Maarten Kolsloot (links) en Victor Vlam met campagne-attributen.

Theatershow in Hoogezand vlak voor de verkiezingen: Trump is niet gek, maar wat is hij dan wel?

Maarten Kolsloot (links) en Victor Vlam met campagne-attributen. Foto: Kapitein Producties

Dinsdag is verkiezingsdag in de VS. Een avond eerder staan Amerikakenners en -duiders Victor Vlam en Maarten Kolsloot in Kielzog Hoogezand, met hun theatershow Donald Trump is niet gek . ,,Hij weet precies wat zijn publiek wil horen’’, zegt Kolsloot.

Maarten Kolsloot heeft wat met het Noorden. Hij schreef een boek over het eerste eredivisiejaar van FC Emmen. Kolsloot, sportjournalist, met name honkbalspecialist, was in de ban geraakt dankzij een studievriend die hem op vrijdagavonden meelokte naar de Oude Meerdijk. ,,De mensen daar, hun verhalen. Boeiend.”

Jaren eerder studeerde hij psychologie en deed hij vervolgens een master journalistiek in Groningen. Kolsloot is een honkbalfanaat, van huis uit, net als zijn vader en broer, via Quick Amersfoort. Hij verslaat honkbal voor de NOS en schreef Strike Out , een boek over de broers Gregory en Jason Halman, twee grote Haarlemse honkbaltalenten, tot Jason in een psychose zijn broer dood stak.

Van Joe Biden hoorde hij niks

Kolsloot heeft net een mooie week achter de rug, met de World Series in Amerika, gewonnen door de LA Dodgers. Zijn grote wens tijdens zijn studie journalistiek was om voor dat honkbal naar Amerika te gaan. ,,Maar Marc Chavannes, de hoogleraar, vroeg me of ik niet beter een presidentscampagne kon volgen. Ik richtte me daarom tot Joe Biden, toen ook al kandidaat, en Democratisch senator Chris Dodd van Connecticut. Van Biden hoorde ik niks. Van Dodd wel.”

Kolsloot liep de campagne in de voorverkiezingen mee. ‘Zijn’ senator was kansloos. Wat dat betreft had Victor Vlam, zijn collega in de theatershow, het beter voor elkaar: hij bivakkeerde in team-Obama.

In Donald Trump is niet gek - het duo publiceerde vorig jaar een boek onder die titel - vertellen Kolsloot en Vlam op luchtige wijze over de verkiezingen, over diverse campagnes en over Amerika zelf. Interactief. ,,Er zit een pubquiz in met vragen als ‘hoe vaak per jaar golft Donald Trump’, het publiek kan vragen stellen en aan het eind van de avond draagt de zaal suggesties aan voor een Hoogezand-speech. Dat werkt hartstikke goed, is op eerdere avonden wel gebleken.”

Trump bleef vier jaar lang campagne voeren

De titel is prikkelend bedoeld. Maar als Trump niet gek is, wat is hij dan wel? Niet geheel volgens de standaard normen, zeg maar, voor een Amerikaanse president. ,,Nee, maar hij is er wel in geslaagd president te worden. Trump is een goeie campagnevoerder. Hij beheerst de technieken. Hij is tijdens zijn presidentschap ook gewoon de hele tijd campagne blíjven voeren. Zo’n Trump Steak, is die lekker? Nou nee. Maar het is wel de merknaam waarop hij vaart.”

Trump is er ook niet vies van zichzelf tegen te spreken, voor het goede doel (hijzelf). Kolsloot: ,,De ene keer noemt hij de NAVO sterk verouderd, maar een week later is het net zo makkelijk een uitstekend instituut. En dan kijkt hij welke stellingname ‘t best valt. Hij is er een meester in om te zeggen wat zijn publiek wil horen. ‘t Liefst in de volgorde ‘better-best-greatest’.”

Dat de tegenstellingen in het Amerikaanse volk onder Trump niet bepaald onmerkbaar voorbij trekken is zonneklaar. ,,Natuurlijk zie je dat de democratie onder druk komt te staan. Maar je moet niet vergeten dat die verdeeldheid er onder het presidentschap van Obama ook al was.” En dat Hillary Clinton dat vier jaar geleden in haar dramatische campagne zwaar heeft onderschat. ,,Exact.”

80 - 20

Het is kortom onhandig om Trump als gek weg te zetten. ,,Ook al is zijn gedrag op zijn minst vreemd, en geregeld verwerpelijk. Het verschil met vorige keer is wel dat Clinton met zo’n 5 procent leidde in de polls, en Biden nu met 10, en redelijk stabiel ook. Toch, Biden heeft nu 80 procent kans om te winnen, tegen Trump 20. En niet nul. Dus het kan nog altijd gebeuren. In de staten Wisconsin, Michigan en Pennsylvania was het verschil de vorige keer alles bij elkaar 77.000 stemmen. Absurd.”

Al bijna 80 miljoen Amerkanen hebben al hun stem uitgebracht. Dat belooft een flinke opkomst, wat normaal gesproken in Bidens voordeel is. ,,Dat is zo. Toch weet je nooit wat er gebeurt. Hebben de Amerikanen in deze coronatijd straks zin om massaal in de rij te staan? Bovendien is het kiessysteem in technisch opzicht enorm wankel. Veel zwakker dan bij ons. Tijdens de pandemie blijven verzorgingshuizen gewoon dicht, waar eerst gestemd zou worden. Er zijn voorbeelden van eerder dat het misging.” Florida 2000, Bush-Gore? ,,Ook.”

Harry Truman in de trein

De campagnegeschiedenis in de VS overziend, welke springt er dan uit? Kolsloot: ,,Voor mij die van 1948, van Truman.” De Democraat versloeg verrassend de Republikein Dewey. Kranten met de laatste als nieuwe president waren al gedrukt. ,,Maar vooral het feit dat Truman per trein door Amerika trok om mensen te bereiken, vind ik op een romantische manier intrigerend. En er speelde toen een heel felle discussie over integratie van zwart en wit in het leger. Dat maakte die campagne heftig.”

Rest de vraag wat er gebeurt bij een nederlaag van Trump. Zal hij vrijwillig uit het Witte Huis vertrekken, of accepteert hij zijn verlies niet, zoals een doemscenario voorschrijft? ,,De FBI bereidt zich voor op rellen. Toch zie ik Trump geen generaals met tanks rond het Witte Huis parkeren. De Amerikaanse grondwet is sterk. Op 20 januari 2021 om twaalf uur ‘s middags wordt, zoals die voorschrijft, gewoon een nieuwe president ingezworen.”

menu