IDFA-recensie 'Jij bent mijn vriend': Het blije uitmelken van Juf Kiet en haar schoolklas

Misschien krijg ik nu het verwijt dat ik niet van kinderen houd. Maar de ellenlange, tekstloze speelscènes in Jij bent mijn vriend zouden in elk willekeurig vakantiefilmpje tot de essentie worden teruggemonteerd. Lief en echt kan ook behoorlijk saai worden.

Geen idee of documentairemakers Petra en Peter Lataster al tijdens de productie van De Kinderen van Juf Kiet op het idee kwamen om uit al het geschoten materiaal nog een tweede film te knippen, die dan zou zijn toegesneden op het Macedonische jongetje Branche Jankanovski.

Kan ook zijn dat het enorme succes van de film over onderwijzeres Kiet Engels en haar multi-etnische klas in Hapert het echtpaar op het idee bracht met zo’n vervolg te komen.

Had niet gehoeven. Althans, geen tachtig minuten.

Paniek op de eerste schooldag

Vooropgesteld: er zit absoluut een verhaallijn in Jij bent mijn vriend . We volgen Branche - spreek uit: Bransjie - die in de eerste film al een van gevolgde klasgenootjes was, nu reeds vanaf zijn eerste schooldag, zelfs nog thuis, voordat hij voor het eerst de gang naar Canossa (school dus) maakt. Hij is zwaar in paniek bij het zwarte gat waar hij in kijkt. Branche spreekt dan nog geen woord Nederlands.

Welke hel staat hem straks te wachten? Zijn lieve vader maakt ‘t er eenmaal op school niet gemakkelijker op, met zijn oneindige troostpoging. Gelukkig is daar Juf Kiet.

Vriendschap

Want eenmaal binnen schiet het al snel op met Branche. En waar de eerste film aanvankelijk inzoemde op de ruzietjes die door modeljuf Kiet uitmuntend werden getackeld, draait het hier om het zoeken naar en onderhouden van kinderlijke vriendschap.

Branche sluit die met zijn Syrische klasgenootje Ayam, een druk baasje, bij wie hij eerst aandoenlijk moet smeken om aandacht. Als dat resultaat heeft, volgt het probleem dat vriendschap en geborgenheid in zo’n type klas vaak parten speelt: Ayam verhuist naar elders, wat Branche ‘alleen’ achter laat.

De makke

Misschien is dat wel het makke van deze film: het lijkt even dramatisch, met dat ene lege stoeltje, maar vervolgens pikt Branche de draad al snel weer op. Je ziet hoe hij zich pijlsnel ontwikkelt (overigens ook door sprongen in de tijd).

De overgang naar een volgende klas is geen enkel probleem, want ook daar heeft hij al snel weer een klik, nu met de alleraardigste Sem, een Nederlands jongetje.

Waar in De kinderen van Juf Kiet een grote rol was weggelegd voor de bindende kracht en de pedagogische en empathische kwaliteiten van de onderwijzeres - in die productie veel aan het woord en in beeld - mikken camera en microfoon nu vooral op de kinderen en hun geluiden. Weinig Kiet.

Natuurlijk, het kinderlijke geschater werkt soms aanstekelijk, en het is leuk om te zien hoe een nieuwkomertje als Branche zich gaandeweg glansrijk staande weet te houden, de taal inmiddels machtig. Dat gun je ieder kind.

Voor onderwijzers

Maar juist het ontbreken van hindernissen maakt Branche nou niet per se tot het meest geschikte personage om tachtig minuten lang zonder commentaar te volgen.

Ik weet het, documentaires zijn er niet slechts om narigheid aan te stippen. Deze film lijkt echter meer geschikt voor belangstellende onderwijzers en voor de privécollectie van de familie Jankanovski, dan voor een festivalpubliek. En natuurlijk voor ieder die zich zonder enig voorbehoud door kinderen laat ontroeren.

Te zien in Groninger Forum

Jij bent mijn vriend van Petra en Peter Lataster, 22/11 (19.00 uur. zaal 4, nagesprek met regisseur), 23/11 (15.15 uur, zaal 4), 24/11 (17.30 uur, zaal 3), 25/11 (11.00 uur, zaal 4).

menu