Wat lees jij nu? The machine stops van E.M. Forster

The machine stops (1909) E.M. Forster Foto: DvhN

Henk Scholte uit Groningen las The machine stops van de Britse schrijver E.M. Forster uit 1909.

,,Ik werd geattendeerd op een album met die titel van de Britse spacerockgroep Hawkwind, dat is een band waar ik in de jaren zeventig graag naar luisterde”, vertelt hij. ,,Na beluistering wilde ik weten waar zij hun inspiratie vandaan haalden. Dat bleek dus E.M. Forster te zijn. Die naam kende ik van Room with a view , Howards end en A passage to India , boeken waar grote films van zijn gemaakt. The machine stops kende ik niet. Bij mijn weten is het niet eens in het Nederlands vertaald.”

Scholte bestelde via internet een Penquin-uitgave en wist eerst niet wat hij las. ,,Een science fiction-verhaal van meer dan honderd jaar oud, waarin mensen in een lockdown leven, in een gebouw dat op een reusachtige honingraat lijkt. Niemand mag naar buiten, alles komt tot hen via een druk op de knop: eten, kleding, bezigheden. Ze kunnen lessen volgen via een beeldscherm. Er is een muziekmachine, een soort Spotify. En een soort internet.”

Als je gevoelig bent voor somberheid

Ook frappant: een zoon wil zijn moeder bezoeken, maar dat is verboden. ,,De machine is zowel vriend als vijand. De machine dicteert de manier van denken. De handleiding van de machine is een soort bijbel. Mensen zitten gevangen in hun volledige afhankelijkheid van technologie, die ze niet kunnen beheersen. Er zijn enorm veel raakvlakken met deze tijd. Het verhaal van Forster loopt niet goed af. Als je gevoelig bent voor somberheid, weet ik niet of je het moet willen lezen”, zegt Scholte.

Mede daarom grijpt hij de gelegenheid aan om nog een ander boek onder de aandacht te brengen. ,, Einsame Weltreise van Alma M. Karlin uit 1929, over een vrouw die met haar typemachine een wereldreis maakt. Een vergeten schrijfster die nu weer in de belangstelling komt.”

Leeservaring delen? kunst@dvhn.nl

menu