Een gevoelig mannetje

ANP

Altijd de lippen stijf op elkaar. Op geen enkele poseerfoto lacht Freddie Mercury zijn tanden bloot. Uit schaamte. Zijn mond telt vier tanden te veel, waardoor zijn voortanden behoorlijk uitsteken. Lachen in gezelschap doet hij met een hand voor zijn mond. Tenzij hij door de coke of wodka daar niet meer aan denkt. Hij liet zich nooit aan zijn gebit opereren, uit angst zijn stembanden aan te tasten. Zijn stem was zijn kapitaal, dat realiseerde de zanger van Queen zich heel goed. Daarmee heeft hij miljoenen in vervoering gebracht, de grootste hits gezongen en wereldwijd meer dan 300 miljoen albums verkocht.

Het is twintig jaar geleden dat Freddie Mercury, geboren als Farrookh Bulsara, aan aids overleed. Pas een dag voor zijn overlijden maakte hij officieel bekend dat hij aan de dodelijke ziekte leed. Zelfs tegenover zijn collega’s van Queen, gitarist Brian May, drummer Roger Taylor en bassist John Deacon, was hij er terughoudend over. Terwijl zijn gezondheid al tijden achteruit liep – de diagnose aids was in 1987 gesteld – vertelde hij tijdens een etentje dat hij aan het doodgaan was. Het woord aids viel niet, "en verder wil ik het er niet over hebben’’.

Platen maken luidde het devies, zolang het nog kon. In de geleende tijd maakte Queen eind jaren tachtig The Miracle , en vlak voor Freddies overlijden het nog succesvollere Innuendo. Daarmee was de koek nog niet op. Hoe verzwakt hij ook was, hij bleef nummers of delen ervan inzingen in de studio in Montreux (Zwitserland), die Queen jaren eerder had gekocht. Dat leverde postuum nog het album Made in heaven op (verschenen in 1995).

Op dat album staat Mother love , het laatste nummer dat Mercury voor zijn dood – deels – inzong. Het eindigt met ’Mamma, please, let me back inside’ , en staat symbool voor de relatie met zijn moeder. Tot op het laatste moment kwam ze hem elke donderdag zelfgebakken koekjes brengen (beiden woonden in Londen). Het onderlinge respect was groot, maar de afstand ook. Voor zijn ouders was zijn laatste partner, Jim Hutton, de tuinman. Zijn homoseksualiteit kwam nooit ter sprake, dat stond het parsigeloof van zijn ouders niet toe.

Die afstandelijke relatie ontstond al in de jaren vijftig. Bomi en Jer Bulsara waren vanuit India naar Zanzibar (het huidige Tanzania) verhuisd, waar Freddies vader Bomi werkte als kassier bij het hooggerechtshof. Het onderwijs op het eiland was de Bulsara’s niet naar de zin, reden om zoon Farrokh naar familie in Bombay (het huidige Mumbai, India) te sturen. Daar ging hij naar de kostschool.

Dat was een ware beproeving voor een 8-jarig, gevoelig mannetje als Freddie. Het enige contact met zijn ouders verliep via brieven. In zijn tienerjaren zag hij hen slechts heel af en toe. Deze periode heeft hem voor zijn leven getekend. Wel speelde hij daar als 14-jarige voor het eerst in een bandje, The Hectics.

Na de kostschoolperiode vertrok Farrokh naar Londen, waar hij een grafische opleiding volgde. Hij noemde zich Fred, dat leek hem beter in Engeland. Met Roger Taylor had hij een marktkraam op de Kensington Market. Taylor speelde met Brian May in Smile, Fred Bulsara zong in bands als Ibex en Wreckage. Het duurde even voordat Taylor en May in hun huisgenoot de ideale zanger zagen voor hun band. Als Queen wordt gevormd, in 1970, verandert Freddie zijn achternaam in Mercury. De rest is geschiedenis.

In twintig jaar tijd maakt de groep vijftien studioalbums, verkoopt wereldwijd meer dan 300 miljoen exemplaren, treedt op in Japan, Zuid-Amerika, Australië, Zuid-Afrika, OostEuropa en scoort nummer 1-hits als Killer queen , Bohemian Rhapsody , Somebody to love , We are the champions , Crazy little thing called love , Another one bites the dust , Under pressure , Radio ga ga , I want to break free en Innuendo . Freddie Mercury groeit uit tot een entertainer pur sang, van wie wordt gezegd dat hij zelfs in stadions als Wembley de achterste rijen persoonlijk kan bereiken. Gedurende de tournees ontpopt Queen zich tot een band van feesten en partijen, die tot ver in de vroege ochtend doorgaan. Naakt beschilderde serveersters, taarten in de vorm van de Taj Mahal, dwergen met cocaïne op hun hoofd, tientallen naakte vrouwen op een racefiets, het kan altijd gekker en grootser.

Ondertussen leidt Freddie Mercury een teruggetrokken privéleven. Op showbizzparty’s laat hij zich niet zien, de schijnwerpers mijdt hij zolang hij niet op het podium staat. In de beginjaren van Queen woont hij samen met zijn grote liefde Mary Austin. Hij beëindigt de relatie als hij steeds meer het gezelschap van mannen opzoekt, maar Austin en hij blijven zielsverwanten. Na zijn overlijden laat hij haar zijn huis in Londen na, evenals het grootste deel van zijn vermogen.

Zijn voorkeur voor mannen lijkt meer een keuze voor een levensstijl te zijn, dan een biologisch gegeven. Daarmee speelt zijn afkomst een voorname rol. Op Zanzibar is homoseksualiteit tot op de dag van vandaag verboden. Het parsigeloof van zijn ouders is eveneens niet tolerant als het op deze vorm van liefde aankomt. Daarnaast blijft hij zijn hele leven dol op vrouwen.

In de jaren tachtig neemt Queen menig album op in München. Mercury duikt daar onder in de plaatselijke gay-scene, scoort tientallen mannen per week en heeft ondertussen een relatie met de rondborstige (softporno)actrice Barbara Valentin. Na afloop van concerten is er een homo- (voor Mercury) en een heterodeel (de andere Queen-leden) in de coulissen. Het is ook in die tijd dat hij zich een borstelsnor aanmeet (geïnspireerd door de Village People), die als bijkomend voordeel heeft dat die zijn tanden wat verbergt.

Privé leeft Mercury zich uit, muzikaal gezien beleeft Queen niet de hoogtijdagen in München. Het funky Hot Space wordt slecht begrepen en verkocht, de leden verliezen zich in weinig succesvolle soloprojecten. De ommekeer komt met Live Aid. Mede dankzij een geluidstechnicus (die de installatie wat harder zet als de vier opkomen) steelt Queen in achttien minuten en zes nummers de show. "Het was het ideale podium voor Freddie Mercury, de hele wereld aan zijn voeten", zou organisator Bob Geldof later zeggen. De vier herpakken zich en maken nog enkele zeer goed ontvangen en verkochte albums.

Al zijn wisselende contacten leidden uiteindelijk tot zijn dood. Hij sterft op 24 november 1991, op 45-jarige leeftijd, aan aids. Twintig jaar later is Queen nog steeds onverminderd populair. Bohemian Rhapsody keert terug op de eerste plaats van de Top 2000. De koning is dood, maar zijn muziek leeft voort.

Freddie Mercury, de definitieve biografie door Lesley Ann Jones. De Boekerij BV, 15,99 euro.

menu