Margreth Eikens en André Zwake voor Museum Janning in Nieuw-Schoonebeek.

Museumtest: Op zoek naar de Da Vinci Code in Museum Janning in Nieuw-Schoonebeek

Margreth Eikens en André Zwake voor Museum Janning in Nieuw-Schoonebeek. Foto: Corné Sparidaens

Het Noorden telt tientallen bijzondere musea, klein en groot. Cultuurredacteuren leggen een aantal ervan langs de meetlat. Wat valt op? Wat valt tegen? Hoe doen ze het? Vandaag Museum Janning in Nieuw-Schoonebeek.

Komt de houten koorbetimmering of een ander object op de foto’s bij dit verhaal u bekend voor? Dat kan. Van 1985 tot 2017 was de collectie van pastoor Hein Janning (1914-1980) te zien in Museum Kerkelijke Kunst in Workum. Vorig jaar verhuisde zijn bijzondere verzameling van Friesland naar Drenthe. Sinds half juli is ze weer te bezichtigen, in het splinternieuwe museum in de oude pastorie van de Sint Bonifatiusparochie in Nieuw-Schoonebeek.

loading

,,Voorlopig zijn we, vanwege corona, alleen op afspraak open”, zegt Margreth Eikens. ,,Op 15 juli werden er opnames gemaakt voor Museum TV ”, voegt André Zwake toe. ,,Toen hebben we gezegd: We gaan open.” Eikens en Zwake (beiden 50 jaar en woonachtig in Klazienaveen) zijn de drijvende krachten achter het nieuwe Museum Janning. ,,Pastoor Janning was een broer van mijn oma”, vertelt Eikens. ,,Hij is hier vlakbij geboren. Ik zit nu tien jaar in het bestuur van de Pastoor Janning Stichting namens de familie.”

‘Het museum was in Workum niet rendabel te houden’

De verhuizing naar zijn geboorteplaats was noodgedwongen. In Workum, waar Janning van 1965 tot aan zijn dood werkzaam was, moest het museum de deuren sluiten vanwege teruglopende bezoekers- en vrijwilligersaantallen, gedoe met het pand, en financiële zorgen. ,,Het museum was niet rendabel te houden”, zegt Eikens. ,,In Nieuw-Schoonebeek werd gelukkig heel enthousiast gereageerd op onze plannen. We krijgen steun van de gemeente en de historische vereniging.”

loading

De verzameling van pastoor Janning bestaat uit kerkelijke kunst, relikwieën, goud- en zilverwerk, munten en zeventiende-eeuwse tegeltjes. ,,Pastoor Janning schilderde zelf ook”, vertelt Zwake. ,,Hij was redelijk succesvol en bekostigde zijn verzameling door zijn eigen schilderijen te verkopen.” Meer dan duizend schilderijen maakte de geestelijke, waarvan enkele in de entreehal hangen. Het zijn vrolijke, kleurrijke landschappen. ,,Geen religieuze taferelen.”

loading

Eikens en Zwake zijn katholiek maar beogen met het museum niet het geloof uit te dragen. ,,We willen ook andere geloven een plekje geven. Pastoor Janning was een groot voorvechter van de oecumene, zijn beste vriend was een dominee. Ons doel is de kerkelijke geschiedenis van deze streek overdragen.” Daarom zijn ze blij dat ze ook de omvangrijke fotocollectie van de Nieuw-Schoonebeker schoolmeester Ben Schröer (1887-1957) in hun museum kunnen tonen. ,,Het leuke is dat je op zijn foto’s regelmatig Hein Janning als jongetje tegenkomt.”

Escaperooms: De Da Vinci Code

Daarnaast wordt op de eerste verdieping de collectie religieuze kunst van Joz van Aarle ondergebracht. ,,Die staat nu nog in een kapel bij hem thuis, in Sint-Pancras. We verwachten daar begin volgend jaar mee aan de slag te kunnen.” Eikens en Zwake koesteren niet de illusie dat ze met deze drie collecties enorm veel publiek zullen trekken. ,,Ons doel is 2000 bezoekers per jaar”, zeggen ze. ,,Vergelijkbaar met Workum.” Daarnaast willen ze andere inkomstenbronnen aanboren.

,,De ruimte waar we nu zitten te praten, wordt het restaurantgedeelte”, vertellen ze. ,,Het moet nog verbouwd worden. Daarover voeren we overleg met het bisdom, van wie we het pand huren.” Ze verwachten er veel van. ,,De ligging is gunstig, met veel andere bezienswaardigheden in de buurt. En het is een prachtige plek.” Een andere bron van inkomsten moeten de escaperooms worden. Voor de verschillende ruimtes in de oude pastorie is namelijk een spel ontwikkeld: de Da Vinci Code.

In elke ruimte moeten puzzels worden opgelost, die samenhangen met de verhalen die in de expositie worden verteld. Ook komt er een laserlabyrint in een van de ruimtes. ,,Het wordt een zoektocht naar de Heilige Graal”, zegt Zwake. ,,We gaan voor 100 euro beloning en eeuwige roem.” Makkelijk wordt het niet. ,,Ik verwacht dat we een of twee keer per jaar moeten uitkeren. Het wordt een spel voor jongeren én ouderen: de opa’s en oma’s weten meer van geloofszaken en de kinderen meer van puzzels.”

loading

Wel of geen Tilman Riemenschneider?

Topstuk uit de collectie van pastoor Janning is een kapel met houtsnijwerk uit De Harz. ,,De precieze herkomst is niet duidelijk. De koorbetimmering stond ooit aan de straatkant, ergens in Oost-Duitsland. Janning heeft er zelf een boek over geschreven, maar daar staan dingen in die niet kunnen kloppen.”

Lange tijd werd gedacht aan werk van houtsnijders uit de school van de befaamde Tilman Riemenschneider (1460-1531), die zelf twee panelen gemaakt zou hebben. ,,Daar zijn twijfels over gerezen”, zegt Zwake. ,,We zijn bezig om het uit te zoeken, in samenwerking met het Rijksmuseum.”

Het is een probleem waar meer kleine musea met particuliere collecties tegenaan lopen. Van veel objecten is de herkomst onbekend. ,,Op de zolder staan ook nog heel veel spullen die uitgezocht moeten worden”, zegt Eikens. ,,Pastoor Janning heeft zelf veel beschreven, er is heel veel gedocumenteerd. Maar ook dat moet nog toegankelijk gemaakt worden.”

Voorlopig zijn ze dus nog wel even bezig. ,,Gelukkig krijgen we advies van de conservator van Museum Krona in Uden”, zegt Zwake. ,,We gaan ook samenwerken en mogen dingen uit hun collectie lenen.”

Nieuw-Schoonebeek – Museum Janning, open op afspraak

museumjanning.nl

menu