Bulb (2020), Matthias Weischer.

In Drents Museum kijken naar de afwezigheid in 'Bühne' van Duitse schilder Matthias Weischer

Bulb (2020), Matthias Weischer.

Opnieuw heeft het Drents Museum een Duitse kunstschilder te gast. Een jaar na David Schnell mogen we nu naar Bühne van Matthias Weischer kijken.

Museumbezoek kan overweldigend en uitputtend zijn. Vanwege de vele indrukken die worden opgedaan, maar ook vanwege de vele meters die moeten worden afgelegd, zaal in, zaal uit. Het Drents Museum lijkt zich daarvan bewust en heeft in de recent vernieuwde oudbouw, op behoorlijke afstand van de Henk Helmantel-expositie in de sinds 2012 vertrouwde nieuwbouw, een verrassend rustpunt gecreëerd: een huiskamer.

De kamer – een vloer met tapijt en dressoir, drie wanden en een plafond waarop schoorstenen staan – fungeert als knusse halte in een tentoonstelling met schilderijen van Matthias Weischer. Wie vanuit de voormalige abdijkerk de trap neemt naar de bovengelegen zaal kan in de ruimte plaatsnemen en vanuit leunstoeltjes bekijken hoe andere bezoekers reageren op het werk van de Duitse kunstenaar. Of zelf bekeken worden.

Een tegenstelling tussen kunst en natuur

Bühne heet de expositie van Weischer, oftewel theaterpodium. Op een gelijknamig schilderij zien we een reeks vlakken en kolommen in een omgeving die aan een bos doet denken. Het zorgt voor verschillende contrasten. De eerste is schilderkunstig: abstractie versus figuratie. De tweede is die tussen de bühne en de bomen. Het is een tegenstelling tussen kunst en natuur, tussen wat wij er van willen maken en wat ook zonder ons zal bestaan.

loading

Wat opvalt in het schilderij, is de afwezigheid van spelers. Bühne wekt de indruk dat een toneelploeg een decor in het bos heeft achtergelaten. Wie iets langer kijkt ziet aan de onderzijde van het schilderij een aantal elementen rondslingeren – gekleurde balken, latten, iets wat op een dekbed of slaapzak lijkt. De elementen suggereren dat het decor als zwerfvuil is gedropt.

Waar kijken we naar? Waar gaat dit over? Wat wordt hier verteld?

Die vragen zijn in het geval van Weischer niet eenvoudig te beantwoorden. Bühne toont verspreid over twee verdiepingen in het museum schilderijen in verschillende formaten, zoveel is zeker. We zien op canvasdoek kamers, interieurs en decors, ook dat. We zien muren, wanden, hoeken en vloeren die dik in de verf zitten, soms zo dik dat de verf over de rand krult. We zien een serie kleine schilderijen die identiek lijken en uitnodigen op zoek te gaan naar wat is verdwenen.

Het script en de regie is aan u

We zien nauwelijks mensen. Er is geen verhaal, er zijn hooguit wat aanwijzingen: het script en de regie is aan u, bekijk het maar.

Wat misschien een beetje houvast geeft, is de wetenschap dat Weischer in Assen wordt gepresenteerd als een kunstenaar uit Leipzig. Het Drents Museum kijkt al vele jaren met grote belangstelling naar wat in die Oost-Duitse stad aan schilderijen wordt gemaakt. In 2009 leidde het tot de tentoonstelling Realisme uit Leipzig. Drie generaties Leipziger Schule .

loading

Sinds 2014 is vrijwel ieder jaar een kunstenaar uit Leipzig te gast in Drenthe: Aris Kalaizis, Laura Eckert, Rosa Loy en vorig jaar David Schnell. Wat zij met elkaar gemeen hebben is hun opleiding aan de Hochschule für Grafiek und Buchkunst en bovenal een belangstelling voor de figuratieve schilderkunst, niet toevallig een specialisatie van het Drents Museum.

Hochschule in Leipzig vijver vol spannende schilders

Je zou kunnen zeggen dat de Hochschule in Leipzig voor het Drents Museum een vijver vol spannende schilders is, zoals Academie Minerva in Groningen ooit zo’n vijver was. Het is dan ook prikkelend dat Weischer (1973) op hetzelfde moment in Assen exposeert als Henk Helmantel (1945). Laatstgenoemde volgde ooit zijn opleiding aan Minerva en maakte daarna naam met stillevens en, jawel, interieurs.

loading

Wie Bühne bezoekt doet er verstandig aan ook Henk Helmantel. Meesterschilder te bezoeken. Dit vanwege de overeenkomsten en de verschillen: de voorliefde van beide kunstenaars voor architectuur en verstilling, het spelen met vlakken en licht, het losse en grove schilderen van de een, versus het fijne en beheerste van de andere, de voorkeur van Weischer voor retrokleuren en decoratief behang, de belangstelling van Helmantel voor eeuwenoude sferen en antieke objecten.

Alsof er iets is voorgevallen of staat te gebeuren

In een publicatie bij Bühne stelt museumdirecteur Harry Tupan dat kijken naar het werk van Matthias Weischer voelt als ‘het kijken naar een foto waarin de mensen zijn weggelopen, maar de herinnering nog rondwaart’. Dat is mooi gezegd en herkenbaar bovendien. De schilderijen van Weischer bevatten inderdaad een spanning alsof er iets is voorgevallen of staat te gebeuren.

loading

Wat precies, mag de kijker zelf uitmaken. In die zin zijn de schilderijen uit Leipzig als spiegels: je ziet wat je vreest, of waar je op hoopt. Het museum heeft er dan ook verstandig aan gedaan om het schilderij Bulb aan te kopen: een huiskamer met een schemerlamp, oranje behang en een lege tekstballon. Over de kunst van Matthias Weischer is het laatste woord nog niet gezegd. Maar nu eerst: kijken.

#

Bühne van Matthias Weischer is tot en met 28 maart te zien in het Drents Museum in Assen.

menu