Oefeningen voor het oor

Oefeningen voor het oor

Oefeningen voor het oor

Holland Baroque combineert op zijn nieuwste album oude muziek van Vivaldi met nieuwe van Hosokawa. Met aangename verwarring tot gevolg.

Voor de conservatieve muziekliefhebber, bij wie de wereld ophoudt bij Bach, is het zonder twijfel een brug te ver, maar voor iets avontuurlijker zielen blijft de confrontatie van oude met nieuwe muziek een opwindend concept. Vanuit dat perspectief gezien is de laatste cd van Holland Baroque, Sounds & clouds getiteld, een modelplaat.

1+1

Concerten van Antonio Vivaldi gaan hier om en om samen met het vijfdelige Singing garden in Venice van de Japanse componist Toshio Hosokawa (geboren in 1955 in Hiroshima). Van het resultaat wordt een mens blij, omdat er op een raadselachtige manier sprake is van 1+1=3. Voor de leden van Holland Baroque is dit trouwens niets bijzonders. Ze zoeken al jaren het gezelschap van musici buiten de barokwereld (denk aan trompettist Eric Vloeimans), onder het motto: goeie muziek is goeie muziek.

Sounds & clouds doet in zijn aanpak denken aan de cd 8 Seasons, die het Vlaamse, net zo ruimhartige ensemble B'Rock vier jaar geleden uitbracht met Vivaldi's Vier jaargetijden in combinatie met het strijkkwartet van John Cage. Ook zo'n wonderlijke combinatie die je de oren deed spitsen.

Venetië

De link van Hosokawa met Vivaldi is Venetië, de geboortestad van de Italiaanse grootmeester, die de Japanner inspireerde tot zijn Singing garden in Venice . Maar die link is alleen dwingend in het hoofd van Hosokawa. Voor ons luisteraars had het elke tuin in elke stad kunnen zijn. Toch sluiten de concerti van Vivaldi en de vijf stukken van Hosokawa prachtig op elkaar aan, al heeft tonale barokmuziek op het eerste gehoor weinig van doen met atonale, delicate sfeerschilderingen.

Kiezelstenen

De cd begint met het geklik en geschraap van kiezelstenen tegen elkaar, Hosokawa's Vorspiel - Nacht waarin hij, als later blazers en strijkers zich melden, meteen een van zijn grootste kwaliteiten demonstreert: een spel van klankevocatie en stiltes, waarvoor geen andere omschrijving te bedenken is dan toverachtig. Het is opnieuw een treffende ervaring hoezeer muziek als die van Hosokawa het waarnemingsvermogen op scherp zet.

Hij heeft hoorbaar de fijnste kalligrafeerpen gebruikt voor de noten, waarmee hij een grote verwantschap toont met het werk van zijn illustere landgenoot Toru Takemitsu (1930-1996), die vaak als zijn voorganger wordt genoemd. Het gevolg is dat je op een andere manier naar Vivaldi luistert en dat diens moderniteit je zo des te sterker opvalt. Bij de eerste maten van Largo ‘Il sonno' , het langzame deel uit Concerto op. 10, nr. 2, word je, met Hosokawa in het achterhoofd, zelfs op het verkeerde been gezet. Vivaldi's gewaagde harmonieën, vergelijkbaar met het begin van de Winter uit de Jaargetijden, klinken voor een werk uit 1729 onwaarschijnlijk dissonant.

Verwondering en verbazing

Dit proces van verwondering en verbazing gaat een cd lang door, en ook in omgekeerde volgorde, als Hosokawa zich af en toe naar tonaliteit zwemende passages permitteert. Even denk je: is dit Vivaldi? Aangename verwarring. Holland Baroque speelt alle stukken buitengewoon beeldend en met veel zwier. Van harte aanbevolen.

Optredens

Holland Baroque: Sounds & clouds

Channel Classics

Holland Baroque komt dit seizoen een aantal keren naar het Noorden: 2/3 Groningen, De Oosterpoort (met de familievoorstelling ‘De Pindakaasprins'); 10/4 Vries, Dorpskerk (met ‘Die Kunst der Fuge'); 21/4 Groningen, Grand Theatre en 23/4 Leeuwarden, Waalse Kerk (met ‘Unbeatable baroque').

Holland Baroque komt dit seizoen een aantal keren naar het Noorden: 2/3 Groningen, De Oosterpoort (met de familievoorstelling De Pindakaasprins); 10/4 Vries, Dorpskerk (met Die Kunst der Fuge); 21/4 Groningen, Grand Theatre en 23/4 Leeuwarden, Waalse Kerk (met Unbeatable baroque).

 

menu