Ben Feringa poseert bij een door Klaas Koops geschilderd portret. Links een portret van Lummie Abbink-Bruinmeijer, rechts van Jans Polling.  Foto DvhN

Drenthe voor de Drenten - een lastig verhaal

Ben Feringa poseert bij een door Klaas Koops geschilderd portret. Links een portret van Lummie Abbink-Bruinmeijer, rechts van Jans Polling. Foto DvhN

De kunstschilders van stichting Drents Portret bedachten een project over de herkomst van Drenten en over hoe mensen in Drenthe aarden. Zaterdag werden de resultaten gepresteerd.

Klaas Koops dacht altijd dat hij een op en top Drent was. Geboren en getogen in Assen, eventjes weggeweest, tegenwoordig woonachtig in Schipborg. Twaalf generaties zand-Drent, vat de schrijver en schilder samen. Dat Drentse idee kantelde toen Koops, verbonden aan stichting Drents Portret, ter gelegenheid van het project Komaf. Aarden in Drenthe zijn genenpool besloot te laten onderzoeken.

Het zat anders, ingewikkelder, wees laboratoriumonderzoek uit. ,,Zesendertig project van mijn genen komt uit Engeland. Dertig procent komt uit Noordwest Europa. Bijna dertig procent komt uit Scandinavië. En vijf procent uit Spanje”, somt Koops op. ,,Dus ik heb mijn stamboom met al die zand-Drenten nog eens goed nagekeken. Wat blijkt nou? Er is een band met de emir van Cordoba.”

loading  

Hunebedbouwers, Friezen en Saksen

Wat is een Drent? Zoekend naar een antwoord kwamen de kunstenaars van Drents Portret er achter dat vele variaties mogelijk zijn. Je hebt afstammelingen van de hunebedbouwers, de Friezen en de Saksen. Je hebt nazaten van de Duitsers en de Hugenoten. Je hebt de nieuwe Drenten: Molkukkers, maar ook arbeidsmigranten uit West-Nederland, maar ook uit China, Italië en Turkije. En recenter vluchtelingen uit voormalig Joegoslavië, Afrika en het Midden-Oosten.

Uit deze smeltkroes werden achttien hedendaagse ‘Drenten’ gevraagd model te staan voor een portret. Robert van Beek koos Alphons van Noort, en schilderde deze geboren Hagenaar bij de gaszuiveringsinstallatie. ,,Ik was werkzaam voor de NAM en Shell in West-Nederland en werd gevraagd een klus in Emmen te doen, meehelpen bij de installatie”, vertelt Van Noort. ,,Ik moest op de kaart kijken waar het lag. In 1986 zijn we deze kant opgekomen. De eerste twee jaar had ik het gevoel naar het platteland te zijn verhuisd. Daarna voelde ik me thuis.”

Met een Hugenoot en Syriër aan tafel

Anneke Verstegen spoorde in Dwingeloo een nazaat op van een Hugenoot, Ria Oosterhof-Cijsouw, en een vluchteling uit Syrië, Qusay Aidy. Ze portretteerde het duo gezamenlijk op een monumentaal schilderij en wel zo dat er er een tafel in gemonteerd kon worden waar nog een derde persoon kan aanschrijven. De gespreksonderwerpen worden via het schilderij aangereikt: elementen uit Drenthe, uit Frankrijk van de achttiende eeuw en uit de Arabische wereld.

Zaterdag werden de resultaten van Komaf. Aarden in Drenthe – inclusief documentaire en tijdschrift – gepresenteerd op een tentoonstelling in de oude dierentuin van Emmen, vanaf volgende week officieel Rensenpark geheten. Dat gebeurde in het bijzijn van een aantal modellen, onder wie projectontwikkelaar Peter van Dijk (adoptiekind uit Groningen), zanger Bouke (nazaat van een woonwagenkampbewoner uit Deventer), verhalenverteller Jans Polling (Zand-Drent in de negende generatie) en scheikundige Ben Feringa (afstammeling van een boekweitboer uit Emsland).

Nederland voor de Nederlanders

Eric van Oosterhout (geboren in Breda, opgegroeid in Den Haag en Zwolle, opgeleid in Groningen, sinds 2017 burgemeester van Emmen) verrichtte de opening. ,,Nederland voor de Nederlanders? Eigen volk eerst? Als je deze tentoonstelling gezien hebt, wordt dat een ingewikkeld verhaal”, poneerde Van Oosterhout. ,,Volgens mij gaat deze expositie over mensen die vanuit verschillende hoeken van de wereld bij elkaar komen en elkaar op enig moment goed weten te vinden.”

Afkomst en identiteit zijn beladen. ,,In de media worden begrippen als ‘de Drent’, ‘de Groninger’ en ‘de Fries’ te pas en onpas gebruikt. Over ‘de Hollander’ hoor je veel minder,” stelt Marcelle van der Veen, zelf geboren in Groningen en woonachtig in Meppel. ,,Wij laten zien dat de samenleving hier net zo gemeleerd is als in de rest van Nederland.” Van der Veen portretteerde Jan Mensink, voormalig directeur van de Maatschappij van Weldadigheid in Frederikoord, het instituut dat in de negentiende eeuw een kleine volksverhuizing in gang zette.

We hoeven niks met het begrip identiteit, zegt Klaas Koops. ,,Het zijn etiketten, plakplaatjes. Het enige wat je op basis van onze genenpool kunst vaststellen, is dat we Europeanen zijn. En dat het mensen in de meeste gevallen lukt om ergens te aarden. Als er al een soort identiteit is, is het een Europese identiteit – moet je eens kijken hoe beladen dat is in deze tijd. Ik zie identiteit als een constructie. En cultuur als een keuze die je via opvoeding of na persoonlijk besluit eigen kunt maken.”

Komaf. Aarden in Drenthe is tot en met 25/3 te zien in het Afrikahuis van het oude dierenpark van Emmen. Open: do t/m zo 12.00 tot 17.00 uur. Daarna verhuist de tentoonstelling naar Bunne en Meppel.

menu