Toen keizer corona eind vorig jaar het volk nog zwaar onderdrukte, wisten ze in Groningen bij Noorderzon al: in augustus zijn we terug in het Noorderplantsoen. Want een festival kan niet zonder hart. En jawel. Op 1 juli begint de voorverkoop.

Wie voor deze zomer een festival wilde organiseren, heeft een olympisch record plooibaarheid moeten vestigen. Schipperen tussen wat wel en wat niet kon, en dan toch weer wel, alleen anders. ,,Als ik straks na het festival op vakantie ben, kan ik geen beslissing meer nemen”, zegt Femke Eerland. ,,Pizza? Wat? Frutti di Mare? Weet ik veel! Éten! Maakt mij nou uit wat!”

Haar lach galmt door haar kantoorruimte van de Noorderzon-organisatie in het Groningse Vrijdagtheater. Die lach heeft de algemeen directeur van het Groningse zomerfestival in alle chaos van deze tijd niet in de steek gelaten, ook al zijn, uniek in alle twintig jaren dat Eerland en artistiek-directeur Mark Yeoman leiding geven aan Noorderzon, besluiten van hogerhand maatgevend. Waardoor telkens opnieuw moest worden gebroed op de vorm en bijpassende logistiek van het festival.

‘Festivalprogrammeren begint met een productie’

Van locaties was lang onduidelijk of ze beschikbaar kwamen, of voor een ander doel zouden worden ingezet. Eerland: ,,In februari zei Mark: ‘Ik heb een programma, ik móet nu iets!’”. Festivalprogrammeren begint niet met een locatie, maar met een productie, waarvoor vervolgens de juiste plek wordt gezocht. Dat werd een aanzwellend probleem. ,,Wij strijken met ons festival neer in een bestaande infrastructuur. Iedereen is aan het schuiven geweest, iedereen dacht aan zelf programmeren omdat het weer kon. We hebben als een gek moeten zoeken.”

Dan heeft Eerland het over locaties buiten het Noorderplantsoen. ,,Het lijkt heel leuk hè, onontgonnen terrein verkennen. Maar het is heel veel werk. En bovendien heel kostbaar.” Groningen is, voor een stad van haar omvang en aanbod, bepaald niet rijkelijk bezaaid met zalen. ,,Toch hebben we de puzzel kunnen leggen, met onder meer het Forum, de Lutherse Kerk, Grand Theatre, de Kleine Zaal van de Oosterpoort, Vrijdag, Simplon en Vera. Daar bovenop is EMG, aan het Eemskanaal, een nieuwe locatie. Die past ook heel goed bij ons, met werk van het CBK en interactieve installaties van festival Clash.”

Noorderplantsoen, het hart van het festival

Bij de uitgeklede editie van vorig jaar, verspreid over zes weken, bleef het Noorderplantsoen buiten beeld. ,,Zonder een festivalhart, zonder een grote samenkomplek, zonder die sociale factor, heb je in feite geen festival maar een reeks verspreide voorstellingen”, blikt Eerland terug. ,,In september, na Noorderzon van vorig jaar, dacht ik: ik maak een interne routekaart voor de volgende editie. Wat als... Maar ik besefte al snel: je kunt niet eindeloos met je bestuur blijven praten over alle opties.”

Dus koos ze de hare. Al in oktober. ,,Het ging niet goed, met corona. Toch besloten we: ons evenement moet een basis hebben die we goed kennen. Die basis is het Noorderplantsoen. Wij weten hoe daarmee om te gaan, het publiek net zo. Het was ultiem spannend, want niemand wist welke kant het op zou gaan met corona. Alle routines vielen weg. Tot en met vandaag.”

Ze was al wel bekend geraakt met het staren in de verte. ,,Tussen 16 maart en 21 april vorig jaar, toen de eerste lockdown een feit was, leefden we al in het hysterisch onbekende.” Uiteindelijk had Noorderzon dan nog het geluk om tussen de voorjaars- en najaarslockdown in te vallen. ‘t Was beperkt maar er kon tenminste nog íets, met publiek. ,,De arme Siart Smit heeft met zijn Oerol qua publiek nu al twee festivals aan zich voorbij zien gaan.”

