Hond Tara vindt neanderthalersteen op Drentse akker: 'Ik denk dat ze de steen heeft aangezien voor een botje'

Op een akker bij Peest heeft een hond onlangs een door neanderthalers bewerkt stuk vuursteen gevonden.

Henk Paas (63) was niet zo blij, toen zijn Zwitserse witte herder Tara (1) met een stuk vuursteen in zijn bek naar hem toekwam. „Ik probeer haar dat juist af te leren”, zegt de amateur-archeoloog uit Assen. „Stenen zijn slecht voor haar tanden.”

Klingvormige afslag: snijwerktuig

Toen Tara de steen losliet, veegde Paas de modder eraf. Zoals hij altijd doet als hij zelf een steen opraapt. „Toen dacht ik: wat krijgen we nou. Het zal toch niet...” Hij bekeek de steen nog eens goed en ontdekte sporen van bewerking. Zijn hond had zojuist een neanderthalerartefact opgepikt.

„Het is een klingvormige afslag van 6,5 centimeter lang”, zegt Paas. Klingen werden door neanderthalers wel gebruikt als snijwerktuig. „Of deze ook echt gebruikt is als werktuig, weet ik niet”, zegt hij. „Het is een afslag die ontstaan is bij het bewerken van een kern.”

Tara's vondst: een klingvormige afslag. Foto: Henk Paas

Fanatiek neanderthalerjager

Paas is al jarenlang een fanatiek neanderthalerjager. Hij zoekt al twaalf jaar mee op de grote vindplaats bij Peest, waar inmiddels 553 middenpaleolithische artefacten zijn gevonden. Bij Zeijen ontdekte hij zelf een iets jongere neanderthalervindplaats. De verschillende concentraties daar hebben inmiddels 35 artefacten opgeleverd.

Nee, hij heeft zijn hond niet afgericht op het vinden van artefacten, zegt Paas. „Speurhonden volgen sporen op de geur van haren, huidschilfers en vetzuren. Ik denk niet dat Tara de lucht van een neanderthaler of neanderthaalse heeft opgepikt, 50.000 jaar na gebruik...”

‘Ik denk dat ze de steen heeft aangezien voor een botje’

Paas’ verklaring voor de vondst is een stuk simpeler en veel meer des honds: „Ik denk dat ze de steen heeft aangezien voor een botje. Hij heeft de vorm ervan en aan een kant zit wat wit patina. Tara vindt wel vaker hazenpootjes of konijnenschedeltjes op de akkers.”

De Zwitserse witte herder Tara. Foto: Henk Paas

De vondst is inmiddels officieel goedgekeurd door de Groningse archeoloog Marcel Niekus, die de zoektochten bij Peest leidt. „Bij mijn weten is dit het eerste neanderthalerartefact dat door een hond is gevonden”, zegt hij. „Dit is echt uniek!”

Vondst 120 van Peest B: workshop jachtgereedschap

Niekus heeft de vondst van Tara ingeboekt als de 120ste vondst van Peest B. De akker bij Peest, waar inmiddels 12 jaar wordt gezocht, bestaat uit twee grote concentraties. „Peest B bestaat voor ongeveer 70 procent uit afslagen en 30 procent uit kernen. Dat geeft aan dat we te maken hebben met een ‘workshop’, waar kernen zijn afgebouwd om afslagen te produceren, die als werktuig konden dienen. Er werd onder meer jachtgereedschap gemaakt.”

De grootste concentratie, Peest A, bevat relatief veel vuistbijlen en was waarschijnlijk in gebruik als jacht- en slachtkamp. Neanderthalers slachtten daar 50.000 jaar geleden mogelijk hun jachtbuit. „Inmiddels is er elders op de akker nog een derde vondstconcentratie vastgesteld”, zegt Niekus. „Tot dusver gaat het om 15 stukken, waaronder een halffabrikaat van een vuistbijl.”

Bot- en houtmateriaal neanderthalers

In het beekdal waarin de akker zich bevindt, zijn inmiddels ook grondboringen verricht. „Doel is de neanderthalerbewoning te reconstrueren”, zegt Niekus. „Daarnaast willen we weten of er mogelijk grondlagen aanwezig zijn met goede kansen voor organische conservering. Daarin zou bot- of houtmateriaal kunnen worden aangetroffen.” De resultaten van het geologische onderzoek worden later dit voorjaar bekend.

Van hond Tara worden in de toekomst geen nieuwe vondsten meer verwacht. „Ik denk dat dit iets eenmaligs was”, zegt Paas. Zelfs voor een niet-gespecialiseerd mensenoog zijn neanderthalerartefacten moeilijk te herkennen. „Daar kun je een hond onmogelijk op africhten. Bovendien is het slecht voor haar tanden!”

Toon reacties

Word wakker met het belangrijkste nieuws uit het Noorden met onze ochtend-nieuwsupdate.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven

Lees hier ons privacy statement.