijker mee op avontuur.

loading

Journalist Frank von Hebel uit Groningen en tekenaar Fred de Heij uit Zaandam sloegen de handen ineen voor een nieuwe avonturenstrip, die met ingang van 11 december in deze krant wordt gepubliceerd. Zes dagen in de week. Tachtig, misschien wel honderd stripstroken achtereen. Op zijn Nederlands: twee of drie plaatjes met daaronder tekst.

De naam van de hoofdrolspeler in de nieuwe strip kan vertrouwd voorkomen: Kapitein Rob . Dat heeft een oorzaak. Het initiatief van Von Hebel is bedoeld als eenmalig eerbetoon aan Pieter Kuhn (1910 – 1966), de Amsterdammer die 75 jaar geleden een avonturier en diens zeilschip De Vrijheid bedacht. Via Het Parool groeide kapitein Rob destijds uit tot een nationale bekendheid die door tijd en ruimte kon reizen.

loading

Scenarist en tekenaar brengen eerbetoon aan Pieter Kuhn, geestelijk vader van Kapitein Rob

,,Pieter Kuhn behoort tot de grote drie van Nederlandse strip, samen met Hans G. Kresse van Eric de Noorman en Maarten Toonder van de Bommel-saga ”, stelt Von Hebel die in het dagelijks leven werkzaam is voor Dagblad van het Noorden . ,,Ik denk dat ik mede door Kuhn striptekenaar ben geworden”, zegt De Heij, winnaar van de Stripschapprijs in 2014 en maker van (historische) strips voor vele bladen.

loading

De originele Kapitein Rob verscheen tot en met de winter van 1966 in de krant. Dat jaar overleed Kuhn onverwachts aan een hartstilstand. Drie jaar later kreeg De Heij (1960) via een oom voor het eerst een bundeling van de strips in oblongformaat in handen. ,,Daarna was ik verkocht en heb ik van mijn zakgeld alle boekjes aangeschaft. Ik ben altijd een groot liefhebber gebleven.”

Von Hebel (1974) kwam Kuhn iets later op het spoor. ,,Via een afgeschreven boek uit de bibliotheek in Norg: nummer 5 uit de Skarabee-reeks. Een geweldig verhaal over tijdreizen met science fiction-elementen. Wat mij aansprak was het avontuurlijke. Een man alleen, met een boot, die lange reizen maakt naar verre oorden, strijdend tegen het grote en het kleine kwaad. En dan die tekeningen; kleine schilderijtjes.”

Oude vijanden

Het idee om de kapitein weer tot leven te wekken ontstond toen Von Hebel research deed voor zijn boek Stemmen van de bevrijding . ,,Ik zag dat de allereerste aflevering op 11 december 1945 in Het Parool was gepubliceerd”, vertelt hij. ,,Het leek mij prachtig als precies 75 jaar later een nieuw avontuur kon worden beleefd. Dat idee is voorgelegd aan de erven van Kuhn, zijn dochters. Zij stemden ermee in.”

loading

De nieuwe vertelling is getiteld De laatste reis van De Vrijheid en begint in het heden. Kapitein Rob wordt als oude man geconfronteerd met een authentiek document uit de zeventiende eeuw met daarop zijn naam, opgesteld in zijn handschrift. Zo begint een avontuur waarin niet alleen de oude vijanden van kapitein Rob opduiken, professor Lupardi en diens assistent Yoto, maar ook andere karakters uit de originele strip.

Kuhn werkte destijds nauw samen met de Amsterdamse journalist en scenarist Evert Werkman (1915 – 1988). ,,Hij bedacht de verhalen en leverde de tekeningen in bij Werkman, die maakte er volgens een lopend verhaal van”, vertelt Von Hebel. Anno 2020 is de werkverdeling anders. Von Hebel is zowel bedenker van het verhaal als scenarist, De Heij maakt de tekeningen.

Franka

Gevraagd naar de positie van Kuhn in de Nederlandse stripgeschiedenis vertelt De Heij over de verkiezingen van de Nederlandse stripheld van de eeuw, bijna twintig jaar geleden. ,,Ik dacht: er zijn maar twee die in aanmerking komen, Eric de Noorman en Kapitein Rob. Eric de Noorman is misschien virtuozer getekend, maar de avonturen van Kapitein Rob zijn veel levendiger. Tot mijn verrassing werd het Franka van Henk Kuijpers.”

Wat De Heij aanspreekt is de op realisme gebaseerde tekenstijl van Kuhn. ,,Met veel streepjes en arceringen, dat zit in ook in mijn werk. De tekeningen van Kuhn zijn niet perfect, maar wel altijd zo gemaakt dat je denkt: dát is leuk. Het wérkt bij Kuhn. Dat vind ik belangrijker dan dat het virtuoos is. Ik kan niet te veel stroken van Kuhn bekijken, want dan raak ik gegrepen en blijf ik lezen.”

Van Kuhn wordt gezegd dat alles in zijn tekeningen zo waarheidsgetrouw mogelijk moest zijn. De Heij heeft een iets andere benadering. ,,Ik documenteer mij natuurlijk wel, maar ik weet bijvoorbeeld niks van boten. Ik hou niet eens van zeilen. Ik hou niet van water, maar vind het wel leuk om te tekenen. En als je een tijdmachine moet tekenen, hoeft het natuurlijk niet te kloppen.”

De man die het vlees snijdt

Er hangt een zweem van nostalgie om de nieuwe Kapitein Rob. Heeft hij de krantenlezer nog iets nieuws te melden? ,,Dat is afwachten”, reageert De Heij. ,,Ik vind het nog steeds de moeite waard om te lezen over tijdreizen en andere avonturen. Ik word nog steeds gegrepen door Alexander Dumas en Jules Verne. Dat het iets van vroeger zou zijn, maakt iets voor mij persoonlijk niet minder interessant of leuk.”

loading

Bekeken door de ogen van nu, is Kapitein Rob een ouderwetse held zoals Hollanders die graag zagen: vrij en onverveerd. Later heeft Kuhn zijn personage laten trouwen, weet Von Hebel. ,,Dat is geen gelukkige keus geweest, zeggen ook de dochters van Kuhn. Kapitein Rob was wel heel erg vaak van huis. Het was de man die maar heel af en toe op zondag het vlees kwam snijden.”

loading

Met nostalgie is niets mis, meent Von Hebel. ,,Kapitein Rob herinnert mij aan het gevoel dat ik als jochie had toen ik die boeken las. De behaaglijkheid. Op de bank met een kop thee. Een eigen wereldje. En dan zwerf je door de snikhete jungle, of je banjert over de poolkap, je belandt op de rug van een potvis en vliegt in een raket door de ruimte. Dat gevoel heeft deze strip te bieden.”

De terugkeer is bedoeld als eenmalig. ,,Toen de strip 75 jaar geleden voor het eerst verscheen, zat het verhaal vol verwijzingen naar het einde van de Tweede Wereldoorlog”, zegt Von Hebel. ,,Neem alleen al de naam van het schip, De vrijheid. Nog belangrijker: de mogelijkheid om weer op avontuur te gaan. Kuhn heeft zijn strips zo slim opgezet dat er nog veel avonturen beleefd kunnen worden. Kapitein Rob is nog niet uitverteld.”

menu