Gijsbert Hanekroot, popfotograaf.

Fotograaf Gijsbert Hanekroot prominent op Stones-expositie Gimme Shelter: 'Ik wist precies wanneer Mick Jagger die emmer leeg zou kieperen'

Gijsbert Hanekroot, popfotograaf. Foto: Jan Willem van Vliet

In de slipstream van The Rolling Stones - Unzipped in het Groninger Museum loopt in de Der Aa-Kerk de foto-expositie Gimme Shelter - de Stones in beeld . Met in het hart werk van Gijsbert Hanekroot, van 1970 tot 1975 hoffotograaf van (toen nog) Muziekkrant OOR .

We blijven staan voor een foto van Keith Richards, zwart-wit. Gijsbert Hanekroot (75) vindt het een van zijn beste in de collectie. Het is 1976, de Rolling Stone zit in een Brusselse hotelkamer en wordt geïnterviewd. Wat maakt de foto zo goed?

,,Hij is precies op het juiste moment genomen, net na een gestelde vraag. Keith is in gedachten. Hij kijkt schuin weg. De compositie deugt, met mooie lijnen, en de sigaret in zijn hand werkt mee. Een intrigerend beeld. Je ziet in zijn ogen dat het niet heel goed met hem gaat.” Glimlachend: ,,Mijn vrouw wil deze niet in de kamer hebben hangen. Ze vindt hem te heftig.”

Je wist nooit wanneer je kon opdonderen

Een andere foto tijdens dezelfde sessie geeft een vriendelijker beeld. Achter Keith en zijn interviewers zit in de hoek een jochie met speelgoed op de grond. ,,Keiths zoontje Marlon, die hij altijd bij zich had.” Hanekroot had op zulke momenten altijd te dealen met wispelturigheid. ,,Je wist nooit of en wanneer ze wilden dat je opdonderde. Dit was ook nog eens voor een optreden. Onrust.”

Dan zal hij in dit soort situaties zeker met Lou Reed wel wat te stellen hebben gehad. ,,Nee, die was niet lastig, die spéélde dat hij lastig was. Zijn act. We werden vaak uitgenodigd als er een tournee aan zat te komen. Dan moesten ze sowieso wel meewerken. Kijk, dit was in Hamburg.”

De Stones op een boot, in de haven. ,,Ik had de tegenwoordigheid van geest om Jagger op die boot mijn toestel te geven. Dit werd het resultaat.” Hanekroot staat midden voor een krioelende groep fotografen. Zo kijk je als bezoeker met de blik van de Stones-zanger.

Alle echte popfans wisten wie Hanekroot was

De twee beschreven Keith Richards-foto’s zitten in de Stones-serie van Hanekroot die is opgenomen in de rake, ruim ingerichte expositie Gimme Shelter - de Stones in beeld , in de Der Aa-kerk in Groningen. Dit project van Noorderlicht en Stichting Oude Groninger Kerken haakt aan bij de Rolling Stones-tentoonstelling in het Groninger Museum. Rondom die van Hanekroot zijn er panelen met werk van Claude Vanheye, Bent Rej en Rob Bosboom, alles uit de jaren 60 en 70. Ook zijn er doorlopende films, onder meer van een interview dat Jagger-fanaat Boudewijn Büch met de zanger had.

loading

Wie in de jaren zeventig de popmuziek nauw volgde, heeft Gijsbert Hanekroot niet over het hoofd kunnen zien. Hij was de eerste in het land die popfotograaf tot zijn beroep maakte en bouwde gestaag aan een omvangrijk repertoire van schitterende foto’s. Hij heeft zo’n beetje alle sterren voor zijn lens gehad. In actie op het podium of tijdens interviews. Vrijwel nooit geposeerd. ,,Deze toevallig wel”, zegt hij, op zijn mobiel een foto tonend van een voor een muur staande Mick Jagger. ,,Die is wel tien, twaalf keer nageschilderd terug te vinden op internet.”

Een paar popsterren ontsnapten slechts door de dood aan zijn lens. ,,Janis Joplin heb ik gemist. En Jimi Hendrix. Hij speelde op het eiland Wight. Ik besloot er niet heen te gaan. Fout besluit.”

