Lenette van Dongen haalt modieuze termen onderuit met haar flip-over.

Recensie Lenette van Dongen: Beklemmend pleidooi voor geluk en dankbaarheid ★★★★☆

Lenette van Dongen haalt modieuze termen onderuit met haar flip-over. Foto: Annemieke van der Togt

Comédienne Lenette van Dongen kan het al jaren en doet het weer in haar nieuwe programma Paradijskleier: zichzelf blijven op het toneel, met onvoorwaardelijke overgave. Daarom krijgt ze het publiek volledig mee in haar sterke personalityshow, stelt recensent Jacques d’Ancona. Al moet ze de balans niet uit het oog verliezen.

Nou, laat maar zien dan, verzucht ik, als Lenette van Dongen opent met de mededeling dat ze verkeert in de leukste fase van haar leven. Wie haar kent, weet dat het altijd zo geweest is dat ze dicht bij zichzelf bleef. Zo makkelijk is dat niet. Zij kon het, omdat ze al heel veel jaren zichzelf is, ook op het toneel.

Als ze af en toe afdaalt in grotten waar amechtig op therapeutische leest wordt gepsychologiseerd, haken mensen niet af. Dat heeft met één ding te maken: ze is van de onvoorwaardelijke overgave. Dat spreekt aan. Zelden transformeerde een volle theaterbak twee uur lang zó weerstandsloos in een kokende pot. Bereid te volgen tot en met een danceparty.

Internationale allure

Paradijskleier is entertainment van formaat. Geen cabaret volgens een geijkte formule, zoals Van Dongen in tien solo’s (de eerste in 1993) heeft opgediend. Het is de personalityshow van een vrouw met internationale allure in haar typeringen, in de schaamteloze erupties, de abrupte overgangen en de uitgekiende pauzemomenten, waarin ze het publiek de kans gunt op adem te komen tijdens een verstild lied waarin ze niet blijft hangen.

Van Dongen heeft meer te doen. Kies er een term voor. Noem het on-Nederlands desnoods, de manier waarop ze als comédienne haar lijf van onbuigbaar staal met ongekende energie en expressie omsmelt in soepel, kneedbaar materiaal.

Kleien

Elementen van een ironisch getint zelfportret serveert ze door splijtend afstand te nemen van de shit van pijn, verlies en verdriet die haar niet bespaard is gebleven. Terwijl ze bezig is met boetseren (kleien), duikt ze echter niet weg in meelijwekkende verhalen.

Van Dongen haalt de modieuze trend van de softe termen binnen de zelfhulp, van targets, focus en het ‘out of the box’ denken, fors onderuit. De stift ter hand bij de flip-over, adviseert ze te kiezen voor liefde en zelfrespect. Kortweg: te streven naar je eigen paradijs. In haar woorden: „Geniet. Ik wil geen leven leiden dat ik niet wil en niet ben.” Het is een kwestie van loslaten van het verleden, allerminst van zelfbeklag. Hoewel: „Sommige dingen duren de rest van je leven...”

Herfstblaadjes

Lenette van Dongen richt knap afgewogen climaxen op. Wel zou ze op een enkel punt de balans tussen razende dynamiek en nogal uitvoerige beschouwingen onder de loep mogen leggen. Dat haalt trouwens amper iets weg van het beklemmende pleidooi voor geluk en dankbaarheid.

De toneelvloer ligt vol met herfstblaadjes. Dat tekent de symboliek van leeftijd (60) en zelfs van de benauwende eenzaamheid die ze als soliste ervaart op het podium. Toch is er een liedje over ‘het hart dat om jullie heen past’.

Daarom schrikken we van het dreigement dat ze gaat stoppen, om „een leuke oude vrouw te worden”. Mag niet. Op naar het Malieveld!

Een toegift zit er niet in. Haar slotwoord luidt: „Opzouten.”

menu