Regisseur Jack Nieborg wilde een theaterfeuilleton in Groningen dat langer dan een jaar meeging. De comedy Uut de Hoogte in het Der Aa-theater werd een daverend succes, met duizen- den bezoekers.Vanaf eind januari wordt daar het vervolg gespeeld. Door een nieuwe cast, in andere gezinnen, maar met behoud van oude bekenden. Ja, ook de tierende Buurman Bolhuis.

De jenever komt pas na het gesprek op tafel. Eerst moeten schrijvers Jan Veldman en Frank den Hollander op de plek van onze afspraak, café Wolthoorn & Co in Groningen, bij alle voorpret nog broodjenuchter vertellen over Uut de Hoogte . Ze zijn volop bezig met seizoen 2. En comedy is een serieuze zaak. Jack Nieborg, bedenker en regisseur van het theaterfeuilleton, houdt het sowieso bij bronwater. Hij werkt aan vier producties tegelijk. Hij kan dat. ,,Pas als Buurman Bolhuis uit Uut de Hoogte opduikt in het Shakespearetheater in Diever, heb ik iets fout gedaan.’’

Meer voorstellingen

De opdracht van nu luidt: evenaar het succes van het eerste seizoen . Toen kwamen ruim zesduizend mensen naar het De Aa-Theater in de stad, verdeeld over meer dan honderd voorstellingen, in zes afleveringen. Ze schaterden om de belevenissen van een kakkineus Harens gezin en de volkse Lutjes uit de Groningse buurt De Hoogte. Nu staan bij voorbaat al nog meer voorstellingen op de agenda. Tweehonderd passepartouts voor alle zes afleveringen zijn tot dusverre afgezet. De première is op 26 januari.

Waar het de vorige keer aan één stuk doorging - twee weken spelen, twee weken repeteren, twee weken spelen, enzovoort - zijn er nu drie afleveringen voor de zomer, en drie erna. Nieborg: ,,Er zit meer lucht tussen, voor de makers, de spelers en het publiek.’’ Den Hollander grijnzend: ,,Vorige keer waren Jan en ik steeds te laat met inleveren van nieuwe afleveringen. Dat zal nu totáál niet het geval zijn.’’ Veldman: ,,Zo’n snelkookpan heeft ook wel wat. Misschien ga je er wel efficiënt door werken. Maar die druk heeft nadelen. Waar haal ik het vandaan? Had ik maar meer tijd!’’

Nieuwe cast

Voor het publiek maakt die langere tussentijd weinig uit, denken ze. Nieborg: ,,Dat kan zich nu langer verheugen op een nieuwe aflevering.’’ Veldman: ,,Ik denk dat het eerder moeten wennen aan de nieuwe cast, het andere verhaal, met nieuwe gezinnen.’’ Nieborg: ,,We hadden samen vrij snel door dat die er moesten komen. Den Hollander: ,,Anders krijg je wéér zes van die afleveringen in datzelfde decor.’’ Veldman: ,,Het is net als ‘t maken van een tweede elpee. Je wilt iets anders, en toch niet kwijtraken wat je hebt.’’

Nu is er een gezin uit het fictieve dorp Foxmeer in de Blauwestad, met daar tegenover een nieuw gezin uit De Hoogte. Den Hollander: ,,In De Hoogte gaan we vergeleken met de eerste reeks een deurtje verder, zoals Groningers zeggen.’’ De personages van toen blijven bestaan. Nieborg: ,,Alleen is de vraag of en hoevaak ze terugkomen. We kunnen ze sowieso gebruiken in de filmpjes.’’ Veldman: ,,Ik vind het mooi dat het op deze manier een groeiende gemeenschap wordt.’’

Slimme truc, want nu kan de door Johan Pattje gespeelde Buurman Bolhuis uit De Hoogte, die vloekend en tierend het publiek om zijn vinger wond, opnieuw op elk gewenst moment opdraven. En dat zullen er veel zijn. Den Hollander: ,,Tja, waar woont die man... Misschien wel vijf huizen verderop. En is hij voor iedereen ‘buurman’.’’

Sfeer

Nieborg: ,,Ik vond het opvallend hoeveel het publiek al snel met de personages had. Meteen bij hun opkomen was al reactie.’’ Veldman: ,,De warmte was snel neergezet. Die voelde je al in aflevering 1. Gek genoeg weken we in aflevering 2 af. Het werd buitenissig. Dat Harense jongetje werd opeens heel rijk dankzij internetactiviteiten. Best een goed verhaal, maar buiten de sfeer. Dat hebben we later rechtgezet. De gekkigheid moet vooral in de regie zitten. In de uitbeelding. Jack is daar ijzersterk in. De personages moeten zichzelf blijven. Daar zijn de mensen dol op.’’

