Een voorbeeld van kunst in de openbare ruimte in Groningen: het uit 2019 stammende Mysteries van Helperzoom van Will Beckers.

Waarom cultuur in Groningen volgens de provincie en gemeente jaarlijks 22 miljoen euro waard is: 'Een stabiele basis in onzekere tijden'

Een voorbeeld van kunst in de openbare ruimte in Groningen: het uit 2019 stammende Mysteries van Helperzoom van Will Beckers. Foto: Archief/Knelis

De gemeente en provincie Groningen trekken straks samen jaarlijks 22 miljoen euro uit voor kunst en en cultuur. Dat moet cultuurinstellingen stabiliteit opleveren, zodat Groningers zich rijk blijven voelen.

Hoe het culturele leven in Groningen er na de coronacrisis uitziet, weet niemand. Maar als het aan wethouder Paul de Rook en gedeputeerde Mirjam Wulfse ligt, niet ingrijpend anders dan vóór de virusuitbraak: gevarieerd en toegankelijk voor velen.

Donderdag presenteerden de twee bestuurders hun cultuurnota’s. Die van Wulfse en dus van de provincie Groningen heet Wij zijn cultuur! , die van De Rook en de gemeente Kunst en cultuur voor iedereen . Voor alle verzamelde plannen, projecten en programmalijnen komt tot en met 2024 jaarlijks 22 miljoen euro beschikbaar.

Stabiliteit

Voor de meeste cultuurinstellingen betekent het dat zij kunnen blijven doen wat zij al deden. Het cultuurbeleid in Groningen is gericht op stabiliteit, vertelden De Rook en Wulfse gisteren tijdens een persconferentie in het oude conservatorium aan de Radesingel in Groningen, waar tijdelijk het gemeentehuis is gevestigd.

Stabiliteit is volgens De Rook wat de sector nodig heeft in een tijd waarin veel op de helling staat. ,,Als sprake is van een pas op de plaats, is dat een gedwongen pas op de plaats”, vulde Wulfse aan. ,,De onzekerheid doet een enorm beroep op de sector. Het is heel fijn dat wij dan een stevige basis kunnen bieden.”

Eerder had de gedeputeerde er tevreden op gewezen dat Groningers volgens de Atlas van Gemeenten nationaal het meest met cultuur in aanraking komen. ,,Groningen is zeer rijk aan cultuur. Dat heeft te maken met een bruisende binnenstad, een hoog niveau en een grote variatie. Dat willen wij, provincie en gemeente, graag zo houden.”

B-lijst

In aanloop naar de presentatie was veel onrust onder instellingen ontstaan door adviezen van Kunstraad Groningen. Zoals vaker had de sector de beschikbare budgetten overvraagd. Het dwong de Kunstraad een reeks subsidieaanvragen op een b-lijst te zetten: te honoreren indien alsnog geld wordt gevonden.

Dat laatste lijkt gedeeltelijk gelukt. Met als gevolg dat bijvoorbeeld het Haydn Jeugd Strijkorkest en het Peter de Grote Festival voort kunnen. Voor het Luthers Bach Ensemble, festival Soundsofmusic en het Kamerorkest van het Noorden komt echter geen structurele subsidie beschikbaar. Dit verlies wordt gecompenseerd met een nieuwe incidentele regeling die voor vernieuwingen in de klassieke muziek moet zorgen.

Beeldlijn gered

Ook stichting Beeldlijn, producent van documentaires, leefde tussen hoop en vrees. Door ingrijpen van de provincie komt nu alsnog geld beschikbaar, structureel, met ook zicht op incidenteel geld. Dit vanuit het idee dat Beeldlijn ‘de positieve ontwikkeling in de filmsector in het Noorden’ kan ondersteunen en gaat samenwerken met partijen in Friesland.

De constatering van de Kunstraad dat erfgoedinstellingen en kleine musea in Groningen in toenemende mate piepen en kraken, is niet zonder gevolg gebleven. Een aantal borgen en streekmusea ziet de subsidie verhoogd. Daarnaast wordt een onderzoek gestart naar de mogelijkheid van een dienstencentrum om vakkennis en menskracht makkelijker en goedkoper beschikbaar te maken. Het Museum aan de A wordt zelfs ruimer gesteund dan de Kunstraad adviseerde.

Cultuurpijlers

Vier jaar geleden werd de Groninger cultuursector verrijkt met de benoeming van cultuurpijlers, organisaties die het voortouw moeten nemen. Dat systeem wordt aangepast en uitgebreid. Zo is het de bedoeling dat het Groninger Museum zich als pijler richt op musea en erfgoed, terwijl het Centrum Beeldende Kunst (CBK) wordt aangewezen als nieuwe pijler voor beeldende kunst.

Datzelfde CBK krijgt van de gemeente meer mogelijkheden om kunst in de openbare ruimte te realiseren, zodat het bereik van kunst wordt vergroot. De Rook: ,,Die ruimte is van iedereen, daar komt iedereen, voor die kunst hoef je geen kaartje te kopen.”

Inkomens van kunstenaars

De komende periode gaat extra aandacht uit naar de slechte inkomenspositie van kunstenaars in Groningen. Wethouder De Rook: ,,De arbeidsmarkt staat overal onder druk, maar in de culturele sector was het al een groot probleem: veel werken voor te weinig geld. Als we daar niets aan doen holt de sector zich uit.”

De Rook kondigde stappen aan om instellingen kunstenaars conform cao te laten betalen, maar kon dat gisteren nog niet concreet maken. Hij zinspeelde op meer bewustwording en suggereerde de mogelijkheid van minder aanbod. ,,Dit probleem kunnen we niet in vier jaar oplossen. Daar hebben we de financiële ruimte niet voor, maar daar leggen we ons niet bij neer. Als overheden moeten we aan instellingen geen dingen vragen waar we vervolgens geen geld voor beschikbaar stellen.”

Financiering

Om de financiering van de aanpassingen mogelijk te maken, hebben gemeente en provincie onderling veel afgestemd en afgekaart. Een deel van het geld dat de Kunstraad als adviseur niet kon verdelen, is gevonden nadat het rijk afgelopen zomer een aantal Groninger instellingen direct besloot te subsidiëren. Met als gevolg dat de gemeente iets minder diep in de buidel hoeft te tasten.

Wat betreft de provincie kan de nieuwe cultuurperiode nu beginnen. De Provinciale Staten buigen zich niet meer over de nota van Wulfse. Wel volgt volgend jaar een eerste evaluatie. Voor De Rook is het nog niet helemaal gedaan. Zijn nota wordt op 18 november door de raad van Groningen besproken.

menu