Soundsofmusic: Groningen als muzieklaboratorium

Soundsofmusic brengt eind oktober niet alleen veel concerten met ‘actuele muziek’; er zal in Groningen ook flink worden gediscussieerd over muziek.

Eind oktober klinkt in de stad Groningen vier dagen lang muziek die je de rest van het jaar in het Noorden nauwelijks hoort. Tijdens soundsofmusic, het ‘festival voor nieuwsgierige oren’, staat actuele, (min of meer klassieke) hedendaagse muziek centraal. ,,Het gaat ons om componisten die de tijdgeest goed weergeven”, zegt Frits Selie. ,,En dan maakt hun achtergrond niet uit; of ze nu voortkomen uit de jazz, de popmuziek of de modern-klassieke hoek.”

‘Levend laboratorium’

Het is niet-commerciële muziek, die op verschillende locaties in Groningen niet alleen zal klinken maar ook besproken wordt. Want soundsofmusic presenteert dit jaar naast concerten, ook masterclasses en filosofische reflectie op hedendaags luistergedrag, terwijl tijdens het festival ook enkele muzikale ensembleprojecten van scholieren en studenten gestalte krijgen. ,,Daarmee ontstaat de omgeving van een levend laboratorium”, zegt Selie, die samen met Bob Klaassen al jaren de drijvende kracht achter het festival is.

Soundsofmusic is dit jaar een dag korter dan voorgaande jaren, maar met 25 onderdelen is het muziekfestival qua omvang zeker niet kleiner geworden. ,,We zijn er dit jaar beter dan ooit in geslaagd de stad erbij te betrekken”, zegt Klaassen.

De samenwerking met het Prins Claus Conservatorium is geïntensiveerd, het Groninger Forum doet volop mee en Studium Generale haakt aan met een discussiemiddag over de toekomst van muziek en muziekbeleving.

,,De manier waarop naar muziek geluisterd wordt, is mede door de digitalisering veranderd”, zegt Selie. ,,Er is een tendens waarin de nadruk steeds meer komt te liggen op het bevredigen van individuele, emotionele behoeftes bij luisteraars. Wat de kunstenaar zelf met zijn muziek wil, lijkt naar de achtergrond te verdwijnen. Dat is ook een aspect van actuele muziek en daarom hebben we het onderdeel gemaakt van het festival.”

Herkenning

Dat gebeurt onder meer in een Kenniscafé waarin componist/schrijver Micha Hamel, componist Jacob TV en musicoloog Bas van Putten zich over deze en verwante kwesties buigen. ,,Daarmee stellen we als festival ook onszelf ter discussie”, zegt Klaassen. ,,Want als die tendens doorzet, komt ook de actualiteit onder druk te staan.”

Selie: ,,Muziek draait dan meer om herkenning, waardoor er minder ruimte komt voor vernieuwing en experiment.”

Op de afsluitende zondag wordt die problematiek gethematiseerd in een serie zogeheten ‘Slow’-concerten en een drietal ‘Slow’-lezingen door de filosofen Maarten Meester, Joke Hermsen en Maarten Doorman.

Selie: ,,Daarbij staat muziek centraal die we gebruiken om ‘slow’ te worden: klanken die de tijd stil zetten, verstilde concerten, langzame muziek. Maar wordt ‘slow’ niet ook oppervlakkig, is dan een vraag die je kunt stellen. Er is overigens ook ‘Slow cinema’ met een 5,5 uur durende zwartwitfilm van de Filipijnse filmregisseur Lav Diaz.”

Geluidloze omgeving

De Duitse componist Helmut Oehring (1961) is dit jaar composer-in-residence op het festival. ,,Hij is een kind van dove ouders en groeide op met een dove broer in een omgeving zonder geluid”, vertelt Selie. ,,Daar heeft hij ook over gecomponeerd en je hoort het terug in zijn werk, waarin soms ondefinieerbare, uitwaaierende klanken opduiken.” Klaassen: ,,Hij gebruikt veel lage noten, waardoor je zijn muziek ook kunt voelen.”

Oehring past goed bij een festival als soundsofmusic, zegt Selie. ,,Hij is een actuele componist met een open houding die heel flexibel met zijn materiaal omgaat.” De Duitser neemt zijn landgenote Salome Kammer mee naar Groningen. De stemacrobate en actrice is bekend van de tv-serie Heimat, waarin ze de rol van celliste Clarissa Lichtblau speelde. Kammer geeft onder meer een masterclass en zingt LIVE, Oehrings compositie gebaseerd op gedichten van Ann Sexton.

Soundsofmusic brengt dit jaar meer grote namen naar Groningen. Zo is er een andere hoofdrol voor de Franse cellist Jean-Guihen Queyras, die een concert geeft met het Haydn Jeugd Strijkorkest waarbij hij soleert in werk van Kurtág en Dutilleux. Ook speelt Queyras mee met het befaamde Atlas Ensemble en geeft hij een masterclass aan studenten van het Prins Claus Conservatorium. Selie: ,,De masterclasses zijn publieksgerichte onderdelen, waarbij mensen getuige kunnen zijn van het werkproces in het muzieklaboratorium.”

Soundsofmusic vindt van donderdag 27 tot en met zondag 30 oktober plaats op verschillende locaties in de stad Groningen. Het complete programma is te vinden op www.soundsofmusic.nl.

Toon reacties

Word wakker met het belangrijkste nieuws uit het Noorden met onze ochtend-nieuwsupdate.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven

Lees hier ons privacy statement.