Nieborg: ,,Ik stel me zo voor dat er eerst een rouwproces is, omdat het publiek de oude personages mist is, maar dat de bezoekers uiteindelijk juichend de zaal verlaten dankzij de nieuwe.’’ Veldman: ,,En als een bepaald type al snel midden in de roos blijkt te zijn, ga je daar in de volgende afleveringen automatisch meer voor schrijven. Misschien niet eens bewust.’’

Rijk tegenover arm

Wat blijft is rijk tegenover arm. Nieborg: ,,Niet de verschillen tussen die twee, maar juist de verschillend uitgevoerde overeenkomsten. Veldman: ,,We hebben bij elke aflevering een thema, en hoe ze daarmee omgaan. De verschillen kunnen miniem zijn.’’ Den Hollander: ,,Neem de verkiezingen. Hoe zit het aan beide kanten met de neiging om niet te gaan stemmen? Wat ons leuk leek bij de keuze voor de Blauwestad was om de hoofdpersoon een rol te geven in de gemeentepolitiek. En we kunnen fijn allerlei provinciale onderwerpen aansnijden. Zoals de aardbevingen.’’

Schrijven de twee samen? Veldman lacht. ,,We hebben een gewéldige ontdekking gedaan. We kunnen op afstand samen in hetzelfde document schrijven.’’ Den Hollander: ,,In de ‘cloud’. Dan zie ik dat Veldman heeft ingelogd en denk: nee, in godsnaam,niet díe grap!’’

Zo is er in de aanloop al veel lol. Den Hollander: ,,Jan en ik hebben eerst in een huisje in Lauwersmeer gezeten, de grote lijnen uitzettend. Dan kets je later via de telefoon nog wat heen en weer en kom je weer fysiek samen om scherp te stellen. Zo van: ‘Wacht, dat heeft die daar óók al gezegd’. Veldman: eerst de lijnen, dan een puntsgeswijze synopsis.’’

Nieborg voegt vaak wat toe. Vooral visueel. Veldman: ,,Voor de eerste reeks zaten we om tafel en zei Jack op zeker moment: ‘Er is wat met dat script. Er mist iets... Wat nou als we Bolhuis verliefd laten worden op een paard.’’ Den Hollander: ,,Toen hebben we Bolhuis met z’n zatte harses op de Zuidlaardermarkt een paard laten kopen, waarop hij vervolgens verliefd werd.’’

Dat paard legde later jammerlijk het loodje, de treurende ‘weduwnaar’ achterlatend. Nieborg: ,,Het was wel gekkigheid, maar het ging over liefde, over afscheid. Van drama-elementen kun je heel goed comedy maken.’’ Veldman: ,,Ja, hoe sneuer, des te grappiger het kan worden.’’ Den Hollander: ,,Trouwens, op de laatste Zuidlaardermarkt hebben vier bezopen studenten écht een paard gekocht. En dan de volgende dag geen idee hebben wat ze ermee moesten.’’

Kreuner

Zoals in de eerste serie een aangewaaide eskimo in de voorstelling zat die gedurende zes afleveringen alleen het woordje ‘ja’ als tekst had, duikt nu een personage op dat niet meer kan dan alleen kreunen. Veldman: ,,Mantelzorg! Ook zo’n mooi thema! Dus heeft een van de personages in Foxmeer zijn oude vader in huis.’’ Nieborg: ,,We hebben voor die kreuner iemand gevonden die niet alleen goed kan acteren, maar die ook niet te zwaar is - hij moet getild kunnen worden.’’

Is de regisseur blij met de nieuwe cast? ,,Ja! Er zitten mensen bij om wie ik vreselijk moet lachen.’’ Grijnzend: ,,Onbedoeld! We beginnen met De Hoogte en Foxmeer apart van elkaar te laten repeteren. Dan krijg je de verschillen duidelijker. Breng je ze meteen samen, dan gaan ze toch dingen van elkaar overnemen.’’ Veldman: ,,De sfeer verschilt volkomen. De Hoogte is meer volkskomedie, terwijl Foxmeer Neil Simon-achtig is. Wat ik mooi vind aan De Hoogte-kant is dat ze altijd ergens iets van vinden, van de transgender-ontwikkeling van Bolhuis bijvoorbeeld, die steeds in een jurk loopt, maar daar dan niet naar leven. Hooguit vragen ze waar hij zijn lippenstift koopt.’’

En zo kan het vertellen nog uren doorgaan. Op naar 24 januari, de eerste try-out, en dan twee dagen later de première. Met, zoals eerder, het publiek op krukjes tussen rechts een decor voor Foxmeer, links voor De Hoogte en recht vooruit een filmscherm. Nieborg: ,,En dan hebben nu nog een vierde kijkrichting. Die tilt de voorstelling letterlijk naar een hoger plan.’’

Maar hoe, dat mag nog een verrassing blijven.

Uut de Hoogte, vanaf 24/1 tot 23/12 in het Der Aa-Theater in Groningen. Voor informatie en kaartverkoop voor alle afleveringen en voorstellingen, zie www.uutdehoogte.nl .

 

Je kunt deze onderwerpen volgen
Cultuur