,,Verdwoald tussen doad en dood" in Nuus

Dagblad van het Noorden verzamelt onder zijn lezers citaten uit verhalen, romans en liederen die over de stad en de provincie Groningen gaan. Deze keer Kamp Nuus, waar Melle Hijlkema een indringend gedicht over schreef.

Verdwoald tussen doad en dood

worteld ien et niemandslaand

woar wegen zwiegen, leger lieken

as de leegte van mien haand.

Melle Hijlkema, ‘Kamp Nuus’, uit ‘Liekover’, De Kleine Uil, 2011

Schrijfwedstrijd

Bert Weggemans, die het citaat opstuurde, kende de dichter Melle Hijlkema via de schrijfwedstrijd ‘ien t Westerketier’ opgezet door de plaatselijke bibliotheken. Hijlkema – geboren in Trimunt bij Marum – zat in de jury, gaf schrijftips, droeg voor en wist een snaar te raken bij Weggemans, die net was begonnen met dichten. ,,Niet alleen de tekst, de woorden, maar ook de heftige toonbewegingen van de voordracht hadden een overrompelende impact op het publiek. Zo wilde ik dat poëzie zou klinken.”

Molukse gemeenschap

Vooral van het gedicht Kamp Nuus was Weggemans (1956) zeer onder de indruk, niet alleen vanwege de taal en de beelden, maar ook omdat het beruchte kamp in Weggemans' omgeving lag. ,,Van de oudere inwoners had ik begrepen dat het naast de kosterswoning aan de Nieuweweg had gelegen, schuin tegenover de kerk van Nuis. En dat er eerst voornamelijk collaborateurs opgesloten hadden gezeten na afloop van de Tweede Wereldoorlog.” Belangrijker voor Nuis en omgeving was dat daar een grote Molukse gemeenschap was ondergebracht in afwachting van terugkeer naar Indonesië. ,,Zoals we allemaal weten is die terugkeer er nooit van gekomen, de mensen hebben ruim tien jaar geïnterneerd gezeten in dit kamp en zijn later uitgewaaierd over de gemeente Marum en de rest van het Westerkwartier. Deze streek heeft daarom nog steeds een grote Molukse gemeenschap met hun eigen waarden en tradities en een eigen Molukse kerk.”

In 2011 werd door Plaatselijk Belang Nuis-Niebert een bronzen beeld van kunstenaar Gert Sennema bij de ingang van het voormalig kamp Nuis geplaatst. ,,Dat stelt een Molukse arbeider voor die in het Kamp gewoond heeft. Een eerbetoon aan de Molukse gemeenschap.”

Weggemans had dus, voor hij het gedicht van Hijlkema las, al een idee over wat er zich op het barakkenterrein aan de Nieuweweg moet hebben afgespeeld. ,,Met dat gegeven in het achterhoofd komt de eerste strofe van Kamp Nuus overweldigend binnen: een waarheid die nog nooit iemand zo krachtig had verwoord.”

Oordeel van de jury

,,Dit zijn hele zware, maar hele mooie woorden en regels”, zegt jurylid Louis Stiller over het begin van Kamp Nuus van Melle Hijlkema. ,,Die weerklank van daad en dood die in het Gronings nog dichter bij elkaar lijken te liggen, die lange ie-klanken van ‘zwiegen’ en ‘lieken’ die dat landschap uitrekken: zo sterk kun je een schuldig landschap tevoorschijn roepen in taal.”

Stuur je citaten in

Ook geïnspireerd geraakt door dit verhaal? Stuur je citaat uit boek, verhaal, gedicht of lied van een Groninger plek op naar www.dvhn.nl/leesbaargroningen. We zoeken vooral nog citaten over de Marne en het Lauwersgebied! Folders liggen bij de bibliotheken en boekhandels in heel Groningen. Bij Boekhandel Van der Velde op het Akerkhof kunt u uw citaat opprikken op de leesbaar kaart van Groningen. De mooiste drie citaten worden beloond met een luxe A0-kaart van de provincie!

Toon reacties

Word wakker met het belangrijkste nieuws uit het Noorden met onze ochtend-nieuwsupdate.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven

Lees hier ons privacy statement.