Illustratie: Infographics DvhN

Elke dag een tv-recensie: Patrick Lodiers en de zin van 'onze' hulp in Afrika

Illustratie: Infographics DvhN

Patrick Lodiers maakt met zijn documentaireserie Dominee of koopman een intrigerende reis langs Afrikaanse landen. Daarin zoekt hij naar de zin van zeventig jaar ontwikkelingssamenwerking. De titel, met de keuze uit die twee opties, suggereert dat hulp zonder bijbedoeling niet zou bestaan. Da’s niet waar.

Maar goed, lekker pakkend is die titel wel, en Afrika-kenner Lodiers laat ter compensatie zien dat er veel oprechte projecten bestaan. Vorige week was hij in Oeganda, een land met wat andere opvattingen over mensenrechten dan de onze, zeker als het seksuele en geaardheidskwesties kwesties betreft. Zijn vraag luidde toen: moeten we voorwaarden stellen aan onze steun?

‘Krijgen wij de schuld’

De minister van ethiek, een oud-priester en (dus) fel anti-homo, noemde zulks ‘gevaarlijk’. Beter arm sterven dan je waardigheid verliezen, zei hij. Een vertegenwoordiger van LHTB-gemeenschap vond het zelfs link. ,,Want dan krijgen wij de schuld.” Een ‘nee’ van twee kanten dus.

Lodiers reisde vervolgens naar Kenia, op zoek naar particuliere projecten. Hij trof een hoop goedheid aan, die binnen de grenzen van het paternalisme is gebleven. Zoals bij Harrie, in Nairobi, de oom van zijn vriendin, die met zijn stichting Imani al zesduizend ‘verloren’ kinderen heeft opgevangen en verder geholpen. Harrie zei wat je vaker hoort. ,,Afrikanen zijn geweldig.”

De taak van de overheid

Het half uur balanceerde tussen hulp van hier en Afrikaanse zelfredzaamheid. Mooi was Lodiers’ bezoek aan Koert Lindijer, al dertig jaar Afrika-correspondent voor NOS en NRC. Hij is danig ‘verafrikaniseerd’, gelet op zijn ,,jullie begrijpen ons niet.” Ondersteunde projecten zijn alleen zinvol als Afrikanen ze zelf uitvoeren, stelde hij. En neem vooral geen overheidstaken over.

Maar wat zei ‘veldwerker’ oom Harrie ook alweer? ,,Als wij het niet doen, de overheid doet het zéker niet. Interesseert ze niks nie.”

Het dilemma in een notendop.

menu