Marjorie Noë: ,,Onder die enorme hemel kun je je zo nietig voelen. Daarom heb ik mij vooral gefocust op kleine dingen en details.’’

Fotograaf Marjorie Noë zocht in Groningen naar een thuisgevoel

Marjorie Noë: ,,Onder die enorme hemel kun je je zo nietig voelen. Daarom heb ik mij vooral gefocust op kleine dingen en details.’’ Foto: Corné Sparidaens

Twee jaar geleden verhuisde Marjorie Noë vanuit het Westen naar Groningen. Ze was hier onbekend en miste haar vertrouwde omgeving. Noë ging met haar fotocamera op pad, op zoek naar haar thuisgevoel in het Noorden.

Het bos, de zee, het strand en vooral de duinen. Dat miste Marjorie Noë, toen ze in 2018 van de Noord-Hollandse kust verhuisde naar Groningen. ,,Plekken om even uit te waaien en het hoofd leeg te maken, wanneer het vol zit’’, vertelt ze. ‘Je kunt naar Schiermonnikoog!’, adviseerden Groningers haar enthousiast en goedbedoeld. ,,Maar dan ben ik een hele dag onderweg. Vanuit Castricum stond ik binnen twintig minuten in de duinen en keek ik uit over polders en de zee.’’

Een gevoel van leegte

Marjorie Noë (1976, Zaandam) woonde haar hele leven in Noord-Holland, op enkele jaren in Utrecht na, waar ze journalistiek studeerde. Ze verhuisde met haar gezin naar Groningen vanwege een nieuwe baan van haar partner. ,,Toen de verhuisdozen waren uitgepakt, was er een gevoel van leegte’’, vertelt ze aan de keukentafel, uitkijkend over het Eemskanaal.

,,Ja, we hebben hier een mooi huis, op een mooie locatie. Maar ik kende dit gebied niet. Ik miste mijn vertrouwde omgeving en de eigen plekken, waar je graag komt. Een ‘thuisgevoel’. Je ontdekt pas dat je ergens geworteld bent wanneer je er weggaat. Toen ik nog in Noord-Holland woonde, was ik daar helemaal niet mee bezig.’’

Ze had lange tijd voor NH Nieuws (voorheen RTV Noord-Holland) gewerkt als allround verslaggever. Enkele jaren geleden was ze begonnen aan een opleiding aan de Fotoacademie in Amsterdam. ,,Ik wilde mijn creativiteit ontwikkelen. Als verslaggever had ik wel ervaring als camjo (camera-journalist, red.), maar ik wilde mijn eigen verhalen gaan vertellen.’’

loading

Zomaar ergens gestopt

Vanuit deze achtergrond ging Noë in Groningen op zoek naar haar thuisgevoel. ,,Op een dag ben ik in de auto gestapt. Ik moest gewoon ergens naartoe en ben zomaar ergens gestopt; op gevoel. Ik ben gaan lopen en fotograferen, en heb me laten verrassen.’’

Maar het is toch nog steeds Nederland. Zijn de verschillen in dit kleine land dan zo groot? ,,De verschillen zijn klein, maar het is wel een andere omgeving, met andere mensen en een andere cultuur. In Noord-Holland is alles veel compacter, ook het platteland. Groningen is zó weids. Zeker: boven dat vlakke land heb je vaak prachtige luchten. Maar onder die enorme hemel kun je je zo nietig voelen. Daarom heb ik mij vooral gefocust op kleine dingen en details.’’

Noë fotografeerde alledaagse onderwerpen, die toch opvallend zijn of door hun inkadering bijzonder worden: sporen in de klei, een oude auto of de glinstering van een natgeregend asfaltpad. Soms typisch Gronings, vaak een poëtisch beeld. Én ze vond er equivalenten van ‘haar duinen’: een berg bieten die met plastic is afgedekt, en de zeedijk aan de waddenkust. ,,Wanneer je op de dijk staat, heb je een prachtig uitzicht over het wad aan de ene kant, en de weidsheid en de landerijen van Groningen aan de andere.’’

loading

Geen stugheid

Ondertussen raakte ze in gesprek met mensen die ze onderweg tegenkwam. Waren dat geen ‘stugge en afstandelijke Groningers’, zoals vaak van de bewoners hier gezegd wordt? ,,Nee, hoor. Ik ben er zonder vooroordelen in gegaan. Wanneer je mensen open benadert, stellen ze zich ook open voor jou en maakt het niet uit waar je vandaan komt.’’

Ook hier constateerde ze een verschil met haar vorige woonomgeving: ,,In Groningen is meer ruimte en vrijheid, maar ook een sterk ‘noaberschap’. In Noord-Holland ligt alles veel dichter bij elkaar en is er bijvoorbeeld altijd wel een winkel in de buurt. Hier zijn voorzieningen vaak wat verder weg en ben je meer op elkaar aangewezen en helpen mensen elkaar. Als verslaggever in Noord-Holland ben ik overal geweest, maar daar ben ik zoiets niet tegengekomen.’’

Uit de gesprekken blijkt eveneens dat meer mensen over de wereld hebben gezworven of van buiten Groningen hier naartoe zijn gekomen en hun plek hebben moeten vinden. En wanneer ze hier wél altijd al gewoond hebben, is de vertrouwde omgeving misschien wel veranderd.

loading

Geslaagd voor de Fotoacademie

Noë heeft de foto’s en enkele verhalen gebundeld in het boekje Nergens Ergens Wonderlaand , dat tevens haar eindexamenproject was voor de Fotoacademie (waarvoor ze geslaagd is). De titel verwijst naar de verrassende plekken en mensen die ze onderweg tegenkwam. ,,Het verbeeldt mijn zoektocht naar het thuisgevoel.’’ En heeft ze dat gevonden? ,,Thuisgevoel is niet verbonden aan een bepaalde plek. Van de meeste foto’s kun je ook niet achterhalen waar ze precies gemaakt zijn. Het is een gevoel - daar waar omgeving en mensen samenkomen. Dat is ‘wonderlaand’.’’

Ze blijft er op uit trekken met haar camera. Dat Noë is opgenomen in de lijst ‘Talent 2021’ van fotografieplatform GUP, is een stimulans. Haar achternaam doet vermoeden dat haar familie oorspronkelijk niet uit Nederland komt, en ook eens het eigen huis achter zich heeft gelaten. ,,Dat klopt. Ik stam af van Hugenoten – zeg maar ‘de eerste vluchtelingen’ die hier ooit naar toe kwamen. Ik wil nog eens de route lopen, die mijn voorouders hebben afgelegd, en onderweg mensen spreken over hun plek. De zoektocht gaat dus door.’’

De zon: ook figuurlijk verlichtend

Ondertussen geeft de huidige lockdown een andere lading aan het begrip thuisgevoel. ,,We moeten zoveel mogelijk binnen blijven. Onze omgeving wordt heel klein. Sinds de eerste lockdown fotografeer ik iedere dag de zon. In ieder geval de zonsopgang, en ook op andere momenten. De zon geeft licht, warmte en energie. Dat kunnen we wel gebruiken in coronatijd. En de zon komt altijd op. Dat betekent: het komt weer goed.’’

menu