Elly en Rikkert wandelen op een landweg bij Vledderveen.

Elly en Rikkert uit Vledderveen nemen na ruim 50 jaar afscheid. 'Er is heel veel oké aan ze en daar word ik nerveus van'

Elly en Rikkert wandelen op een landweg bij Vledderveen. Foto: Archief/Gerrit Boer

Elly en Rikkert nemen vrijdag afscheid, na een carrière van ruim 50 jaar. Het duo uit Vledderveen doet dat op de plek waar het na aanvankelijke argwaan uiteindelijk toch werd omarmd, namelijk op de Biblebelt. Maar zonder publiek.

Hoe goddeloze hippies christelijke helden werden. Elly en Rikkert stoppen, maar het afscheidsconcert in Nunspeet gaat vandaag door. Gedwongen, door corona, zonder publiek in de zaal. Via TrueTickets kijken duizenden mensen op afstand mee. Christelijk publiek vooral, dat Elly en Rikkert eerst met wat argwaan bekeek.

Terug naar het begin, naar 1968. ,,Haar mooie zachte stem viel op”, begint zanger Boudewijn de Groot. Hij kent Elly en Rikkert een leven lang. ,,Als eerste ontmoette ik Elly, in een liedzangersclubje. Daarna Rikkert. Eén herinnering is scherp en pregnant: Lennaert Nijgh (De Groots tekstschrijver destijds, red.) was op slag verliefd, op Elly. Lennaert schreef de hit Prikkebeen rond die tijd. ‘Eigenlijk een duet’, opperde ik. Toen zei Lennaert ogenblikkelijk: ‘Oké, dan vraag ik Elly’.”

Elly vertelt 52 jaar later dat ze er bijna voor wilde bedanken. ,,Ik ging al een beetje met Rikkert. ‘Vraag Willeke Alberti’, had ik willen zeggen.” Alleen, het nummer is goed. De kans laten liggen? Nee. Krak, boem, een hitnotering.

Rijst en ondergoed delen

Elly en Rikkert nemen hetzelfde jaar Vreemde Vogels op. Poëtisch, zweverig en evengoed hitgevoelig. Het liefdeskoppel besluit ook een zangduo te worden. Als Amsterdamse hippies is een communeleven de heilige graal. Ze verhuizen. Van rijst tot ondergoed, alles deelt de woongemeenschap op de Betuwe, waar ze onderdak vinden.

Elly voelt er toch leegte. ‘Wat we doen is een leugen’, schreeuwt ze eens bij een optreden. Ze leven en zingen maatschappijkritisch, maar hebben zelf de waarheid ook niet gevonden, vindt ze. De commune splitst op. Elly en Rikkert stoppen met muziek maken, kopen een bus voor een wereldreis. Een trip naar spirituele waarheid.

In Spanje houdt het al op. Ze stuiten op een nieuw fenomeen: hippies die in God geloven, ook wel Jezus-hippies genoemd. Elly, geboren Nieman, groeide op in Hilversum en kwam toen wel in de kerk. Rikkert, geboren in Groningen, getogen in Drenthe in een socialistisch gezin, gaat de Bijbel lezen. Ze vinden hun waarheid. Ze laten zich dopen, nodigen muzikale vrienden uit. Niemand komt.

De Groot: ,,Ik zal hem gehad hebben, maar kan mij die uitnodiging niet herinneren. Ik zou ook niet gekomen zijn. Ik had in het begin de indruk dat ze er heel fanatiek mee bezig waren en ik heb iets tegen heel fanatieke gelovigen, welk geloof dan ook.” De hippievrienden begrijpen de keuze niet zo.

‘Geloof was oprechte keuze’

Ook hun nieuwe wereld omhelst ze niet meteen, bij het debuut op de EO Jongerendag in 1977. Het thema is toevalligerwijs ‘Echt of onecht’. En Elly en Rikkert zouden weleens onecht gelovig zijn. De Groot: ,,De meeste luisterliedjes-artiesten kregen het destijds moeilijk. Met die christelijke stap kregen zij een nieuw en trouw publiek. Daar was het ze niet om te doen. Het geloof was een oprechte keuze.’’

Christian Tan is een predikant uit Boskamp: ,,Jaren 80, begin 90, werden ze christelijke beroemdheden.’’ In die jaren verhuizen Elly en Rikkert - inmiddels met drie kinderen - naar Barneveld. Zondagsscholen, koren, schoolklassen. De Bijbelgordel zingt heel hun oeuvre. En voor een optreden vragen ze niet de hoofdprijs. Steeds meer evangelisten zien Elly en Rikkert als blijvertje.

Producent Aad Peters begint EO-kindertelevisie met ze te maken: De Ark van Stekeltje . Ze zijn inmiddels bijna heilig geworden, omschrijft hij. Maar niet voor hem. ,,Ik vind dat je elkaar als vakbroeders niet helpt door elkaar als heiligen te behandelen. Ik nam mijzelf en de boel bewust in de maling in mijn werk, vind ik interessant.’’ Elly en Rikkert streven perfectie na, ziet hij.

Schaduwkant van de heiligen

Ze zijn heiligen in een protestantse cultuur. ,,Tegen een katholieke achtergrond zou dat anders werken, daar zien ze dat heiligen niet per se heilig zijn. In de protestantse cultuur heb je maar een paar heiligen.’’ Die aanpakken? Gevaarlijk. ,,Dan ben je aan de beurt. Dus waarom zou je dat doen? Maar er is heel veel oké aan ze en daar word ik nerveus van.’’

Klinkt alsof Peters ook een keerzijde ziet. ,,Rikkert is moeilijk benaderbaar. Hij zat in zijn huiskamer en als hij je een keer aankeek, was je een gelukkig mens. Hij dicteerde het ritme. En als je tegen Elly zou ingaan, is maar de vraag hoe aardig ze is. Het zijn voor mij oprecht heel mooie mensen. Ze geven eten aan iedereen, maar om met ze te eten? Dat is niet gemakkelijk.’’

Peter Vlug richtte Stichting Opwekking op, organiseerde evangelische festivals. Ze begonnen hun liedjes die jaren op de grens van gelovig en minder gelovig Nederland te spelen, schetst hij. ,,Ze zijn een geweldige pr-machine voor de Heer. Ze maakten met hun muziek ook ongelovigen warm voor het geloof.’’

Drentse zandweggetjes

Uiteindelijk verhuisden ze naar Drenthe, waar Rikkert zich ook inzet voor het behoud van zandweggetjes. En ze bleven spelen. Omroepbaas Jan Slagter van MAX kent ze al lang en organiseerde in 2013 een concert. ,,In de jaren 70 managede ik Belgische optredens voor ze. Deze gospel uit de Lage Landen moest ook in Carré te horen zijn, vond ik. Uitverkocht! Zo groot zijn ze. De zaal in Nunspeet zal leeg zijn, de streamingdienst zal misschien wel ontploffen.’’

Fan Marja Knol (46) uit Dronten kreeg in al die jaren contact met Elly en Rikkert. ,,Na het auto-ongeluk van mijn moeder, overleed ook mijn vader. Elly en Rikkert zijn gaandeweg een vader- en moederfiguur geworden.’’ Knol begon acht jaar terug het Elly en Rikkert Museum. ,,Ik doe nu de deur open en dan zie ik meteen kleding van Elly en Rikkert en posters.’’ Haar stem trilt. ,,Het liefst was ik naar het afscheid gegaan, in Nunspeet. Straks kijk ik met mijn broers en zussen. Dat wordt heftig.’’

Bekijk hieronder het gehele jubileumconcert van 45 jaar Elly en Rikkert in Carré:

menu