Anne Stalinski is het pseudoniem van illustrator Anne Staal. Ze heeft het Kinderboekenweekgeschenk geïllustreerd.

Een creatief beroep is ook in coronatijd een maf kansspel. Mijn carrière is voorbij, dacht illustrator Anne Stalinski

Anne Stalinski is het pseudoniem van illustrator Anne Staal. Ze heeft het Kinderboekenweekgeschenk geïllustreerd. Foto: Corné Sparidaens

Ook voor illustrators en stripmakers zijn het vreemde tijden. Anne Staal - alias Stalinski - had al een jurk gekozen voor het Kinderboekenbal. Nu dat wegens corona niet doorgaat troost ze zich met een expositie en het door haar geïllustreerde Kinderboekenweekgeschenk.

Het regende vorige week prijzen in de kinderboekenwereld. Zilveren Griffels voor schrijvers, Zilveren Penselen voor illustratoren, eervolle vermeldingen in de vorm van Vlag en wimpels. Allemaal eer en glorie ter aankondiging van de nieuwe Kinderboekenweek, die eind deze maand begint en voor de 65ste keer wordt gehouden.

Anne Staal kijkt er naar uit. Reden: ze maakte als Anne Stalinski de illustraties voor het traditionele Kinderboekenweekgeschenk. ,,Ik had al bedacht welke jurk ik zou aantrekken voor het Kinderboekenbal”, vertelt ze lachend aan de tafel in haar kleine woonwerkruimte in Groningen. ,,Maar vanwege corona is er geen bal.”

Een expositie als troost voor het geschrapte boekenbal

Bij wijze van troost worden haar tekeningen voor het door Arend van Dam geschreven geschenk De diamant van Banjarmasin straks geëxposeerd in het Kinderboekenmuseum in Den Haag. ,,Kunnen mensen in hun eigen tijd zien hoe het boek is ontstaan. Dat is natuurlijk ook mooi”, zegt ze.

Het wordt de tweede keer dat tekeningen van Staal voor een boek van Arend van Dam een expositie krijgen. Eerder ging het om haar illustraties voor De bromvliegzwaan en andere verhalen over onze taal in het Rijksmuseum in Amsterdam. ,,Ik heb de envelop met originele tekeningen net terug. Nog niet eens open gemaakt. Nu maar hopen dat ze de juiste tekeningen hebben teruggestuurd.”

De bromvliegzwaan is je eerste boek voor kinderen. Je kreeg er meteen een Zilveren Penseel voo r.

,,Ik ben er heel dankbaar voor. Je wordt gewogen en vervolgens wordt gezegd: Ze kan wel wat. Nou… ja... Ik kan dus illustraties maken. Maar ik vind ook dat het nog beter kan. Ik vind überhaupt dat ik moet laten zien wat ik kan. Dat heb ik altijd wel. Het Penseel heeft dat niet veranderd.”

En nu dan het Kinderboekenweekgeschenk.

Ze fluistert: ,,Dat slaat toch nergens op.” Luider: ,,Ik zit hier in mijn eentje. En dan kijk ik naar de social media en denk: iedereen is zoveel verder, zoveel beter. Natuurlijk weet ik wel dat je bij andere mensen op social media alleen de etalage te zien krijgt. Zelf zorg ik er ook voor dat mijn etalage mooi en stijlvol is. Tegelijkertijd: aan de achterkant is heel veel niet goed genoeg, moet heel veel opnieuw. Ik weet, mijn tekeningen zien er moeiteloos uit. Dat wil niet zeggen dat ik er moeiteloos over denk. Ik neem het heel serieus.”

Zo’n geschenk is een goed visitekaartje.

,,Mijn eerste reactie is vaak underwhelmed . Als ik zo’n een verzoek krijg, denk ik eerst: o, ja, vet. Heel veel tekeningen. Heel veel verschillende thema’s. Dan ben niet bezig met dat het de wereld ingaat. Dan denk ik niet aan de status. Doe ik dat wel, dan gaat het fout, dan blokkeer ik. Ik zet dat uit. Misschien is het een impostersyndrome . Ik doe m’n best en wil dat het mooi word.”

