'Ik krijg nooit genoeg van Kapitein Haddocks tirades'

Nog maar net 7 jaar oud kon Har Brok al niet wachten tot de Katholieke Illustratie, het inmiddels ter ziele gegane familieblad, bij hem thuis op de deurmat viel.

Niet voor het binnen- en buitenlandse nieuws, wél voor Kuifje. ,,In de Katholieke Illustratie stond helaas maar één pagina per keer, dus ik moest wel meer dan een jaar wachten om een album van 62 pagina’s uit te lezen.”

Inmiddels is Brok 75 jaar, maar zijn liefde voor Kuifje ging nooit over. ,,Laatst heb ik De zwarte rotsen voor de zoveelste keer herlezen en, geloof het of niet: ik ontdek nog steeds nieuwe dingen.”

Eén enkele streep

Har Brok: ,,Dat de stijl van tekenaar Hergé uniek is, zullen weinigen ontkennen. Het heeft zelfs een naam: ‘de klare lijn’. Hergé liet alle frommeltjes en tierelantijntjes achterwege die in andere strips normaal waren. Hij reduceerde alles tot de essentie. Dat een figuurtje hardloopt, zie je bijvoorbeeld alleen nog aan één enkele streep. Juist omdat zijn tekeningen zo simpel zijn, zo rustig, gestileerd zelfs, hebben ze eeuwigheidswaarde.”

,,Hoewel Hergé’s werk de tand des tijds glansrijk doorstaan heeft, zeggen zijn albums ook iets over onze geschiedenis. Hergé haakte graag aan bij ontwikkelingen die in het buitenland speelden. In Kuifje in de Sovjet-Unie bijvoorbeeld. Zelf vind ik De juwelen van Bianca Castafiore, het album dat zich in België afspeelt, trouwens het leukst. Vanwege de herkenbare gebouwen.”

Tirades

,,Natuurlijk is Kuifje als hoofdpersoon belangrijk, maar eerlijk: als karakter is hij zo boeiend niet. Vrij eentonig. Braaf ook. Hij moet het vooral hebben van al die andere grappige personages die in ons collectieve geheugen gegrift staan. Professor Zonnebloem, Jansen en Janssen, Bianca Castafiore. Die geven Kuifje kleur. Mijn lievelingspersonage: Kapitein Haddock. Ik krijg nooit genoeg van zijn tirades en stemmingswisselingen: het ene moment in de gloria, het andere ziedend.”

,,Waarmee ik trouwens meteen op een van de andere markante dingen kom: het taalgebruik. Zo’n Haddock! Die heeft me toch een creatieve manier van schelden, je zou het bijna kunst noemen. Iedere keer verzint-ie weer een andere belediging. ‘Wegpiraat!’ ‘Woesteling!’ ‘Doodrijder!’ En hij heeft natuurlijk de gevleugelde woorden ‘duizend bommen en granaten’ aan onze taal toegevoegd.”

Twee versies

,,Wat ik ook mooi vind is dat Hergé zich niet afzonderde maar nauw met andere talenten samenwerkte: tekenaars als Bob de Moor en Jacques Martin. Echte kenners kunnen zelfs zien wat De Moor tekende en wat Hergé.”

Ook bijzonder: dat sommige Kuifjes in twee versies bestaan. De zwart-witalbums van vóór de Tweede Wereldoorlog werden later namelijk nogmaals uitgebracht, maar dan in kleur. Albums als Kuifje in Afrika, De sigaren van de farao, De krab met de gulden scharen. Hergé, perfectionist als-ie was, bracht in zo’n nieuwe uitgave overigens altijd wel wat verbeteringen aan.”

Citroën

,,Anders dan andere kunstenaars had Hergé een uitstekend zakelijk instinct. Hij bracht al vroeg allerlei Kuifje-merchandise uit. Beeldjes, sleutelhangers, kalenders. En hij werkte graag samen met bedrijven. Een van de prachtstukken uit mijn eigen collectie is de Kuifje-poster voor automerk Citroën.”

,,Er is geen strip waarover zoveel naslagwerken bestaan. Echt, de wereld is vergeven van ‘Kuifologen’, mannelijke auteurs die als jongetje al verslingerd aan de albums raakten. In mijn kast staan wel honderd naslagwerken, sommige heel specialistisch. Boeken die bijvoorbeeld precies uitleggen waar Hergé veranderingen aanbracht als hij albums hertekende.”

,,Hergé overkomt wat alleen de beste kunstenaars gebeurt. Hij is in 1983 overleden en toch is hij er nog. Zo’n striptekenaar als Joost Swarte – zelf inmiddels ook een grote naam – laat zich nog steeds door Hergé inspireren.”

Toon reacties

Word wakker met het belangrijkste nieuws uit het Noorden met onze ochtend-nieuwsupdate.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven

Lees hier ons privacy statement.