Aytaç Dogan, Hüsnü Senlendirici en Ismail Tunçbilek (vlnr) van het Taksim Trio: ,,We nemen alles als bagage mee.” FOTO PAUL BERGEN

Magneet voor culturen en tradities

Aytaç Dogan, Hüsnü Senlendirici en Ismail Tunçbilek (vlnr) van het Taksim Trio: ,,We nemen alles als bagage mee.” FOTO PAUL BERGEN

Het Taksim Trio is virtuoos en spiritueel, en representeert het Istanbul van vandaag. Woensdag treedt het gezelschap op in De Oosterpoort in Groningen.

In traditionele Turkse orkesten zag je deze drie instrumenten wel samen, maar voordat wij Taksim begonnen nooit in een triobezetting'', zegt klarinettist Hüsnü Senlendirici. En Ismail Tunçbilek – de man van de baglama, of ‘langhalsluit' – vult aan: ,,De klarinet komt van de Balkan. De baglama stamt uit Anatolië. En de kanun heeft z'n wortels nog meer oostwaarts. Wij brengen die tradities bij elkaar.''

Maar dat doen ze wel op een verbluffende wijze. Het drietal – Aytaç Dogan, bespeler van de Kanun oftewel ‘citer' of ‘hakkebord', is de derde man – werkt weliswaar vanuit traditionele en klassieke Turkse volksmelodieën, maar gaat daar ook onmiddellijk mee aan de haal. Ze improviseren er op los, laten jazzinvloeden binnensijpelen en maken subtiel gebruik van elektrische versterking en effectapparatuur waardoor de muziek ook regelmatig een popgevoel krijgt. Want hoe delicaat ook bij vlagen, op andere momenten wordt een groove niet uit de weg gegaan.

Kleurrijk land

,,Turkije is nu eenmaal een kleurrijk land en ieder van ons heeft ook al tal van andere genres gespeeld,'' zegt de klarinettist. ,,Dus dat nemen we allemaal als bagage mee.'' Tunçbilek:,,Maar we pretenderen niet dat we jazz spelen. Dat is beslist onze ambitie niet. Al hebben we alle drie wel degelijk veel naar jazz geluisterd en zal dat ongetwijfeld ook impact hebben op onze muziek.''

Bovenstaande regels zijn een geredigeerde weergave van de woorden van beider muzikanten. In werkelijkheid beginnen Senlendirici en Tunçbilek bij vrijwel iedere vraag onderling te bekvechten, terwijl Dogan soms schaterlachend toekijkt en de verslaggever schouderklopjes geeft. De tolk tracht met de moed der wanhoop enige orde in de antwoorden te scheppen.

Maar zo chaotisch als het interview verloopt, zo geconcentreerd zijn de drie mannen op het podium van het uitverkochte Utrechtse Rasa-theater. Je kunt de melange van muzikale invloeden nog zo mooi proberen te beschrijven, het blijven toch steriele letters op papier. De virtuositeit in combinatie met de bijna magische spiritualiteit van de muziek laat zich amper in woorden vangen. Misschien in poëzie. Het trio was de sensatie van de Womex wereldmuziekbeurs 2007 in Sevilla en het titelloze debuutalbum van de groep uit datzelfde jaar bleek de onbetwiste favoriet onder liefhebbers van grenzeloze muziek.

Staat van dienst

Ismail Tunçbilek en Aytaç Dogan groeiden beiden op in de stad Bursa en kregen de liefde voor Turkse muziek ook allebei al van kind af aan van hun vaders mee. Later, toen beiden al professioneel met muziek bezig waren en in Istanbul woonden, leerden ze klarinettist Hüsnü Senlendirici kennen, een zigeuner- of Romamuzikant en binnen het drietal degene met de grootste staat van dienst. Hüsnü speelde onder meer bij de Turkse jazzgrootheid Okay Temiz , bij de groep van de Canadees-Turkse dance-derwish Mercan Dede en zelfs met de Duitse ‘wereld-Krautrockgroep' Embryo .

Maar hoewel Senlendirici de ‘ster' van het trio is, lijkt baglama-speler Tunçbilek de ‘architect'. En niet lang na de doorbraak in 2008 leidde dat tot flinke ruzies en zelfs het uiteenvallen van de groep. In 2012 kwamen ze echter weer bij elkaar en maakte een tweede cd. ,,Ach, het is zoals met seks in relaties'', zegt Ismail relativerend. ,,Als je een tijdje uit elkaar bent geweest vrij je weer des te lekkerder samen.''

Taksimplein

Het Trio vernoemde zich naar het Taksimplein, het bruisende hart van het moderne Istanbul aan de rand van de uitgaanswijk. Maar ook het plein waar vrijwel iedere week wel politieke betoging plaatsvindt, waar de jaarlijkse Istanbul Pride – de Turkse variant van de Gay Pride – wordt gehouden en het was in juni 2013 het centrum van de massale, met geweld neergeslagen protesten tegen de Turkse regering. Hüsnü Senlendirici knikt. ,,Taksim is een magneet voor alle denkbare culturen en religies. Wij hebben er alle drie ook in de buurt gewoond. Het representeert het Turkije van vandaag, in ieder opzicht. Alle gezindten en alle kleuren. De vreugde en de kwaadheid.''

menu