Een doodgewoon joods meisje

De ellende in het leven van Amy Winehouse is breed uitgemeten. De tentoonstelling Amy Winehouse: a family portrait laat een andere kant van haar zien.

De zangeres, die in 2011 op 27-jarige leeftijd overleed, kon niet luisteren naar haar eigen muziek. Die is daarom ook niet te horen bij de expositie. Wel de ‘chill out tape’ die ze als dertienjarige samenstelde en waar ze ook als twintiger nog graag naar luisterde. Ook is er een vel papier waarop ze in zo’n echt jongemeisjeshandschrift noteerde welke 25 nummers op het bandje stonden.

Twee liedjes van een plaat van de Mickey Mouse Club waren er bij. En ook wat nummers van de in de jaren negentig populaire acts The Offspring, Luscious Jackson en Ben Folds Five, maar voor de rest ging het om muziek van ver voor haar geboorte. Jazz en soul vooral, van artiesten als Ella Fitzgerald, Curtis Mayfield, Nina Simone, Isaac Hayes, Frank Sinatra en Louis Armstrong. Hoe kwam een meisje van haar leeftijd aan de liefde voor zulke muziek?

Familie-invloed

Haar vader Mitch speelde een rol in Amy’s muzikale vorming, maar belangrijker was haar vier jaar oudere broer Alex. Toen ze als meisje vanuit zijn kamer een keer muziek hoorde van jazzpianist Thelonious Monk, was ze direct gefascineerd. Dezelfde Alex is ook de samensteller van Amy Winehouse: a family portrait , de tentoonstelling die in 2013 opende in The Jewish Museum in Londen. Na soortgelijke musea in Tel Aviv, Wenen en San Francisco is de tentoonstelling nu beland in het Joods Historisch Museum in Amsterdam.

Wienhause heetten de voorouders van haar vaders kant nog toen ze in de negentiende eeuw van Oost-Europa naar Engeland trokken om zich in Londen te vestigen. Ook de voorouders van Amy’s moeder hadden die weg afgelegd. Religieus werd de in 1983 geboren zangeres niet opgevoed, maar men hechtte thuis wel aan joodse tradities. Amy Winehouse was, benadrukt de tentoonstelling, ook trots op haar achtergrond.

Muziek, mode, Londen

Maar het vaak vertelde verhaal dat ze als een ware jiddische mama altijd kippensoep voor haar lijfwachten kookte, moet lariekoek zijn. In een interview met The Guardian zei Alex Winehouse dat zijn zus die één keer voor hem had gemaakt en dat de soep niet te vreten was. Voor de rest wil hij, als het om zijn zus gaat, van geen kwaad weten.

Behalve op haar jeugd ligt de nadruk in de tentoonstelling op haar passies voor muziek, mode en Londen. Ellende? Op een cover van het blad Rolling Stone , die op de tentoonstelling hangt, zie je op haar linkerborst de naam Blake getatoeëerd staan: de voornaam van haar echtgenoot Blake Fielder-Civil, de man die zo’n grote rol speelde in haar ondergang. Het is eigenlijk de enige verwijzing naar het onheil dat de zangeres ten deel viel.

De veelbesproken documentaire Amy van vorig jaar leidde vooral tot somberheid. Op de tentoonstelling is genoeg ontroerends te zien, maar het levert vooral een goed gevoel op. We leren de jonge Amy kennen als een doodgewoon joods meisje, dat gek was op Snoopy, graag zong en danste en zielsveel van haar grootmoeder hield.

menu