Leuk en veilig in het Noorderplantsoen

Twee kwesties vergden wat betreft Eerland een helder antwoord. Het moet straks zowel leuk als veilig worden in het plantsoen. ,,We zijn zelf onze trouwste bezoeker. Ik wil alleen ergens heen als het leuk is. Dus. Daarnaast wil ik straks die elf nachten goed kunnen slapen in de wetenschap dat we een veilig festival hebben.”

Vandaaruit die veiligheidsoverweging ontwierp Noorderzon eerst een eilandenstructuur voor het plantsoen. Locaties met hekken eromheen. ,,De ondergrens luidde: werden we daar blij van?” Het antwoord op die vraag: nee. ,,Mensen zijn slecht ingesteld op niet mogen. Dan zoeken ze olifantenpaadjes.” Bovendien is Eerland in principe anti-hek. Dit soort afsluitingen past niet bij Noorderzon. ,,En wat doe je dan met de openbare ruimte eromheen?”

loading

Geheel nieuwe inrichting van het park

Eind april ging het ineens de goeie kant op. ,,We keken naar het RIVM, de wereldsituatie, de vaccinatieschema’s en we dachten: het gaat gebeuren. Dus veegden we de kaart leeg.” Wat volgde was een geheel nieuwe inrichting van het park. Anders dan anders. Op de Speelweide (,,de rechterlong van Zuid”) staat straks de zilveren bollentent van de circusformatie Circa als eyecatcher. ,,Op de plek van de Romeotent komt nu een grote spiegeltent. Met ernaast ‘zittende’ horeca. Rondlopen met consumpties mag (nu nog) niet. ,,Je weet maar nooit. We kunnen altijd nog iets aanpassen. Vast staat: die anderhalve meter was de eerste maatregel, en zal dus ook als laatste verdwijnen.”

Onder de eendenvijver op Zuid komt geen horeca (voor de doorstroming), deze ‘staat’ langs de Leliesingel, aan de kant van de vleermuizengrot, publiek zit aan de overkant van het asfalt, met de rug naar de vijver. ,,En we hebben geen Dok-podium dit jaar, en geen kiosk, op de kop van de centrale vijver. Dat zou een bottleneck-plek worden. Daar staat straks een tent voor wat doorgaans de containervoorstellingen zijn. Om opstopping te voorkomen is er ook geen verpachte horeca rond de vijver. Alleen onze twee bars, meer open dan de traditionele De Dwergen en het Paviljoen, nu Raaf 1 en Raaf 2 genaamd.”

‘De collectiviteit voelt geweldig’

De muziek wordt verplaatst naar een podium te bouwen voor de muziekkoepel. ,,Daar komt een tribune voor te staan. Alles met tickets, dat kan niet anders, crowd control!, en bands die niet één maar twee keer spelen om meer publiek te kunnen bedienen. Het kastanjeveld, zoals ‘t daar heet, is kwetsbaar. We mogen daarvan maar vierhonderd vierkante meter gebruiken. Er staan kwetsbare bomen, er is een kwetsbare ondergrond. Daar zijn we alert op.” En dan is daar, richting Moesstraat, nog de vertrouwde spiegeltent, voor voorstellingen, talkshows et et cetera.

Het is een ingewikkelde exercitie, waarbij je de stem schor overlegt. Wel met mooie kanten. Eerland: ,,De collectiviteit voelt geweldig. Iedereen heeft begrip voor elkaar. De brandweer, de politie, het evenementenmanagement, ze doen allemaal geweldig hun best, echt. Maar als stad moeten we een beslissing nemen. Het zou vreemd zijn dat ze, met al onze faciliteiten, met het toezicht dat we organiseren, nu alle verantwoordelijkheid bij het publiek weghalen, terwijl het Noorderplantsoen de rest van het hele jaar uitnodigend open is.” En iedereen boven op elkaar zit. ,,Jij zegt het.”

Je kunt deze onderwerpen volgen
Cultuur
Cultuur
Theater
Noorderzon