Vlnr. Alexander Schuitema, Anne Freriks, Bart Klop en Jasper van Hofwegen zien de toekomst van Welstaat mislopen.  Foto Erik Franssen

Recensie Welstaat: Bijzondere gemeenschap, bijzondere beleving (****)

Vlnr. Alexander Schuitema, Anne Freriks, Bart Klop en Jasper van Hofwegen zien de toekomst van Welstaat mislopen. Foto Erik Franssen

Gebeurtenis: muziektheatervoorstelling Welstaat door het Kameroperahuis. Tekst: Sara van Gennip en Erik Ward Geerlings. Regie: Pepijn Cladder. Spel: Bas Keizer, Jorien Zeevaart, Heike Wisse e.v.a.. Gezien: 20/9 Frederiksoord, diverse locaties (première) Publiek: 500. Nog te zien: aldaar t/m 30/9

Het hele jaar al viert Frederiksoord dat twee eeuwen geleden door generaal Johannes van den Bosch de Maatschappij van Weldadigheid is opgericht. Eerst kwam daarvoor koning Willem-Alexander langs. Daarna werd met spanning gezien hoe de Unesco-status werd uitgesteld. Vervolgens streek de kunstmanifestatie Into Nature neer.

En nu is er dus – als de tweede Drentse bijdrage aan LF2018 – Welstaat . Dit sprookje vertelt over een gemeenschap waar drie clans na de dood van de stichter, de legendarische Hannah, bakkeleien over hoe het verder moet. Welstaat is failliet, volgens sommigen niet alleen economisch, maar ook moreel. Wellicht dat een koper kan worden gevonden. Of nog beter: een nieuwe leider met een plan voor een rendabele toekomst.

Eerst is er een poging de koper onder de toeschouwers te vinden. Het publiek wordt daartoe in groepen opgedeeld. Ze krijgen een uitgebreide excursie over het uitgestrekte terrein en worden al wandelend verleid met verhalen over de geschiedenis, de verdeeldheid, maar vooral de toekomstmogelijkheden. Welstaat kan uitgroeien tot een bedevaartsoord, een gebied vol tiny-houses, een superboerderij.

Na groepsberaad in het Sterrebos verplaatst de voorstelling zich naar een voormalig voetbalveld. Waar de meest geschikte koper (Bas Keijzer) een stroman blijkt, een interim-figuur met een plan in de achterzak om van Welstaat een vliegveld te maken. Waar de dorpsgek, de eeuwig zingende vondeling Nova (Jorien Zeevaart) over het meeste verstand blijkt te beschikken.

Welstaat waaiert veel kanten uit. Soms slaat de verwarring ook op de toeschouwer over. Waar horen we bij en wat willen wij? Wat zien we en wat moeten we er mee? Naar de keel en de kloten grijpt de voorstelling niet, daarvoor is de toon te licht en het drama te dun. Maar denkend aan de toekomst van het platteland in het algemeen en Frederiksoord in het bijzonder is er na afloop wel degelijk iets om op te kauwen.

De vormgeving en uitvoering maken het verschil. Tegen de rondleiding langs het schone in de omgeving kan Funda niet op. De samenkomst in het bos, waar de clans in de schemer met elkaar clashen, sorteert een betoverend effect. Op het veld oogt de voorstelling weliswaar traditioneler, maar dan blijkt pas hoe fraai de composities van Jan Pieter Koch zijn en hoe ingenieus het licht- en geluidsplan in elkaar steekt.

Hoewel het verleidelijk is de overtuigende Keijzer en voortreffelijk zingende Zeevaart veel lof toe te zwaaien, valt vooral de collectiviteit op. Het Kameroperahuis – uit Zwolle, wel zo verfrissend ter afwisseling van de Groninger greep op de theaterwereld in Drenthe – heeft een knappe balans gevonden tussen (semi-)professionals en amateurs uit de regio. Met name de intiem zingende Witte Wieven op de corsokar en het massale slotkoor maken indruk.

Na afloop van de première, die onder ideale weersomstandigheden werd gehouden, sprak regisseur Cladder in zijn dankwoord van ‘een bizarre productie’. Daar valt iets voor te zeggen. Tegelijkertijd doet het tekort aan wat Welstaat vooral is: een bijzondere beleving van bijzondere gemeenschap.

menu