De provincie Groningen wil meer toeristen trekken. De kunst van De Ploeg kan daar wellicht bij helpen. En een goede fiets.

Lenny Bulthuis, Ellen Kiewiet en Fred van Schoonhoven suizen door het landschap. Ondanks de eeuwige wind kost hen dat geen moeite, ze zitten op e-bikes. Dus hebben ze alle adem om Groningen de lof te bezingen. De akkers, het vee, de luchten, de ruimte, de horizon. Als ze door een dorpje sjezen, wordt de geschiedenis en wat daar van over is bejubeld.

Bulthuis fungeert als gids. Kiewiet vergezelt haar als toehoorder op een route die van de stad Groningen naar het dorp Leens leidt. Fred van Schoonhoven legt alles voor een livestream vast met een camera. Het drietal is vertrokken bij het Groninger Museum, waar een tentoonstelling is te zien met werken van Alida Pott (1881 – 1931) en rijdt richting Borg Verhildersum, waar een expositie is ingericht met schilderijen van Henk Melgers (1899 – 1973).

Stops op plekken die Ploeg-kunstenaars inspireerden tot hun uitbundige kunst

Twee stops zijn inmiddels achter de rug. De eerste nog in de stad, bij de plek waar Hendrik Nicolaas Werkman (1882 – 1945) in 1923 aan de Lage der A een drukkerij had en kunstenaars bijeenkwamen in wat zij ‘De rode hel’ noemden, naar de kleur van het gebouw. De tweede even daarbuiten bij het Selwerderdiepje waar Johan Dijkstra (1896 – 1978) bij benadering zijn Paarse paarden schilderde. Meerdere stops volgen.

loading

Pott, Melgers, Werkman en Dijkstra waren honderd jaar geleden lid van De Ploeg, de Groninger kring die het kunstleven in Noord-Nederland opschudde met plannen voor een beter artistiek klimaat. Het moest levendiger, uitbundiger, expressionistischer. En het werd levendiger, uitbundiger, expressionistischer. De landschapsschilderijen die destijds door de Ploegers werden gemaakt, vormen het bewijs.

Twaalf routes voor e-bikes door Noord-, Oost- en West-Groningen

Nadat eerder in het landschap een ‘gewone’ fietsroute is uitgezet langs plekken die tot uitbundige Ploegschilderijen hebben geleid, zijn daar nu nog eens zes routes voor e-bikes aan toegevoegd. Ze voeren door Noord-Groningen en Oost-Groningen. Als straks ook West-Groningen middels drie routes is ontsloten, kan in het spoor van De Ploeg duizend kilometer worden gefietst.

Daar blijft het niet bij. In opdracht van stichting De Ploeg en met steun van het Groninger Museum, Marketing Groningen en de provincie Groningen bereiden projectleider Bulthuis en het in Lochem gevestigde bedrijf Abelleisure een uitbreiding van de ‘Ploegmarkeringen’ in het landschap en meerdaagse arrangementen voor cultuurtoeristen voor.

Vincent van Gogh als inspiratiebron, toen en nu

Het concept doet denken aan de manier waarop in Zuid-Frankrijk met Van Gogh wordt omgesprongen. Ook diens sporen worden gebruikt om toeristen te trekken. Het heeft Noord-Brabant en inmiddels ook Drenthe geïnspireerd hun Van Gogh-erfenis eveneens op te poetsen. Terzijde: Van Gogh bracht ruim honderd jaar geleden de Ploeg-schilders op het idee het over andere boeg te gooien.

Idee is dat toeristen Groningen gaan bekijken door de ogen van de Ploegschilders, vertelt Bulthuis. ,,Met hun schilderijen leerden zij Groningers opnieuw naar het omringende landschap kijken. Ik denk dat zij er mede voor hebben gezorgd dat Groningers van dit land zijn gaan houden, waardoor het open is gebleven. Daar mogen veel meer mensen van genieten.”

loading

Even buiten de stad staat Saskia in ‘t Veld van bed & Breakfast Woldstee er klaar voor. ,,Ik wijs onze gasten op de borden in het landschap, ik deel folders uit”, vertelt ze. ,,En ik hoop dat ik hier straks een kamer in Ploeg-stijl kan inrichten. Wat ik al heb, is een Ploeg-vergaderruimte met een weids uitzicht en een schilderij van dat uitzicht gemaakt door een zoon van een Ploeg-lid.”

In Wehe-den Hoorn wordt een school tot kunstencentrum omgebouwd

In Wehe-den Hoorn wacht iets anders. De voormalige parochieschool Sint Jozef wordt omgebouwd tot Kunstcentrum De Ploeg. Het wordt een ruimte voor exposities van Ploeg-schilderijen, concerten en workshops maar ook voor kunstenaars die zich met vernieuwingen en de veranderingen op het Groninger land willen bezighouden. De opening staat gepland voor begin 2023.

Het centrum in Wehe-den Hoorn kan het verhaal over het landschap voelbaar maken, filosofeert Bulthuis. ,,Het hoeft niet alleen over toen te gaan, maar ook over nu. Er werken hier in de omgeving ontwerpers op een vernieuwende manier, met lokale producten. Het zou goed zijn ook die creativiteit zichtbaar te maken.”

loading

Verderop in Leens wordt stilgehouden bij de plek waar tot 1914 het geboortehuis van Hendrik Nicolaas Werkman stond, inmiddels het meest bekende Ploeg-lid. Naast een sokkel met letterbak en een inktroller – de corebusiness van de drukker-kunstenaar – bevindt zich een informatiepaneel met onder meer een afbeelding van een schilderij waarop het 1891 is, de onbezorgde kindertijd van Werkman.

In Leens is In het spoor van De Ploeg zo’n beetje ontstaan

In Leens is In het spoor van De Ploeg zo’n beetje ontstaan. Terwijl Werkman in 2015 met een grote tentoonstelling in het Groninger Museum werd herdacht, maakten schoolkinderen in diens geboortedorp samen met kunstenaars op verschillende plekken muurschilderingen en werd een route met qr-codes uitgezet – een (kunst)historische geschiedenis van Groningen in het klein.

De route eindigt, zoals beloofd, bij borg Verhildersum. Waar Bulthuis vlak voor een bezoek aan de tentoonstelling van Henk Melchers mag reageren op de vraag hoe gepast het is dat kunst wordt inzet voor toeristisch recreatieve en economische doelen. ,,Ik zie deze routes en dit project op de eerste plaats als educatief”, zegt ze.

,,Het is een manier om mensen met de kunst van De Ploeg in contact te brengen. Dat is nog steeds geen vanzelfsprekendheid. Laat eerst de schilderijen hun werk maar eens doen. Misschien dat het ertoe leidt dat daarna het Groninger landschap ook bij anderen een plek hun systeem veroverd. Dat is in ieder geval wat ik hoop.”

#

www.inhetspoorvandeploeg.nl

Je kunt deze onderwerpen volgen
Cultuur