Nooit met flits

Maar toeval kan het leven ook helpen, met ergens inrollen. Hanekroot was autodidact. ,,Schriftelijke cursus en Prismaboeken deel 1 en 2 over fotografie, meer niet.” Hij liep stage bij Philip Mechanicus. Zijn vriend Pim Oets vroeg hem mee bij een interview met The Outsiders. ,,Later maakten we werk voor de toen nieuwe jongerenpagina van De Tijd . Elke zondag lag er een brief van hoofdredacteur Lucker. Dat dit écht niet kon.”

Bij de in 1971 opgerichte Muziekkant OOR kon ‘dit’ juist echt wél. ,,Ik deed het niet in eerste instantie voor de muziek. Echt voor de fotografie. En nooit flitsen. Want dat vond ik lelijk.” Hij wijst naar een Stones-foto op een paneel uit zijn eerste OOR -jaren. De nog eenvoudige fotoapparatuur van toen en het harde licht maakten het werk best lastig. ,,Technisch is die foto niet goed. Niet heel scherp. Maar wel van historische waarde.”

Jagger-Bowie-Marley

En sfeerrijk. Dat niet zo scherpe accentueert juist de rauwheid van de band. En als hij dan in Duitsland al een concert had bijgewoond, hielp dat mee als hij later hetzelfde optreden dichter bij huis nog eens moest fotograferen. Staande voor een spectaculaire foto, waarop Jagger een emmer water over zichzelf leeg kiepert: ,,Die shows waren volledig uitgestippeld. Dus ik wist die tweede keer precies wanneer hij dat zou doen..”

The Rolling Stones was zijn favoriete band om te fotograferen. ,,Het charisma van Jagger was zó groot. Hij zat in mijn top 3. Samen met David Bowie. En Bob Marley. Ik hield niet van zijn muziek. Die verveelde me na een half uur. En als je Marley op straat tegenkwam, liep je zo langs hem heen. Onopvallend. Maar zodra hij op het podium stond - wát een uitstraling.”

Hanekroot was meer van wat hij noemt melodieuze muziek. ,,Neil Young, Bonnie Raitt. Punk vond ik aanvankelijk rotherrie. Dat ben ik pas later gaan waarderen. Ik heb de New York Dolls nog gefotografeerd. Blondie. David Byrne.”

Wakker liggen was noodzaak

In 1983 vond hij het mooi geweest. ,,Ik merkte dat ik mijn toestel ongeïnteresseerd om mijn nek hing. Ik ben zelfs een keer mijn rolletjes vergeten. Ik lag niet meer wakker als ik de volgende dag een stevige klus had. De spanning was eraf.”

Hij ging handelen in computerboeken en bleef lang ondernemer. ,,Nu noem ik mezelf weer fotograaf.” Hanekroot digitaliseerde eerst zijn collectie en stelde in 2008 het boek ABBA...ZAPPA samen. Daarna koos hij een ander pad. ,,Ik ben nu documentairefotograaf.” Zijn website laat foto’s zien die hij in 2017 maakte in Damascus. ,,Daar heb ik nog zes uur in de gevangenis gezeten. Ik dacht, voordat we met de taxi terug zouden gaan naar Beiroet: ik loop nog even de stad in. Zonder telefoon. Heel stom. Ik liep wat rond te fotograferen, dagelijks leven in oorlogsgebied, toen ik werd opgepakt. Niet heel fijn.”

Een ‘Bressonnetje’ doen

Zijn favoriete fotograaf? ,,Henri Cartier-Bresson. Ik zag een expositie van hem in Frankrijk. Tweehonderd foto’s, 198 geniaal. Ik heb wel eens gedacht: ik doe ook eens een Bressonnetje. Sloeg nergens op. Die man stond boven alles.”

Inmiddels denkt hij aan een nieuw boek, Moeders & Dochters , die hij her en der vastlegde. Dan laat hij nog een foto zien op zijn mobiel. John Coltrane, verlegen op de rand van het podium van het Concertgebouw, het applaus in ontvangst nemend, in 1963. ,,Kijk hoe hij daar staat. Zo’n grote ster, zo onhandig met die sax.” In al zijn bescheidenheid: ,,Ik was 18 en had er kennelijk toen al oog voor.”

menu