Het Drentse Boek was met Baukje Bloemert, Bert Rossing en Renate Snoeijing (baos Huus van de Taol) dondermiddag op sterkte uitgerukt naar de Groningse Coendersborg in Nuis. Daar werd door de Drentse uitgever het boek van een Groninger schrijver gepresenteerd: De weg Dreumen van Tonko Ufkes.

Ufkes publiceerde in 2014 al eens een verhalenbundel bij Het Drentse Boek: n Tuut op beide schelpen . ,,Want waar houdt het ene taalgebied op en begint het ander?’’, aldus redacteur Bloemert.

In het Westerkwartiers kan ik alles zeggen wat ik wil

Die scheidslijn ligt zeker niet bij Tonko Ufkes. Geboren in 1958 in Gorredijk, opgegroeid in Zevenhuizen (Westerkwartier), met vriendjes in Roden.

Schrijven in de streektaal is voor hem een vanzelfsprekendheid. ,,Het Westerkwartiers is mijn eerste taal. In het Mandarijn of Spaans zou ik een groter lezerspotentieel hebben, maar alleen in het Westerkwartiers kan ik alles zeggen wat ik wil.’’

Sobere taal over gewone mensen

Toen Ufkes in 2008 een verhaal naar het Drentse literair tijdschrift Roet stuurde, kreeg hij de vraag wat voor taal dat wel niet was, waarin hij schreef. ,,Het Westerkwartiers verenigt het beste van Groningen, dat vaak wat direct is, met het voorzichtige Drents.’’

De weg dreumen bestaat uit 40 verhalen. ‘In sobere taal wordt verteld over gewone mensen’, schrijft de uitgever op de achterflap. Het ene verhaal wat langer dan het ander. Ufkes’ opmerking dat de kracht in het langere werk zit, leidt tot de vraag waar zijn roman blijft. ,,Ik denk niet dat ik dat kan. Ik heb er het onderwerp niet voor en wil daar ook niet de tijd voor vrijmaken. Er moet ook worden geleefd.’’

Freudenthalpreis voor beste Nedersaksische verhaal

Tonko Ufkes publiceerde de voorbije jaren bij verschillende uitgevers zes dichtbundels en vijf verhalenbundels. ,,Een gedicht is een foto: een beeld, een sfeer, een verhaal is een korte of langere film.’’

In 2019 werd hem de Duitse Freudenthalpreis toegekend voor het beste Nedersaksische verhaal. ,,Ik denk er niet elke dag aan, maar wel elke tweede dag. Het is voor mij een bevestiging van mijn kunnen. Dat ik bij alles wat ik doe, denk: ik ben ook schrijver.’’

Vaak vrouwen die het initiatief nemen

Der Trauerschnäpper (De bonte vliegenvanger), waarmee Ufkes de prijs won is door de aanwezige erotiek een voor Duitse begrippen gewaagd verhaal.

Veel van zijn verhalen hebben een erotische lading: ,,Ik houd niet van geweld, achtervolgingen of andere spannende dingen. Wat ík spannend vind zijn ontmoetingen, het kan goed gaan of niet. En daarin zit voor mij het verhaal. Mijn erotiek gaat niet over het mannelijk lustgevoel, dat is voorspelbaar. Het zijn vaak vrouwen die bij mij het initiatief nemen.’’

‘Er zit vooruitgang in mijn schrijven’

Van zichzelf zegt Ufkes dat hij als streektaalschrijver in Groningen en Drenthe ‘aardig mee kan komen’.

,,De groep is klein, de mensen zijn vaak al wat ouder. Ik ben met 62 nog vrij jong. Er zit vooruitgang in mijn schrijven, de thematiek wordt breder. Je talent bevestigd zien worden met een prijs is mooi, maar ik schrijf ook voor mijzelf. Om mijn ei kwijt te kunnen en dingen vorm te geven. En omdat ik niet kan schilderen of pianospelen.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Cultuur