Sean Connery in 1982 in Nice tijdens de opnames van de Bond-film Never say, never again.

Sean Connery (1930-2020): Van melkman tot de beste vertolker van James Bond ooit

Sean Connery in 1982 in Nice tijdens de opnames van de Bond-film Never say, never again. Foto: AFP

De Schotse filmster Sean Connery, die zaterdag op negentigjarige leeftijd overleed, had veel meer in zijn mars dan het spelen van James Bond. Zijn filmcarrière is verrassend gevarieerd en bestaat niet alleen uit vertolkingen van heldhaftige personages.

Volgens de fans is Sean Connery de beste vertolker ooit van James Bond. Al zijn opvolgers als 007 moeten in de polls die bij tijd en wijle worden gehouden altijd genoegen met een notering achter de man die met Dr. No (1962) als eerste in een speelfilm de bekendste geheim agent ter wereld mocht spelen. De Schotse acteur was meer sexy, harder en cynischer dan degenen die in zijn voetsporen traden. Dat hij in de zeven Bond-films een haarstukje droeg zagen de fans maar door de vingers.

De rol van James Bond heeft hem altijd achtervolgd. Wie hem later in zijn carrière interviewde en over dat 007-verleden begon kon rekenen op een diepe zucht en een blik van: daar gaan we weer. Toen hij de rol voor het laatst had vertolkt – het niet al te beste Never Say Never Again (1983) – was voor hem de kous af. Ook was er toen al sprake van een breuk met Bondproducent Cubby Broccoli die niet aan de looneisen van de Schot wilde voldoen.

Een leven als een filmsprookje

Het leven van Connery leest als een filmsprookje. Op dertienjarige leeftijd verliet hij zijn schoolopleiding om melkboer te worden. Daarna verdiende hij de kost onder meer als vrachtwagenchauffeur. Door zijn sterke fysieke gestalte – hij deed aan bodybuilding – was hij al snel een imposante verschijning die opviel toen hij als toneelknecht in een theater de tip kreeg om auditie te doen voor een musical. Zijn interesse was gewekt en na het volgen van acteerlessen en zelfstudie van de toneelklassiekers had de voormalige melkboer zijn roeping gevonden.

Gestaag werkte Connery aan een imposante oeuvre. Hij was een acteur die een scène naar zijn hand kon zetten, soms zelfs zonder te spreken. Een van zijn handelsmerken was zijn sterke Schotse accent dat hij nooit verborg, ongeacht de nationaliteit van zijn personages of hun afkomst.

De Schotse nationalist ging moeilijke rollen met meer diepgang niet uit de weg. Een van zijn beste vertolkingen was in The Hill (1965), een zwart-wit-film over een kamp voor opstandige Britse militairen die discipline bijgebracht moest worden. Connery zette zijn tanden in deze uitputtende rol van een man die geen genoegen nam met autoriteiten.

Ook op latere leeftijd indrukwekkend

Later maakte Connery indruk in films als Marnie (1964), onder regie van Alfred Hitchcock en vooral The Man Who Would Be King (1975), met zijn maat Michael Caine als tegenspeler. Zelf beschouwde Connery dat als zijn beste film. Ook was hij op latere leeftijd nog zeer indrukwekkend op het witte doek. Zoals in The Untouchables (1987), het gangsterdrama van Brian de Palma, die hem zijn enige Oscar opleverde . De verfilming van The Name of The Rose (1986) liet hem zien als een bedachte monnik met Sherlock Holmes-achtige speurderskwaliteiten.

Hilarisch was zijn gastrol in Indiana Jones and The Last Crusade (1987) waarin hij de vader van Harrison Ford speelde terwijl de acteurs eigenlijk min of meer van dezelfde generatie waren. Ophef veroorzaakte zijn optreden in Robin Hood: Prince of Thieves (1991) waarin hij kort aan het slot als Koning Richard The Lionheart in beeld komt. Naar verluidt kreeg de acteur een miljoen dollar voor deze bescheiden bijdrage.

In zijn slaap overleden

De laatste jaren van zijn leven verbleef hij op de Bahama’s waar hij in zijn slaap overleed. De acteur verscheen al jaren niet meer in het openbaar. Naar verluidt had hij last van Alzheimer.

Feit is dat hij een heel rijk filmoeuvre achterlaat. Eigenlijk was hij in elke film op zijn plaats. Zijn carrière bevat bijna geen broddelwerk. Ook in de minder producties maakte Connery altjjd een verpletterende indruk. Niet gek voor een man die zijn professionele leven als melkman begon.

menu