Groepsterreur op het platteland

Met In Kropsdam is iedereen gelukkig toont Joren Molter hoe een dorpsgemeenschap een individu terroriseert. Een eindexamenfilm met het Groningse landschap als decor en de Groningse taal als instrument.

Hoe vaak zal het zijn voorgekomen dat een eindexamenfilm voor de Nederlandse Filmacademie in Amsterdam Gronings gesproken is en daarom Nederlands ondertiteld? En voor de zekerheid ook alvast Engels, want je weet nooit op welke festivals de film mag belanden? Joren Molter (22), afkomstig uit Borgercompagnie, studeerde af op In Kropsdam is iedereen gelukkig. Kropsdam, een fictieve plaats. ,,Een samentrekking van Kropswolde en Veendam, de twee plaatsen waartussen Borgercompagnie ligt.’’

Decor

Dus net zoals in zijn eerdere films koos hij het Groningse land als het decor voor zijn beeldtaal. Niet omdat zoiets als geboren plattelander zo gemakkelijk was, maar omdat het landschap en de mensen die er wonen goed passen bij de verhalen die hij te vertellen heeft. Zie De lullige levensloop van een saaie man, zie Dode duiven, zie Buitenlanders. Soms heeft de jeugd niet slechts de toekomst, ook al een verleden.

,,Ik wil de Groningers met ‘Krops-dam’ niet voor schut zetten hoor’’, haast Molter zich te zeggen. ,,Helemaal niet!” De film gaat over een man die mentaal wordt geslacht door zijn mededorpsbewoners. Zij zijn tegen de bouw van windmolens in hun omgeving. Hoofdpersonage Lammert waagt het op een voorlichtingsavond van GreenNow een stuk te eten van de windmolenvormige taart die daar lonkt. De dorpsbewoners zien hem daarom direct als een heuler die het leven zuur moet worden gemaakt.

,,Ik wil in de film laten zien wat een groep bij één persoon kan aanrichten, of een gemeenschap bij een groep. Daarvan zijn al flink wat voorbeelden geweest. Met vluchtelingen, en zoals in Deventer waar zich een pedofiel zou vestigen. Hem zouden ze de penis afhakken of ophangen. Mensen vergeten wat ze een ander aan doen, en gaan samen veel verder dan ze als individu zouden durven. Ver over hun eigen grenzen heen.’’ De regisseur heeft eerst een uitgebreide casting gedaan. ,,Lammert is een kwetsbare persoon. Toen ik Ruud Poiesz zag binnenkomen wist ik direct: dat is mijn Lammert.’’

Universeel verhaal

Molter wilde afrekenen met het oppervlakkige, pittoreske beeld dat de Randstad heeft van het platteland. ,,Hoe ze tegen Groningen aankijken. Hoewel dat niet per se Groningen had hoeven zijn. Dit is een universeel verhaal. Het is niet alleen huisje, weilandje en ondergaande zon op het platteland. Van afstand lijkt alles koek en ei, maar ook daar gebeuren rare dingen. Ik heb er voor gekozen om met de camera als een voyeur op afstand te blijven.’’ Dat die camera geen moment zwenkt, versterkt zijn intentie. Alsof je door één kader gluurt, door het gat van een weggehaalde baksteen.

De film draait deze week in Eye, Amsterdam, net als de overige eindexamenproducties. Dan volgt een besloten vertoning voor de vele medewerkers. Honderden. Honderden? ,,Er zat een protestactie in waarvoor we nogal wat mensen hadden opgetrommeld. Alleen heeft die uiteindelijk de film niet gehaald.’’ Een echte première laat nog wat op zich wachten. ,,Ik wil de film aanbieden aan de A-festivals in de wereld, zoals Toronto, San Sebastian en de Berlinale. Als die erachter komen dat jouw film al in het openbaar heeft gedraaid, kun je het vaak wel vergeten. Ze wilen exclusiviteit.’’ Vast staat dat VARA/BNN hem gaat uitzenden.

Toon reacties

Word wakker met het belangrijkste nieuws uit het Noorden met onze ochtend-nieuwsupdate.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven

Lees hier ons privacy statement.