Anne Staal (Haren, 1989) studeerde zeven jaar geleden af aan kunstacademie Minerva in Groningen. De eerste jaren daarna had ze naar eigen zeggen vooral beginnersgeluk. ,,Opdrachtje hier, opdrachtje daar. Het ging meteen rollen. Op een gegeven moment was dat geluk voorbij. Toen dacht ik: nu moet ik een besluit nemen. Ik doe dit, of ik ga bij PostNL werken. Toen zette ik de knop om. Ik dacht: Ik ga dit echt doen. Inclusief de stomme dingen die erbij horen. De administratie, de mail, de rekeningen, de onzekerheid.”

loading

Bevalt het?

,,Ik kan er van bestaan. Omdat ik breed inzetbaar en makkelijk ben, denk ik. Ik ben niet iemand die schreeuwt: Kijk mij! Kijk wat ik heb gemaakt! Ik denk altijd: Als mensen iets van mij willen, kunnen ze het krijgen. Mijn leukste opdrachten zijn steeds naar mij toe gekomen. Het voelt vloeiend. Ergens wantrouw ik dat. Misschien moet ik er toch harder achter aan. Een andere businessstrategie kiezen. Überhaupt een strategie.”

Hoe beleef je de coronacrisis?

,,Ik zag alles stilvallen en dacht: het is voorbij met mijn carrière. Ondertussen bleef ik wel bezig. Ik heb na het Kinderboekenweekgeschenk ook nog andere boeken. Wat is weggevallen, is het live tekenen voor bedrijven en symposia. Ik probeer mij er een beetje voor af te sluiten. Het wordt niet beter als we allemaal zeggen hoe moeilijk het is.

Het werk dat ik doe is sowieso een maf kansspel. Ik probeer mijn werk zo goed mogelijk te doen. Ik wil betrouwbaar zijn en prettig om mee te werken; anderen doen dat natuurlijk ook. Het voelt alsof je een risico hebt genomen waarvan je niet weet hoe groot of klein dat risico is. Je moet maar vertrouwen dat het goed komt. Het is tot dusver altijd nog goed gekomen.”

loading

Jouw zus, Eva, zit in hetzelfde vak. Jouw vader min of meer ook, hij werkt als grafisch ontwerper. Helpt dat?

,,Toen ik nog thuis woonde, zag ik mijn vader iedere dag met plezier en toewijding serieus aan het werk. Los van de vette en de minder vette jaren zag ik dat je om het werk heen een leuk leven kunt bouwen. Dat is zoiets moois. Ik ga glimmen als ik er aan denk. Een goed voorbeeld is een extreem privilege. Ik heb vrienden en collega’s die dat niet hebben meegekregen. Die weten niet of wat ze doen ook kan lukken. Ik weet het wel. Wat niet wil zeggen dat het mij ook lukt.”

De betaling in de creatieve sector houdt niet over.

,,Kunstenaars zijn vaak een sluitpost: reiskosten en een bedankje. Heel kwalijk. Het is ingewikkeld. Het imago is frivool. Lekker met de kat op schoot tussen de kamerplanten, de theepot bij de hand. Het ís leuk. Maar het is ook hard werken. En het houdt nooit op. Je moet altijd aan staan. Je moet het altijd weer ergens vandaan kunnen halen. En dan heb ik het nog niet eens over de artistieke kant.

Kunstenaars hebben vaak de instelling: Leuk dat ik dit mág doen. Dat zul je mij nooit horen zeggen. Het is leuk dat ik dit kan doen en dat jij een platform hebt en dat we kunnen samenwerken. Gelijkwaardig. Het zou helpen als iedereen offertes maakt met de echte bedragen. Zodat duidelijk wordt wat het kost om er van te leven. Misschien dat minimumtarieven en keurmerken helpen. Maar wie gaat dat handhaven? Het begint ermee dat je jezelf serieus neemt.”

De Kinderboekenweek is van 30 september tot 11 oktober. Zie ook kinderboekenweek.nl en annestalinski.com .

menu