Het Groninger Museum is er klaar voor, met de verlengde Mendini-tentoonstelling.

Musea, zalen, bibliotheken: een zoektocht naar wat in de toekomst nog kan

Het Groninger Museum is er klaar voor, met de verlengde Mendini-tentoonstelling. Foto: Groninger Museum

De bibliotheken en de musea leggen routes aan voor hun publiek, voor als ze straks eerst weer beperkt open mogen. Theaters kunnen niks met maximaal dertig mensen binnen per 1 juni, inclusief personeel. Festivals kunnen sowieso voor onbepaalde tijd niets.

Die zijn immers door het kabinet gebonden zijn aan de beschikbaarheid van een vaccin.

In Assen zit directeur Hanneke Bruggeman van De Nieuwe Kolk met gemengde gevoelens en vol vragen. Haar bibliotheek mag komende week al open. ,,Met veel desinfectiemateriaal, met looproutes. We leggen zebrapaden aan en stoplichtjes. Je moet er wat leuks van maken toch?” Er komen 25 mandjes voor boekleningen. ,,Als ze op zijn moet de volgende klant wachten.”

Zonder horeca? Zonder toiletten?

Voor de bioscoopfunctie wil ze nog nagaan hoe de regels nou precies zijn. Want zijn dertig mensen in een grote zaal er niet veel minder dan dertig in een kleine? ,,En doen we de horeca open? De toiletten? Misschien moet het wel zonder.” Dat de bibliotheek alweer open mag, kwam voor haar uit de lucht vallen. ,,We zijn hier net begonnen met het herstellen van de vloer. Noodgedwongen gaan we daarom eerst alleen ‘s middags open.”

Directeur Andreas Blühm van het Groninger Museum is, met nog drie weken dichte deuren voor de boeg, al klaar voor het nog beperkte publiek. ,,Er komt eenrichtingsverkeer. Dat begint na de hoofdingang. Rechts aanhouden. Ticketverkoop loopt via online, maar we plaatsen waarschijnlijk een iPad waarop je ter plekke nog een kaartje kunt kopen. Eenmaal de ronde trap af gebruiken we het auditorium als garderobe, omdat je daar rechts in kunt en links uit. Zonder personeel, met kluisjes.”

Mendini-tentoonstelling wordt verlengd

Na links (vaste collectie) of rechts (de Mendini-tentoonstelling) ondervindt het publiek weinig problemen, zegt Blühm. ,,Er zijn twee doorgangen waar mensen even op elkaar moeten wachten.” Er mogen per uur dertig mensen naar binnen. ,,Het is maar de vraag of ze direct massaal willen komen. Ik heb contact met musea in Duitsland: mensen zijn voorzichtig, het gaat geleidelijk. Maar hoe het straks echt gaat is afwachten. Alles wat ik nu zeg kan morgen weer anders zijn.”

De tentoonstelling Mondo Mendini had oorspronkelijk 5 mei als einddatum, maar is voor onbepaalde tijd verlengd. Blühm: ,,Transport naar Noord-Italië ligt sowieso ingewikkeld. En er is geen betere opslag voor al die items dan de expositie bij ons.” De duur van de verlenging is mede afhankelijk van de wensen van de collectie-eigenaren.

Poppen op de plek van publiek

Honderd mensen in het theater per 1 juli, inclusief personeel, daarover mag de sector zich het hoofd breken, dertig bezoekers per 1 juni is ondoenlijk, dat staat wel vast. Daar gaat niks voor open. Ook bij een mogelijke versoepeling na 1 september, met inachtneming van de minimaal anderhalve meter onderlinge afstand, is het nog geen vrolijke zaak.

,,Mijn eerste grote ding in september zou Ruth Jacott zijn. Voor maximaal 160 mensen”, zegt directeur Machteld van der Werf van het Atlas Theater in Emmen. Letterlijk onbetaalbaar. ,,Ik vrees dat er veel financiële creativiteit van de sector wordt verlangd. Als ik naar mijn programmering kijk voor het komende najaar, kan ik 70 tot 80 procent schrappen.”

Is voor de sfeer het vullen van de anders lege stoelen in de zaal met opblaaspoppen een idee? ,,Haha, weet je dat we serieus naar zoiets hebben gekeken? Vanmiddag ga ik naar het theater om te onderzoeken wat mogelijk is om het leuk te maken. We moeten creatief blijven!”

Geen economisch maar een maatschappelijk model

Directeur Nynke Stellingsma van SPOT Groningen: ,,Dat getal van dertig viel mij rauw op het dak. Ik beschouw dit hele proces als een oefening in hoe we stapsgewijs naar een openstelling kunnen toegroeien, hoe we kennis en ervaring opdoen met bijvoorbeeld routing. We moeten elkaar, de zalen, de artiesten, het publiek, straks weer iets te bieden hebben.”

Daarbij moeten we af van het idee dat het om rentabiliteit draait, zegt Stellingsma. ,,Die anderhalve meter gaat in economisch opzicht nergens over. We moeten het dus niet meer hebben over een economisch, maar over een maatschappelijk model. Wij voelen, als theater en als muziekzaal, de plicht te zoeken naar een manier om artiesten nog iets van werk kunnen bieden En het publiek hun voorstelling of optreden.”

Over die ‘oefening’: Stellingsma zit in een werkgroep van theaterdirecteuren die protocollen voor de podia opstelt. ,,Dan heb je het inderdaad over looproutes, toiletgebruik en enzovoort.” Lastig, want de ene zaal is de andere niet, zeker niet qua omvang. ,,Toch zijn we al vrij ver met het opstellen van één verhaal. Overigens wordt nu opnieuw bekeken of wat er straks op toneel of podium staat wordt meegerekend bij het maximum aantal toegelaten mensen.”

Een deltaplan vereist

Noorderzon-directeur Femke Eerland zit nog midden in de ingewikkelde afronding van de editie 2020 die vanzelfsprekend is geschrapt. ,,Tegelijkertijd kunnen we ook niet verder zonder vooruit te kijken. Maar wat starten we op? Geen idee hoe het gaat lopen. In juni moet de Raad voor Cultuur komen met zijn subsidieadviezen, op basis van de eerder door alle instellingen ingediende plannen. Die adviezen heeft geen enkele zin zonder een deltaplan. Alles is totaal over de kop gegaan nadat iedereen zijn plannen heeft ingediend.”

menu