Yfynke Hoogeveen (links) en Loes van Ras FOTO FOPPE SCHUT

Gauguin rode draad bij jubileum

Yfynke Hoogeveen (links) en Loes van Ras FOTO FOPPE SCHUT

Klarinettiste Yfynke Hoogeveen en pianiste Loes van Ras vormen al twintig jaar het Gauguin Ensemble. Tijd voor een jubileumconcert met een programma, waarin speciale aandacht is voor hun naamgever, de Franse schilder Paul Gauguin.

Waar een gezamenlijke liefde voor de Franse schilder Paul Gauguin (1848-1903) al toe kan leiden. Al op het Groningse Prins Claus Conservatorium besloten Yfynke Hoogeveen en Loes van Ras dat ze als duo een muzikaal bestaan wilden opbouwen. De naam was snel gekozen. Wat de veertigers zo aansprak én aanspreekt in Gauguin?

Onbegrensd

,,Zijn kleurgebruik, zijn passie en zijn ruimdenkendheid”, klinkt het in koor. Zoals de Fransman buiten de kaders dacht en verwantschap bespeurde tussen schilderkunst en muziek, willen Hoogeveen en Van Ras zich niet laten begrenzen. Hun muziek willen ze in een breder perspectief plaatsen. Vanaf het begin betrekken ze daarom graag andere kunstvormen bij hun kamermuziek. Dat leidde onder meer al tot samenwerking met Galili Dance.

Ditmaal willen ze onderzoeken waarom ze als prille twintigers vrij intuïtief kozen voor Gauguin. Wie was die man eigenlijk? Op hun uitnodiging maakte de Groningse striptekenares Barbara Stok twee doeken van drie bij vier meter, geïnspireerd door zowel Gauguin als de muziek van het ensemble. Stok leverde eerder een boek over Vincent van Gogh af, de Nederlander die bevriend was met Gauguin. ,,Dit is het visuele aspect”, vertelt Hoogeveen. ,,Daarnaast geeft kunsthistoricus Eric Bos een soort inleiding”, vervolgt Van Ras. ,,Hij kwam ook aan met het begrip synesthesie dat in de tijd van Gauguin is ontstaan. Het staat voor het vermengen van de zintuigen, dat je als je muziek hoort aan kleuren denkt bijvoorbeeld.”

Synthesie

Opnieuw was het intuïtie die leidde naar invulling. Voor een in opdracht door Sylvia Maessen te componeren stuk was nog een tekst nodig. Hoogeveen: ,,We stuitten op Correspondances van Charles Baudelaire. De woorden van dat gedicht zingt Irene Maessen. Bos vertelde dat dit het eerste gedicht is dat over synesthesie gaat.” Kennelijk moest het zo zijn en bracht Baudelaire in de negentiende eeuw onder woorden wat Hoogeveen en Van Ras voelen bij Gauguin. Maessens compositie heeft nu de titel Correspondances .

De totstandkoming van dit jubileumconcert is illustratief voor de aanpak van Hoogeveen en Van Ras. Ze besteden steevast veel aandacht aan de invulling van een programma, al noemen ze het concept ditmaal, met enige trots, wel erg sterk. Ze willen blijven openstaan voor alles, maar voorop staat waar het in het begin ook al om draaide. ,,We willen veel meer mensen de schoonheid van klassieke muziek laten horen. Dat wilden we als studentjes al.”

De basis van het repertoire ligt verankerd in wat ze de iconische componisten voor klarinet en piano noemen: Johannes Brahms, Francis Poulenc en Alban Berg. ,,Maar we houden ook van eigentijdse muziek zoals van Messiaen. En iemand als Wim Dirriwachter heeft voor ons stukken geschreven.”

‘Je bent nooit uitgeleerd’

Pratend ontdekt het tweetal dat de liefde voor hun instrumenten al zo’n veertig jaar standhoudt. ,,Waanzinnig!” Hoogeveen, opgegroeid in een Friese blazersfamilie, viel op haar achtste voor de klank van de klarinet. De in Brabant geboren Van Ras zat op haar zesde al thuis achter de piano. De charmante onbevangenheid van vroeger heeft ondertussen door volwassenwording plaatsgemaakt voor verdieping. Dat ze ooit besloten als duo te opereren, vinden de muzikantes na meer dan twee decennia nog steeds geslaagd. ,,Ook dat heeft weer te maken met vrijheid”, stelt Hoogeveen. ,,We spelen wel altijd samen, maar vragen er vaak mensen bij. We willen ons niet vastleggen.”

Nieuwsgierigheid en willen blijven leren houdt het tweetal scherp. In dat licht moet ook de trip naar Berlijn worden gezien waar Wenzel Fuchs, klarinettist van de Berliner Philharmoniker, ze binnenkort ontvangt. ,,Hij is heel goed in kamermuziek. Ja, zie het maar als een studiereisje. Je bent immers nooit uitgeleerd.”

menu