Gezienus Omvlee bij de poort van Emmen.

Gezienus Omvlee: man van strakke dichtregels en vaste versvormen (+ video)

Gezienus Omvlee bij de poort van Emmen.

Gezienus Omvlee is een productief dichter. Dat valt helemaal op nu kort achter elkaar drie uitgaven zijn verschenen waarin zijn ‘lichte verzen’ een plek hebben gekregen.

Op tafel liggen drie boeken: Vaderlandse geschiedenis. Een sonnettenkransenkrans , Alles wat hier wortel schiet en Binnenkort uitverkocht . Drie uitgaven met werk van verschillende auteurs. Alle drie zijn kort achter elkaar verschenen, bij verschillende uitgevers. Wat ze gemeen hebben, is het werk van één man: Gezienus Omvlee uit Emmen.

De bijdragen aan Alles wat hier wortel schiet werden geschreven als lid van de Neie Drentse Schrieverskring. Zijn gedichten voor Binnenkort uitverkocht maakte hij als onderdeel van het Drents Light Verse Collectief. Voor Vaderlandse geschiedenis schreef hij tien verschillende sonnetten over een historisch onderwerp, steeds beginnend met een regel die door een andere dichter werd geschreven en eindigend met een regel die door een volgende dichter werd overgenomen.

Gestorven wielrenners

Schrijven heet een individuele bezigheid. Omvlee is onmiskenbaar een man van clubjes. ,,Met groepjes kun je meer”, reageert hij. ,,Voor Binnenkort uitverkocht hebben we als Light Verse Collectief ollekebollekes geschreven bij kunstwerken in Drenthe, Friesland en Groningen. Als je dat in je eentje wilt doen, ben je zo lang bezig dat het niet leuk meer is. In je eentje kun je ook geen tachtig levens van gestorven wielrenners beschrijven, zoals we eerder hebben gedaan.”

Komt bij dat een boek er beter van wordt, zegt hij. ,,Je hebt niet voortdurend de dreun van Omvlee, maar in het geval van het collectief ook de toon van Rob Hoogland, Ton Peters en Rob Boudestein. Het zorgt voor afwisseling en nieuwe inzichten. We zijn allemaal op de leeftijd dat we de gevoelens die anderen hebben over onze afzonderlijke manier van schrijven accepteren. Je leert van elkaar en respecteert elkaar.”

Tweede Kans-onderwijs

Omvlee (Oranjedorp, 1948) ontdekte de kracht van gedichten toen hij Tweede Kans-onderwijs volgde. ,,Toen ik van de lagere school kwam, wilde ik niet leren. Ik wilde een brommer, ik wilde aan het werk. Uiteindelijk, toen was ik al getrouwd, kwam ik tot de ontdekking dat ik niks had. Een paar cursusjes, verder niks. Toen ben ik gaan leren. Op de avond-ULO liep ik een leraar Nederlands tegen het lijf die met veel plezier serieus aandacht aan poëzie besteedde.”

Welbeschouwd is hij door een rare streek zelf gedichten gaan schrijven. ,,We hadden op het gemeentehuis in Emmen waar ik werkte een personeelsblad, de SoZaFoon . Daarin had ik een prijsvraag uitgeschreven voor de ambtenaar van de eeuw. Dat liep uit de hand, er werden vooral ambtenaren met een zwart randje genomineerd. Toen moest ik op het matje komen. Om verder trammelant te vermijden, besloot ik gedichten te gaan schrijven. Dat vindt iedereen grappig, was mijn gedachte. Daar lacht men om.”

Vaste vorm als specialiteit

De keuze voor de vaste vorm, inmiddels zijn specialiteit, was snel gemaakt. Als gemeentedichter van Emmen maakte Omvlee naam met onzijnen, een door Drs P. bedachte versvorm van elf regels. ,,Ik heb wel vrije verzen geschreven, dat ging ook wel, maar het boeide mij niet”, vertelt hij. ,,Wat ik dan zeg, is al zo vaak gedaan. Het vasthouden aan de vorm dwingt je om tot de kern te komen. Naarmate ik het langer doe, gaat de techniek mij steeds beter af. De kern raken, dat blijft lastig.”

Wat hij schrijft, valt niet in de categorie aller-individueelste expressie van de aller-individueelste emotie. ,,Het is bedoeld om te vermaken”, zegt hij. ,,Bij light verse hoort de vaste vorm en bij die vaste vorm hoort het metrum, het ritme en als stijlmiddel de ironie, zonder in sarcasme te vallen. Het moet even aanraken, even knijpen en daarna weer goede vrienden. Mijn poëzie is er niet om voorgelezen te worden tijdens begrafenissen. Wat ik doe is veiliger, juist omdat het geen zelfonderzoek is. Wat ik doe, vind ik leuker. Aan de andere kant: als je mijn poëzie aan een psychologisch onderzoek zou onderwerpen, kom je beslist iets over mij te weten. Waar ik mee behept ben, wat mij interesseert, welke onderwerpen ik mijd.”

Een wonder zien

Vraag hem niet om een strakke definitie van wat poëzie is. ,,Dat is lastig om met een paar woorden vast te stellen. Je hebt zoveel soorten. Dat je dingen op een indirecte manier weet te zeggen… Een manier om te proberen de werkelijkheid te duiden… Het is iets wat je altijd herkent. Net zoals je kwaliteit herkent. Dat heeft niets met vaste of vrije vormen te maken. Als het goed gezegd wordt en er zit een laag onder waardoor er méér wordt gezegd. Als je regels van los van elkaar leest, is het niks. Maar als je het in zijn geheel ziet, kun je soms een wonder zien.”

Alles wat hier wortel schiet , een bloemlezing uit het werk van leden van de Nije Drentse Schrieverskring is verkrijgbaar via info@rikrak.nl. Binnenkort uitverkocht van het Drents Light Verse Collectie is verschenen bij uitgeverij Het Drentse Boek. Vaderlandse geschiedenis. Een sonnettenkransenkrans is verkrijgbaar via www.stichtingkorreltjezeezout.nl.

menu