Ongelinieerd van Piet Los, Leven en nu van Monique Goemans, Associatiefjes van Frans Hiddema, Zwalkend geluk van Cora Westerink, Proëzie van W.H. de Dorser, Zonlicht door de ramen van Jo van Veen-Nusmeijer, Dichterbij het ziekenhuis van Erik Loeffen.

Bovengenoemde titels zijn geen boeken uit de Bestseller 60 of geheimtips van de redactie van poëzietijdschrift Awater , maar dichtbundels die dankzij Jirke Poetijn aandacht krijgen via Instagram. Met haar account Ongeprezen poëzie heeft de onregelmatig publicerende schrijver uit Groningen een opvangplek gecreëerd voor uitgaven die aan vrijwel ieders aandacht zijn ontsnapt.

,,In poëzie bestaat een vrij heldere grens tussen wat als literatuur beschouwd wordt en wat niet als literatuur beschouwd wordt”, vertelt Poetijn over haar initiatief. ,,Ik heb een grote belangstelling voor de grens tussen low en high culture. Dat wat zich onder die grens bevindt lijkt weinig waarde te hebben. Die waarde bestaat wel voor de schrijver die het gedicht als middel gebruikt om zich uit te drukken.”

‘Er valt veel te leren van dichters die niet tot de elite behoren’

Dat maakt de dichtbundels op Ongeprezen poëzie interessant. ,,Er valt veel te leren van dichters die niet tot de culturele elite behoren”, zegt Poetijn. ,,Ze laten zien hoe door een grote groep mensen tegen poëzie aangekeken wordt en hoe over maatschappelijke thema’s wordt gedacht en geschreven. Ze roepen vragen op over de regels waaraan moet worden voldaan voor iets als een gedicht wordt beschouwd.”

In de ‘ongeprezen bundels’ is de dichtvorm minder vrij dan in de poëzie die momenteel door critici worden bejubeld. Er wordt veel meer rijm gebruikt en minder witruimte. Er wordt ook minder geëxperimenteerd en eerder naar clichés gegrepen. De gedichten lijken vaak geschreven zonder rekening te houden met literaire opvattingen en modes. Wat telt is de persoonlijke expressie.

loading

‘Als je het leest, voel je je een voyeur, alsof het niet voor jou bedoeld is’

Als voorbeeld noemt Poetijn de bundel Eeuwig leven van Lies van der Laan. ,,Daarin lees je hoe iemand haar ziekteproces beleefd heeft. Ongefilterd en zonder de vraag of iets literair verantwoord is geeft dat een heel persoonlijk en rauw beeld. Als je het leest, voel je je een voyeur, alsof het niet voor jou bedoeld is. Terwijl het toch echt in boekvorm uitgebracht is zodat de gedichten gelezen kunnen worden.”

Ongeprezen poëzie is een pleidooi voor een blik buiten de literaire canon. ,,Daar valt veel te ontdekken, zowel mooie poëzie als interessante inzichten”, zegt Poetin. ,,Als ik me voorstel wat er over 250 jaar gelezen wordt van wat er tegenwoordig is geschreven, zitten de bundels die ik nu verzamel er vermoedelijke niet bij. Dat is jammer, want als ook dit werk gelezen zou worden, hebben we tegen die tijd een completer beeld van onze huidige maatschappij.”

Veel van de door Poetijn verzamelde bundels worden in eigen beheer uitgegeven, zonder de marketing van grote(re) uitgeverijen en bijkomende publiciteit. Veel blijft daardoor onopgemerkt. Wie aandacht wil voor een ongeprezen dichtbundel kan deze sturen naar Dagblad van het Noorden Cultuurredactie Postbus 60 9700 MC Groningen.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Cultuur